O`zbеkiston vazirligi rе


Amir Temur jahon tarixchilari nigohida


Download 65.31 Kb.
bet3/3
Sana13.05.2022
Hajmi65.31 Kb.
#668216
1   2   3
Bog'liq
maftuna kurs ishi
техник ижодкорлик, Fransus tilidan mustaqil ish, 4-sinf kitoblari, Кураш ўқитиш методикаси Намунавий Дастур 2020-конвертирован-конвертирован, Кураш ўқитиш методикаси Намунавий Дастур 2020-конвертирован-конвертирован, pdf 4092020, Kompyuter viruslari va ularning turlari, lotin, Критерии оценки знаний студентов по дисциплине, kimyo oqitish nazariyasi va metodikasi fanidan maruzalar matni, REPORT TourismDigitalisation, REPORT TourismDigitalisation, 01. Саволнома Ёшлар масалалари, 11, 3
2.Amir Temur jahon tarixchilari nigohida
Jаhоn аdаbiyotidа Аmir Tеmur оbrаzigа murоjааt Sоhibkirоnning tirikligidаyok bоshlаngаn. Аyniksа Оvrupа Uyg`оnish dаvri ijоdkоrlаri uning shахsigа kаttа kizikish bilаn kаrаgаnlаr. Uyg`оnish dаvri gumаnistlаri jismоniy vа mа`nаviy еtuk kоmil insоn idеаligа intilgаnlаr. Ulаr fаkаt ulkаn kudrаtgа egа bo`lgаn shахslаrginа аdоlаtsizlik, jаhоlаt vа bеbоshliklаrgа bаrhаm bеrа оlаdi, еr yuzidаn istibdоd vа zo`rаvоnlikni supurib tаshlаydi, dеb ishоngаnlаr. Аmir Tеmur shахsi ulаrning аnа shu idеаllаrigа muvоfik kеlgаn.
 Sohibqiron Amir Temur hukmronlik qilgan XV asrdagi Movarounnahr va uning ba’zi shaharlari haqida yozilgan tarixiy-geografik manbalar ichida mashhur ispan sayyohi Rui Gonsales de Klavixoning Samarqandga qilgan safari kundaligi muhim o`rin tutadi. 1403-yilda Kastiliya qiroli Enrike III ning Amir Temur saroyidagi elchisi etib tayinlangan Klavixo Samarqand va uning atrofida qiziqarli kuzatishlarni olib borgan va ularni «Samarqandga - Temur saroyiga 1403-1406-yillardagi sayohat kundaligi» nomi bilan chop etilgan o`z esdaliklarida aks ettirgan. Klavixoning «Kundalik»lari uning 1403-1404-yillari Turkiya, Eron va Movarounnahrda, xususan, Amir Temur saroyida ko`rgan bilganlarini o`z ichiga olgan muhim asardir. Klavixoning tug`ilgan yili noma’lum. Ammo shunisi ma’lumki, u boy oilada tavallud topgan va yoshligida turli fanlardan yaxshi ta’lim olgan. Otasi va o`zi ham Kastiliya qiroli Enrike III ning sa­royida amaldor lavozimida xizmat qilishardi. Qirol Klavixoni Amir Temur saroyiga elchi etib tayinlagan. Tarixiy manbalarda keltirilgan ma’lumotlarga qaraganda, XIV asrning 80-90-yillarida Amir Temur davlatining shon-shuxrati Yevropa mamlakatlarigacha borib yetgan. Britaniya, Fransiya, Ispaniya, Genuya va Vizantiya singari davlatlarning hukmdorlari Amir Temur bilan siyosiy va savdo-iqtisodiy munosabatlar o`rnatishga intilib, Samarqandga muntazam ravishda o`z elchilarini yuborib turganlar.
Kastiliyadan 1403-yilning 22-mayida yo`lga chiqqan ispan elchi­si Klavixo 15 oydan keyin Samarqandga yetib kelgan. Klavixoning Samarqandga bu safari Amir Temurning 1402-yilda Ispaniyaga Xo`ja Muhammad qozi boshchiligida yuborgan elchiligiga qilingan javob edi.8
Klavixoning safari juda uzoq, mashaqatli va xavf –xatarga boy bo’lgan.  Klavixo va uning sheriklari Termiz shahri yonida Amudaryodan kechib o`tishgan. Amudaryo to`g`risida Klavixo o`zining «Kundalik» larida shunday yozgan: «21-avgust payshanba kuni katta bir daryoga yetib keldik. Bu boshqa bir daryo bo`lib, Parapamisdan boshlanadi. U tekislikdan oqadi, ammo uning oqimi hayron qolarli darajada tez va suvi loyqa. Qishda uning suvi kamayadi, chunki bu vaqtda tog`da sovuq bo`ladi va qor erimaydi, aprel kelishi bilan esa uning suvi ko`payadi va bu hol to`rt oy davom etadi. Daryo Boku dengiziga quyiladi va Samarqand xonligi yerlarini Xuroson yerlaridan ajratib turadi... Shu payshanba kuni elchilar daryoni kechib o`tib, Termiz deb nomlangan katta bir shaharga yetib keldilar...» Klavixo shu yerda daryoning ikki tomonidagi aholi ikki tilda gapirishini, ammo ular bir-birini yaxshi tushunishi haqida yozib o

1  Islom.Karimov.Amir Temur - faxrimiz g`ururimiz. Asarlar 5-jild, 180-bet. 



2 Sharafiddin Ali Yazdiy – Zafarnoma. T.: Sharq. 1997.12-b.

3 Sharafiddin Ali Yazdiy – Zafarnoma. T.: Sharq. 1997.21-b.



4 https://fayllar.org/mavzu-nizomidin-shomiyning-zafarnoma-asari.html

5 Nizomiddin Shomiy – Zafarnoma. T.: Fan.2019.363-b.

6 ozir.org/amir-temurning-jahon-tarixida-tutgan-orni-va-roli.html?page=4

7 Ibn Arabshoh – Amir Temur tarixi. T.:Fan.2019.393-b.

8 http://geografiya.uz/dunyoni-urganish/373-rui-gonsales-de-klavixo.html

Download 65.31 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling