O’zbekistonda xom ashyo manbai va uni rivojlantirish


Xom ashyolar xilma-xil bo`lib, ular quyidagi turlarga bo`linadilar


Download 0.75 Mb.
bet2/5
Sana04.10.2022
Hajmi0.75 Mb.
#830656
1   2   3   4   5
Bog'liq
2 5303531939016219271
НАВРЎЗ БАЙРАМИ, Оралик назорат (1), Mustaqil talim (1), self study 2, self study 2, M.I Dehqonova Kamola, M.I Dehqonova Kamola, 1-mavzu, may21, ETHICAL ISSUES, 1917 yil fevral inqilobi va uning Turkistonga ta’siri (1), 1575126592, Kirish, ONNyn9UkH5GzT5zRGSMJop8XojOszz0TMJSkimA1, ONNyn9UkH5GzT5zRGSMJop8XojOszz0TMJSkimA1

Xom ashyolar xilma-xil bo`lib, ular quyidagi turlarga bo`linadilar


qishloq xo`jaligi xom ashyosi.
sanoat xom ashyosi;

Sanoat Xom ashyosining turkumlanishi

  • Sanoat mahsuloti tannarxida xom ashyo, yordamchi materiallar va yoqilg’i xarajatlari butun sanoat bo`yicha o`rtacha 70 foizni tashkil etadi. Shuning uchun xom ashyoni tejab ishlatish sanoat mahsuloti tannarxini pasaytirishda, ishlab chiqarish quvvatlaridan yaxshi foydalanishda va ishchilar mehnatining unumdorligini oshirishda katta rol o`ynaydi.
  • Sanoat xom ashyosi turli belgilariga ko`ra quyidagicha turkumlanadi:
  • kelib chiqishiga ko`ra — tabiiy va sun`iy;
  • agregat holatiga ko`ra - qattiq, suyuq hamda gazsimon;
  • kimyoviy tarkibiga ko`ra — organik va anorganik;
  • ishlatilishiga ko`ra — ozuqabop va texnik.

Xom ashyo turlari

    • o`simliklardan olinadigan xom ashyolar va hayvonlardan olinadigan xom ashyolarga bo`linadi

Qishloq xo`jaligi xom ashyosi ikki turga bo
    • a) rudali;
    • b) rudasiz;
    • v) yonuvchi mineral xom ashyolar

Er ostidan qazib olinadigan mineral birikmalar mineral xom ashyolar
Rudali mineral xom ashyolar foydali jinslar bo`lib, metallar olish uchun asosiy manbadir.
Rudasiz mineral xom ashyolar ham tog’ jinslaridir
Rudasiz minerallar: qurilish materiallari, kimyoviy mineral xom ashyolar, qimmatbaho va rudasiz minerallar

angi xom ashyo materiallarini qidirib topish masalasini


iloji boricha arzon xom ashyolarni qidirib topish va ishlatish;
xom ashyodan kompleks foydalanish;
konsentrlangan xom ashyo va mahsulotlar ishlatish;
juda toza mahsulotlar ishlatish;
texnika maqsadlari uchun ishlatiladigan ozu qabop xom ashyolarni noozuqabop xom ashyo bilan almashtirish;

Noozuqabop mahsulotlar

  • Hozirgi vaqtda kimyo va kimyoviy texnologiya yutuqlari muhim texnika-xo`jalik mahsulotlarini noozuqabop xom ashyolardan olishga imkon beradi. Bunday xom ashyolar sifatida tosh-ko`mir, torf, slanets, neft, tabiiy gaz, yog’och, o`simlik va qishloq xo`jaligi mahsulotlarining chiqindilari ishlatilmoqda. Masalan, sovun yuvuvchi mahsulotlar, izolyatorlar ishlab chiqarishda, to`qimachilik sanoatida, rezina mahsulotlari ishlab chiqarishda, charm sanoatida, korroziyaga qarshi kurashishda, betonlarni suv o`tkazmaydigan qilishda, metallarni silliqlashda, qirqishda sovutgichlar sifatida har yili bir necha ming tonnalab qimmatbaho ozuqabop moylar ishlatiladi.

Download 0.75 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling