Pedagogik tizimni boshqarish asoslari fanining predmeti, maqsadi va vazifalari Reja


Download 38 Kb.
Sana27.08.2020
Hajmi38 Kb.

Pedagogik tizimni boshqarish asoslari fanining predmeti,

maqsadi va vazifalari
Reja:

  1. Pedagogik tizimni boshqarish fani haqida tushuncha

  2. Pedagogik tizimni boshqarish fani mazmunы ham metodlarы.

  3. Pedagogik tizimni boshqarish fanining boshqa fanlar bilan aloqadorligi.


Tayanch tushunchalar:

Iqtisodiy boshqarish, ijtimoiy-siyosiy boshqarish, madaniy-marifiy boshqarish, rejalashtirish, tashkillashtirish, muvofiqlashtirish, tekshirish, nazorat qilish, hisob- kitob va yakunlash.


O`zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin jamoamizning barcha sohalarida bo`lgan o`zgarishlar kabi ta`lim tizimida ham bir qancha o`zgarishlar yuz berdi.

Davlat o`z siyosatini ta`lim tizimi orqali yurgizilishi sababli, talim tizimi va uni boshqarishning huquqiy qonunlarini, davlat talim standartlarini iqtisodiy-siyosiy va ma`naviyatimizga asoslanib ishlab chiqdi. Bu o`z navbatida pedagogik oliy o`quv yurtlariga, o`qituvchi kadrlar etishtirish institutlariga va maktablarda ishlaydigan pedagog kadrlarga bir qancha vazifalarni yukladilar.

Har tamonlama rivojlangan, erkin fikrlaydigan shaxsni tarbiyalash jamoaimizning eng katta vazifalaridan biri bo`lib sanaladi. Shu sababdan yuqori o`quv muassasalari talabalarida pedagogik tizimini boshqarishning dastlabki tushunchalarini shakllantirish uchun «Pedagogik tizimni boshqarish asoslari» fani dars sifatida kiritilgan.

O`zbekistonning umumiy talim maktabi-bu uzluksiz talim tizimindagi asosiy bo`lim bo`lib, u O`zbekiston miqyosidagi yashovchi barcha bolalarga o`z vaqtida umumiy o`rta talim olishga, har bir bolaning qiziqishiga va qobiliyatiga qarab davlat talablarini hisobga olgan holda bilim olishni davom ettirish imkonini beruvchi davlat muassasasi bo`lib hisoblanadi.

O`zbekiston Respublikasining 199g` yilda tasdiqlangan «umumiy o`rta talim maktabi' haqidagi qonunda ko`rsatib o`tilgan uning maqsadi – har tomonlama rivojlangan, erkin fikrlovchi, har tomonlama rivojlangan shaxsga talim berish ham uni tarbiyalashdan iborat. Talim-tarbiya ijtimoiy-iqtisodiy shart-sharoitlarga, umuman insoniy qadriyatlarga asoslangan holda olib boriladi.

Umumiy talim maktablarida beriladigan bilimning mazmuni – o`quv rejalari, o`quv dasturlari va darsliklar bilan belgilanadi.

Hammamizga malumki, davlat asosiy 3 soha – iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy va madaniy-marifiy sohalarni o`z ichiga oladi. Shu sababdan boshqarishning ham asosiy 3 turi mavjud:

Iqtisodiy boshqarish - bu jamoa turmush tarzini shakllantiradi. Hozirgi vaqtda Respublikamizning texnikaviy bazasini rivojlantirish uchun hamma tarmoqlarda qayta qurish va qayta tamirlash, ishlab -chiqarish musobaqalarda oldingi o`rinlarni egallash iqtisodiy boshqaruvning oldida turgan maqsadi bo`lib hisoblanadi.

Ijtimoiy-siyosiy boshqarish - bu odamlarning turli jamoatlari (kollektiv, guruh, millatlar) orasidagi munosabatlarni va shu jamoa azolarining orasidagi munosabatlarni boshqarish bo`lib hisoblanadi.

Ijtimoiy-siyosiy boshqaruvning oldiga qo`yilgan maqsadi-bu jamoaimizning ularga begona bo`lgan illatlardan qo`riqlash, xalqimizning baxtli turmush kechirishi va Vatanimizga, millatimizga sodiq shaxslarni tarbiyalashdan iborat.

Madaniy-marifiy boshqarish-bu davlatchilik-siyosiy boshqaruvning ajralmas bir bo`lagi bo`lib, u umumiy o`rta talim maktablari, maktabgacha tarbiya, o`rta maxsus va yuqori talim berish muassasalari, madaniyat, fan, adabiyot sohalarini boshqarishni o`z ichiga oladi.

Davlat boshqarish tizimi malum bir darajani boshqarish vazifalariga asoslanib amalga oshiriladi. Boshqarish vazifalariga:

1. Rejalashtirish

g`. Tashkillashtirish

3. Muvofiqlashtirish

4. Tekshirish, nazorat qilish

5. Hisob- kitob va yakunlash kiradi.
1. Rejalashtirish – boshqarish sohasini rivojlantirish maqsadida va shu maqsadga erishish vositalarini, yo`llarini, malum bir ish rejasini tuzish degan manoni anglatadi.

g`. Tashkillashtirish - bu undirish sahosining tuzilishini va boshqarish usulini tanlab olish, shakllantirish, muassasaning tuzilishi, qurilishi o`rtasidagi munosabatlarni va ularning o`zaro xarakterlarini belgilaydi.

3. Muvofiqlashtirish- bu muassasaning turli amaliyotlari o`rtasida malum bir ishni rejalashtirish va topshiriqlardan chetga chiqib ketishiga yo`l qo`ymaslikdan iborat.

4. Tekshirish, nazorat qilish - bu undirish borasida, ishlab chiqishdagi har tomonlama rejagi qanchalik darajada muvofiqliligini kuzatib, tekshirib turishdan iborat.

5. Hisob- kitob – bu rejani yoki uni ishga oshirishning malum bir bosqichlarni qanday ishga oshirayotganligiga yakun yasash degna manoni anglatadi.

Pedagogik tizimni boshqarishga boshchilik etishning asosiy daraklari:

1. O`zbekiston Respublikasi Oliy majlis va Qoraqalpog`iston Respublikasining Joqarg`i Kengashi sessiyalaridagi qabul etilgan Qonuni (Konstitutsiya).

2. Talim sohasidagi talim- tarbiya Kontseptsiyasi.

3. O`zbekiston va Qoraqalpog`iston Respublikalarining «Talim to`g`risida» gi Qonunlari.

4. Kadrlar tayyolash milliy dasturi.

5. Davlat talim standartlari.

6. Boshqarish haqidagi ilmiy yutuqlar.

7. Maktab ishlarini tashkillashtirishning amaliyoti.

8. Xalq talimini boshqarishdagi odingi tajribalar.


Talim sohasidagi boshqarish metodlari -bu pedagog kadrlarni, o`quvchilarni, talabalarni, texnik xizmatkorlarni boshqarishda vosita faoliyatini bajaradi. Hozirgi paytda talim sohasida quyidagi metodlar qo`llaniladi:

1. Boshqarishning hokimchilik badiiy metodы.

2. Boshqarishning ijtimoiy-psixologik metodы.

3. Boshqarishning to`g`ridan-to`g`ri ko`rsatma berish metodi.

4. Boshqarishning huquqiy metodi.

5. Boshqarishning rag`batlantirishdan foydalanish metodi.

6. Kadrlarning manaviy ijodkorligini rivojlantirish metodi

7. Boshqarishda kuzatish metodi.



8. Boshqarishda suhbat metodi.
Download 38 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling