Penitsillinlar biologik yo‘l bilan m og'or zamburug'lar


Download 26 Kb.
Sana10.01.2022
Hajmi26 Kb.
#298657
Bog'liq
18-mavzu farma-WPS Office
17-mavzu farma.-WPS Office, 01.04, 01.04, 01.04, 01.04, 132 11.03.2021, 132 11.03.2021, 10- mavzu- O-lka tarixiy obidalari, qadamjolari va buyuk siymola, 6-Mavzu- Maktabgacha ta’lim muassasalarida pedagogik jarayonlarn, 6-Mavzu- Maktabgacha ta’lim muassasalarida pedagogik jarayonlarn, Moddalar va energiya almashinuvi fiziologiyasi, Moddalar va energiya almashinuvi fiziologiyasi, Mavzu Ichaklarda oziqalarning hazm bo, Kiberxavfsizlik 1-amaliy ish (1)

18-mavzu

1-savol.


Penitsillinlar biologik yo‘l bilan m og'or zamburug'lar -

penicillinum notatum, penicillinum chrysogeniumlardan hamda yaaim

sintez yo'li bilan olinadi, shu tufayli penitsillinlar 2 guruhga bo’linadi:

biosintetik hamda yarim sintetik penitsillinlar. Kimyoviy jihatdan

benzilpenitsillin bir asosli kislota bo'lib, b -laktamli va tiazolidli

halqadan iborat, tabiatan siklik polipetid (L-sistein, D-vanilin), 6-

aminopenitsillin kislotaning aminoguruhiga bar xil radikallar kirgizib,

sintetik penitsillinlar olinadi.

2-savol.

Biosintetik penitsillinlar: benzilpenitsillinning natriyli, kaliyli,

novokainli tuzi, bitsillin-1, bitsillin-3, bitsillin-5. Ular ichida

benzilpenitsillinning natriyli tuzi ko‘p qo'llanadi, uning misolida

biosintetik penitsillinlar xususiyati ko‘rib chiqiladi. Bu modda asosiy

antibiotik hisoblanadi, mikroorganizmlar qobig'ining hosil bo‘lishiga

to'sqinlik qilib, bakteritsid ta’sir ko'rsatadi, qobiq hosil bo'lishi

bo'Iinayotgan, rivojlanayotgan mikroorganizmlarga kerak, shuning

uchun benzilpenitsillinlar asosan bo‘linayotgan mikroorganizmlarga

qarshi ta’sir ko'rsatadi.

Benzilpenitsillinlar asosan grammusbat mikroorganizmlarga:

streptokokk, stafilokokk, pnevmokokk, qoqshol, kuydirgi, gazli

gangrenani paydo qiladigan, spiroxeta hamda grammanfiy

mikroorganizmlardan gonokokk, meningokokklarga qarshi ta’sir

ko'rsatadi. Benzilpenitsillinlar kislotalarga chidamsiz, shuning uchun

parenteral yo liar orqali-m ushaklar orasiga yuboriladi.

Benzilpenitsillinlar ED (ta’sir birlikda) miqdorlanadi, moddani 1 EDsi

0,6 mkg toza kristallik benzilpenitsillinga teng.

4-savol

Dastlabki yillarda benzilpenitsillinlar mikroorganizmlarga qarshi

juda kuchli ta’sir qilgan, lekin ximioterapiya qonun-qoidalari buzilishi

tufayli (kam miqdorda ishlatish, davolashni tez to'xtatib qo'yish),

penitsillinga chidamli, penitsillinni parchalaydigan 3 - laktamaza,

penitsillinaza fermentini ishlab chiqaradigan mikroorganizmlar paydo

bo'ladi, (3 - laktamazalar penitsillinni |3 - laktamli halqasini

gidrolizlaydi, natijada benzilpenitsillinlar mikrorganizmlarga qarshi

xususiyatlarini yo'qotadilar. Shu bilan birga benzilpenitsillinlar tez￾tez allergik jarayonlarga sabab bo'lgani, spektr bo'yicha asosan

grammusbat mikroorganizmlarga ta’sir ko'rsatishi, kislotalarga

chidamsiz bo'lgani uchun yarim sintetik penitsillinlar olinadi. Bularga

metitsillin, oksatsillin, ampitsillin, amoksitsillin, amoksiklav,

karbenitsillinlar kiradi.

5-savol.


Penitsillinlar, ayniqsa, benzilpenitsillinlar alleigikjarayonlar paydo

qiladi, ularni yuborishdan oldin organizmning bu moddaga

sezuvchanligi tekshiriladi (masalan, teri ostiga in’eksiya uchun

tayyorlangan penitsillin suyuqligidan 0,5-1 jnl yuborish kerak, agar

sezuvchanlik oshiq bo’lsa, in’eksiya qilingan joy qizarib granuloma

paydo bo’ladi). Bolalarda penitsillinga sezuvchanlik ona suti orqali

penitsillin o'tgan bo'lsa hamda ulaming terisi zamburug'lar bilan

jarohatlangan bo'lsa, oshib ketadi. Allergik jarayonlar ta’sirida terida

yengil toshmalar, dermatit, harorat ko'tarilishi, eritrodermiya, ba’zan

halokat bilan tugaydigan anafllakdk shok yuz berishi mumkin.

6-savol.

Penitsillinlarnriqdori oshsa, neyrotoksik hamda kardiotoksik ta’sir

ko'rsatadi. Metitsillin-qonga, buyrakka, oksatsillin - jigar fermentlariga

zaharli ta’sirko'rsatishi mumkin. Kislotalarga chidamli enteral yo'l bilan

yuboriladigan penitsillinlar - ampitsillin, oksatsillinlar disbakterioz,

kandidamikozlami yuzaga keltirishi mumkin.

7-savol.

Sefalosporinlar yarim sintetik antibiotiklar, kimyoviy jihatdan

penitsillinlarga, ayniqsa, yarim sintetik penitsillinlarga о‘xshab ketadi.

Mikroorganizmlarga qarshi ta’sir mexanizmi ham penitsillinlarga

o'xshaydi, sefalosporinlar mikroorganizm hujayralarining qobig'ini

hosil bo'lishiga to'sqinlik qiladi, bakteritsid ta’sir ko'rsatadi.

Penitsillinaza ferm entiga nisbatan chidamli, shuning uchun

penitsillinga chidamli mikroorganizmlarga (stafilokokklarga) ham

ta’sir ko'rsatadi. Moddalardan sefalotin, sefaloridin, sefazolin

parenteral yo'llar orqali yuboriladi. Mushaklar orasiga, venalarga

yuborilganda ta’siri 30-60/faqiqadan keyin, emizikli bolalarda 30

daqiqadan keyin boshlanadi, qonda 10-30% oqsil bilan bog'lanadi,

gematoensefalik to'siqdan o'tishi qiyin. Platsentadan yaxshi o'tadi,

buyraklar orqali asosan o'zgarmagan holda chiqib ketadi, siydik

yo'llarida yuqori konsentratsiya hosil qiladi, Buyrak faoliyati izdan

chiqqanda sefalosporinlar, ayniqsa, qayta qo'llanganda yig'ilib

(kumulyatsiya), zaharli ta’sir etishi mumkin.

8-savol.


Hozirgi kunda ikkinchi, uchinchi, hatto to'rtinchi avlod

sefalosporinlar qo'llanmoqda. Ikkinchi avlod sefalosporinlar:

sefuroksium, sefotiam, sefaklor yuqori darajada stafilokokklarga qarshi

ta’sirga ega.

9-savol.

Sefalosporinlar penitsillinga nisbatan chidamli

milfmfn^ani7mlarpayHn qilgan ynqiimli Vasallilclarni davolashda qo'llanadi.

Sefalosporinlaming salbiy ta’sirlari: yuborilgan joyda og'riq paydo bo'ladi,

ko'ngD aynaydi, qusish, allergik jarayonlar yuz berishi, nefrotoksik,

neyrotoksik ta’sir ko'rsatishi mumkin. Hamma sefalosporinlami allergik



holatlarda qo'llash man etiladi. Jigar va buyrak kasalliklarida ehtiyotkoriik

bilan qo'llanadi.
Download 26 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling