Pochta korxonalarining kassa operatsiyalarini hisobga olish. Reja


Download 21.81 Kb.
Sana07.10.2020
Hajmi21.81 Kb.



Pochta korxonalarining kassa operatsiyalarini hisobga olish.

Reja:

1.Kassa operatsiyalarini o'tkazish tartibi.

2.Korxonaning kassasida naqd pulni hisobga olish.
Naqd pul mablag'lari joriy aktivlarning ajralmas qismidir. Ular etkazib beruvchilar va pudratchilar bilan amalga oshirish, byudjetga to'lovlarni amalga oshirish, kredit tashkilotlari bilan hisob-kitob qilish, ishchilarga ish haqi, mukofotlar va boshqa turdagi to'lovlarni berish uchun korxona uchun zarurdir.

Mablag'lar korxonaga xaridorlar va mijozlardan sotilgan tovarlar va ko'rsatilgan xizmatlar uchun, banklardan qarz shaklida, muassasalar va tashkilotlardan vaqtincha yordam shaklida va boshqalar.

Korxona mablag'larining asosini korxonaning turli tashkilotlar va muassasalar bilan iqtisodiy aloqalari va ishlarni sotish, xizmatlar ko'rsatish va boshqa xo’jalik operatsiyalarini amalga oshirish bilan bog’liq iqtisodiy munosabatlar tashkil etadi.

Kompaniyaning mablag'lari kassada naqd pul, kassa hujjatlari shaklida, bankdagi hisobvaraqlarda, berilgan akkreditivlarda, maxsus hisobvaraqlarni ochishda va hokazolarda mavjud. Pul mablag'larini ko'paytirishda ulardan to'g'ri foydalanish va ularning xavfsizligini nazorat qilish korxona buxgalteriya hisobi va buxgalteriya hisobining eng muhim vazifalari. Korxonaning to'lov qobiliyati, etkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblarning o'z vaqtida bajarilishi, byudjetga to'lovlarni o'z vaqtida to'lash va boshqalar bu muammoni hal qilishning muvaffaqiyatiga bog'liq.

Pul mablag'larini hisobga olish pul muomalasini to'g'ri tashkil etish, hisob-kitoblarni tashkil etish va xalq xo'jaligida kreditlash uchun muhimdir. Naqd pul hisobi to'lov intizomini mustahkamlashda va kompaniyaning moliyaviy resurslaridan samarali foydalanishda muhim ahamiyatga ega. Shu sababli, kassa intizomiga rioya etilishini, pul mablag'laridan foydalanishning to'g'riligi va samaradorligini, korxonaning kassasida mavjud bo'lgan pul hujjatlarining saqlanishini ta'minlashni nazorat qilish juda muhimdir. Naqd pul hisobi quyidagi vazifalarning echimini ta'minlashi kerak:

• ushbu mablag'larni va ularning harakati bo'yicha operatsiyalarni aniq, to'liq va o'z vaqtida hisobga olish;

• mablag 'va pul hujjatlarining mavjudligi, ularning saqlanishi va maqsadli ishlatilishini nazorat qilish;

• naqd pul va hisob-kitob va to'lov intizomiga rioya etilishini nazorat qilish.



O'zbekiston Respublikasi korxonalarida naqd operatsiyalarni amalga oshirish tartibi yuridik shaxslar tomonidan naqd operatsiyalarni amalga oshirish qoidalari bilan tartibga solinadi (reg. MJ O'Z. 17.12.1998 y., 565-son).

Kassa tushunchasi korxonada mavjud bo'lgan naqd pulni, shuningdek kassada saqlanadigan pul va boshqa mablag'larni qabul qilish, saqlash va chiqarish uchun maxsus jihozlangan xonani o'z ichiga oladi. Kassa xonasi ajratilishi kerak, kassa operatsiyalari paytida eshiklar ichkaridan qulflangan bo'lishi kerak. Ushbu kompaniyaga tegishli bo'lmagan naqd pul va boshqa qimmatbaho buyumlarni kassada saqlash taqiqlanadi.

Kassani ochishdan oldin kassir qulflar, eshiklar, deraza panjaralari va muhrlarning xavfsizligini tekshirishi shart. Naqd hisob-kitoblarni hisobga olish uchun korxonada kassa bo'lishi kerak. Shuni ta'kidlash kerakki, korxona kassasida naqd pul miqdori banklarning belgilangan limitlari bilan cheklangan (korxona hajmiga qarab va boshqalar). Kompaniya kassada ham, transport paytida ham pul xavfsizligini ta'minlashga majburdir. Agar korxona rahbarining aybi bilan zarur xavfsizlik shart-sharoitlari yaratilmagan bo'lsa, unda javobgarlik boshning zimmasida.

Kompaniyada bitta kassa bo'lishi kerak, ammo agar kompaniyada turli xil hududlarda joylashgan ko'plab bo'linmalar mavjud bo'lsa, u holda ushbu korxonalar kassalar-filiallar bilan jihozlangan bo'lishi kerak va ularning vazifalariga kompaniya xodimlariga ish haqi va boshqa to'lovlarni berish kiradi. Filiallar korxonaning asosiy kassasidan pul oladi. Korxonadagi naqd pullar o'tga chidamli shkaflarda, seyflarda saqlanishi kerak. Kassa kassadagi naqd pullarning xavfsizligi uchun kassir moddiy javobgar hisoblanadi.

Kassir - naqd operatsiyalarni bevosita amalga oshiruvchi mansabdor shaxs. Kassani ishlashga tayinlashda korxona rahbari kassani kassa operatsiyalarini o'tkazish qoidalari bilan tanishtiradi va u bilan kassada pul saqlanishi uchun to'liq individual javobgarlik to'g'risida shartnoma tuzadi. Kassir kompaniyaga etkazilgan har qanday zarar uchun qasddan qilingan harakatlar natijasida ham, ehtiyotsizlik tufayli ham javob beradi. Kassirga o'z vazifalarini bajarishni boshqa shaxslarga topshirish taqiqlanadi.
Kassa kasal bo'lib qolgan va boshqa holatlarda kassir o'z vazifalarini bajara olmasa, kassirning vazifalarini bajarish menejerning yozma buyrug'i bilan boshqa xodimga topshiriladi. Moliyaviy hujjatlarni imzolash huquqidan foydalanadigan buxgalterlar va boshqa xodimlar kassir vazifasini bajara olmaydilar.
Ushbu muddat tugaganidan keyin ushbu limitdan oshgan summalar kompaniyaning joriy hisob raqamiga qaytarilishi kerak. Bir korxonadan boshqa korxonaning ehtiyojlari uchun naqd pul sarflash taqiqlanadi. Bank hisobvarag'idan olingan naqd pulni kompaniya aniq maqsadga muvofiq sarflashi kerak.


Tender mablag'lari korxonalarning kassalari tomonidan amalga oshiriladi va naqd operatsiyalarni amalga oshiradi. Barcha naqd operatsiyalar naqd hujjatlar bilan rasmiylashtiriladi. Bunday holda, naqd pulni qabul qilish kassa buyurtmalariga binoan amalga oshiriladi, va berish - naqd pul tushumlari bo'yicha. Kassadan pul berish, shuningdek, naqd kuponlarni almashtiradigan hujjatlarga muvofiq amalga oshirilishi mumkin, masalan, ish haqi berish uchun ish haqi varaqalari bo'yicha, pul berish to'g'risida ariza va boshqalar. naqd pulga chiqish buyurtmalarining rekvizitlari.

Pulni qabul qilish va berish uchun kassa hujjatlari korxona rahbari va bosh buxgalter yoki imzolashga vakolatli shaxs tomonidan imzolanadi. Pulni qabul qilishda pulni topshirgan shaxsga tilxat beriladi. Sumy so'zlar bilan, tiyinlar - raqamlar bilan yoziladi.

Ish haqi ish haqi jadvaliga muvofiq beriladi. Ish haqini to'lash uchun belgilangan muddat tugagandan so'ng, kassir ish haqini olmagan korxona ishchisining ismiga qarshi yozuv qo'yadi:

"Depozit qilingan" va depozit qilingan mablag'larning reestri tuzilgan. Ish haqi varaqasi oxirida amalda berilgan va depozit qilingan summa ko'rsatiladi va kassaning imzosi bilan tasdiqlanadi. Buxgalter berilgan summa uchun naqd pul berish tartibini tekshiradi va yozadi. Depozit qilingan ish haqi hisob raqamiga yuboriladi Barcha kassa hujjatlari buxgalteriya tomonidan asos bilan rasmiylashtiriladi. Naqd hujjatlar siyoh bilan aniq, aniq, tegishli ma'lumotlarni to'ldirgan holda yoziladi; kassa hujjatlaridagi (hatto belgilangan) yo'l qo'yilmaydi.

Naqd hujjatlar to'g'ridan-to'g'ri kassaga yuboriladi. Pul mablag'larini olayotgan shaxslarga berish taqiqlanadi. Pul kassir tomonidan faqat hujjatlar tuzilgan kuni qabul qilinadi va beriladi. Kassir hujjatlarning to'g'riligini tekshirishga majburdir. Pul shaxsga faqat identifikatsiyadan keyin beriladi. Korxonada ish haqi ro'yxatida bo'lmagan shaxslarga berilganda, pasport ma'lumotlari kassa hujjatlarida ko'rsatiladi.



Ishonchnoma bilan pul berishda pasport ma'lumotlari, bosh harflar ko'rsatiladi. Pulni olish uchun kvitansiyadan oldin kassir "ishonchnomasi bo'yicha" yozuvini yozadi. Pul berilgandan yoki olinganidan so'ng, xarajatlar va naqd pul tushumlari kassir tomonidan imzolanadi va ilova qilingan hujjatlar sana bilan "olingan", "to'langan" shtamplar bilan bekor qilinadi.

Har bir kiruvchi yoki chiquvchi kassa buyurtmasi bo'yicha barcha kassa operatsiyalari yoki ularning o'rnini bosuvchi hujjatlar kassa daftarida aks ettirilgan. Kassa daftari - bu korxonaning kassasida naqd pul mablag'lari harakati va ularni olish va chiqarish bo'yicha operatsiyalarni aks ettiruvchi buxgalteriya registri. Korxonada faqat bitta kassa kitobi saqlanadi, u raqamlangan, tikilgan, mum muhri bilan muhrlangan va belgilangan tartibda tasdiqlangan bo'lishi kerak.

Kassa kitobidagi yozuvlar kassir tomonidan amalga oshiriladi. Kassir ushbu yozuvlarni har bir kassa buyurtmasi yoki boshqa hujjat uchun pul olingandan yoki chiqargandan so'ng darhol amalga oshiradi. Ish kunining oxirida operatsiyalar natijalari hisoblanadi va kitobdagi pul qoldig'i ko'rsatiladi. Kassir kassa kitobini uglerod nusxasi ostida 2 nusxada saqlaydi. Choyshablarning birinchi nusxalari kassa kitobida, ikkinchisi, yiqitish, kassa hisoboti bo'lib xizmat qiladi va kassa daftariga tushganidan tashqari (birinchi varoqda) kiruvchi va chiquvchi kassa buyurtmalari bilan birga korxonaning buxgalteriya bo'limiga o'tkaziladi. Kassa daftarida o'chirish va belgilanmagan tuzatishlarga yo'l qo'yilmaydi. To'g'ri tarzda tuzatilgan tuzatishlar kassir va bosh buxgalter tomonidan imzolanadi. Kassa daftarini yuritishning to'g'riligini nazorat qilish korxonaning bosh buxgalteriga yuklanadi.

Kassa hisobotini qabul qilishda kassa operatsiyalarini nazorat qiluvchi buxgalteriya hisoboti va unga biriktirilgan barcha hujjatlarni, tushumlarni va summalarning to'g'riligini sinchkovlik bilan tekshiradi. Kassadan pulni cheksiz olib qo'yishga yo'l qo'yilmaydi. Ushbu miqdor kamomad deb hisoblanadi. Tushumlar bilan asossiz bo'lgan naqd pul byudjetga yuboriladi. Tekshirgandan so'ng kassa hisoboti kassa operatsiyalarini ro'yxatdan o'tkazish uchun asosdir. Korxonada kassa hujjatlarining to'liq saqlanishini ta'minlash bilan siz xronologik tartibda kassa kitobini kompyuterda (shuningdek, 2 nusxada) saqlashingiz mumkin.
Oyning oxirida har oyda sahifalar soni, yil oxirida - har yili chop etilishi kerak. Kassir, mashinalarni olgandan so'ng, ularning to'g'riligini tekshiradi, imzo qo'yadi va buxgalteriya bo'limiga yuboradi. Taqvim yilining oxirida kompyuter dasturlari tikiladi, varaqlarning umumiy soni bosh buxgalter tomonidan tasdiqlanadi, kitob muhrlanadi. 1998 yil 17-dekabrdagi "Yuridik shaxslar tomonidan kassa operatsiyalarini o'tkazish qoidalari" ga binoan, korxonalar tomonidan naqd pul bilan hisob-kitoblarni amalga oshirishda pul mablag'larini qabul qilish kassa apparatlari yordamida amalga oshirilishi kerak. Bu yuridik shaxs tashkil qilmasdan xususiy tadbirkorlarga taalluqli emas. Agar mashinalar ishlatilmasa, unda pulni qabul qilish qat'iy hisobot shakllari yordamida amalga oshirilishi kerak.



Download 21.81 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling