Psixologiya fani rivojlanish va uning sohalari. Motiv bilish jarayonining xarakatlantiruvchi kuchi sifatida


Download 0.86 Mb.
Sana31.10.2020
Hajmi0.86 Mb.

PSIXOLOGIYA FANI RIVOJLANISH VA UNING SOHALARI.

MOTIV BILISH JARAYONINING XARAKATLANTIRUVCHI KUCHI SIFATIDA

Ma’ruza 4

Reja:


1. Psixologiya fan sifatida.

2. Psixologiyaning predmeti. Psixika va uning namoyon bo‘lish shakllari.

3. Psixologiyaning fanlar tizimida tutgan o‘rni va bog‘liqligi.

4. Psixologiya fanining tarmoqlari.

1. Psixologiya fan sifatida.

Psixologiya fani XIX asr oxiri XX asr boshlarida Falsafa fanidan fan sifatida ajralib chiqadi. Psixologiyaning fan sifatida rivojlanishida faylasuflarning qarashlari, tabiiy fanlar rivoji, 17-asrdan boshlab falsafa fanidan turli fanlarning ajralib chiqishi, 18 va 19-asrlarda Kondilyak, Lokk, YUm yondashuvlari asoslab berilgan.



Psixologiyaning Fan sifatida rivojlanishida nemis psixologi va fiziologi Vilgelm Vundt (1832-1920)ning xizmati, uning tomonidan maxsus tajribaviy sinov laboratoriyalarining tashkil etilishi va mohiyati ochib berilgandir

Psixologiyaning Fan sifatida dunyoga kelishi

J.Godfruan-“CHto takoe psixologiya” nomli 2-jilddan iborat kitobida antik dunyodan boshlab inson psixikasi, uning qalbi, hislari, xulqi masalalari diqqat markazda bo‘lgan ekanligi, psixologiyaning fan sifatida rivojlanishida faylasuflarning qarashlari, tabiiy fanlar rivoji, 17-asrdan boshlab falsafa fanidan turli fanlarning ajralib chiqishi, 18 va 19-asrlarda Kondilyak, Lokk, YUm yondashuvlari asoslab berilgan.

Vilgelm Vundt-U tomonidan maxsus tajribaviy sinov laboratoriyalarining tashkil etilishi va mohiyati ochib berilganyu

R.S.Nemov-Uch jilddan iborat “Psixologiya” kitobida psixologiya atamasi 16-asrda birinchi marta qo‘llanilganligini, ong va o‘zini kuzatish tufayli inson o‘zidagi psixik xolatlarni o‘rgana borganligini, keyinchalik insonning faoliyati sohasida shu psixik jarayonlarni o‘rganish zarurati etilganligini izohlab bergan.

E.G‘oziev M.Xolmuxamedov X.Ibrohimov-“Psixologiya metodologiyasi” o‘quv qo‘llanmasida psixologiya fanining falsafa va tabiatshunoslik fanlari negizida paydo bo‘lganligi etarlicha dalillar vositasida ko‘rsatib berilgan.

2. Psixologiyaning predmeti.

Psixika va uning namoyon bo‘lish shakllari.

«Psixologiya» so‘zi ikkita grek so‘zlaridan - «psyche» - jon, ruh va «logos»- ta’limot, ilm so‘zlaridan iborat bo‘lib, an’anaviy ma’noda inson ruhiy dunyosiga aloqador barcha hodisalar va jarayonlar uning predmetini tashkil etadi.

Psixika - bu inson ruhiyatining shunday holatiki, u tashqi olamni (ichki ruhiy olamni ham) ongli tarzda aks ettirishimizni, ya’ni bilishimiz, anglashimizni ta’minlaydi.

Bosh miyaninig tuzilishi Bosh miya yarim sharlari po’stining yuza qismlari