Quyidagi tartibda ko'rib chiqilayotgan hududning oltita demografik imkoniyatlarini aniqlash va taqqoslashdan iborat


Download 29.52 Kb.
Sana14.01.2022
Hajmi29.52 Kb.
#336265
Bog'liq
3-topshiriq
1 tema, 01, Nutq uslublari slayd, Farmatsiyai uchun mustaqil ishlar, metall quyish usullari mavzusini oqitishda pedagogik texnologiyalardan, 223-18 Yunusov K 1-labaratoriya (2)

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI

TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

ekologiya

fanidan
3-Amaliyot topshirig’i

Bajardi: 223-18-guruh talabasi



Yunusov Kamoliddin

3 -Amaliy topshiriq.

Mavzu: Atrof-muhitga ta’sirini baholash





Variant

Tp, га

К1

Э. м3/кун.

га


Е. м3/кун.

Л.

В. км

К3

К4

40

321561

0,03

0,09

4 300 000

71

28

0,28

0,25


Hisoblash usuli
Hisoblash usuli - quyidagi tartibda ko'rib chiqilayotgan hududning oltita demografik imkoniyatlarini aniqlash va taqqoslashdan iborat.

1. Demografik imkoniyat, odamlar sanoat va fuqarolik qurilishi uchun mos bo'lgan hududlarning mavjudligiga qarab quyidagicha aniqlanadi:
(3.1)

D1 = Tp * K1 * 1000/ H1 = 321561 * 0.03 * 1000/ 20 = 482341


D1 = Tp * K1 * 1000/ H1 = 321561* 0.03 * 1000/ 30 = 32561
bu yerda Tр – hudud maydoni, K1 - sanoat va fuqarolik qurilishiga yaroqliligi uchun eng yuqori ko‘rsatgichga ega bo‘lgan maydonning ulushini ko'rsatadigan koeffitsient (0,03 ... 0,06 oralig‘ida olinadi), H1 - tumanning ishlab chiqarish bazasi xususiyatiga qarab 1000 aholining hududiga taxminiy ehtiyoji (20...30 ga oralig‘ida olinadi). Bu ko‘rsatkich ko‘pincha yeng yuqori hisoblanadi. Biroq, tog'li hududlarda bu cheklangan bo'lib chiqishi mumkin va rivojlanish hududining demografik imkoniyatlarini aniqlaydi. Hududi kichik, ammo aholi zich joylashgan joylarda ushbu ko'rsatkichni sanoat va aholi uchun turlicha aniqlash maqsadga muvofiqdir.

2. Hududning sig‘imi, odamlarning er usti suvlari uchun sig'imi quyidagicha aniqlanadi:
(3.2)

D2 = E * K2 * 1000 / P = 4300000 * 0.25 * 1000 / 1000 = 700000


D2 = E * K2 * 1000 / P = 4300000 * 0.25 * 1000 / 2000 = 350000

bu yerda E - hududga kiraverishdagi suv oqimlaridagi harajatlar miqdori, m3/kun, K2 – oqova chiqindii suvlarni suyultirish zarurligini hisobga oladigan koeffitsient (daryolarda: janubiy oqim K2=0,25, shimoliy oqim K2=0,10 ga teng qilib olinadi), P - 1000 aholi uchun standart suv ta'minoti (kuniga 1000 dan 2000 m3 gacha olinadi).



3. Hududning sig‘imi, odamlarning er оsti suvlari uchun sig'imi quyidagicha aniqlanadi:
(3.3)

D3 = Э * Tp * 1000 / Pc = 0.10 * 321561 * 1000 / 40 = 296000


bu yerda Э - yer osti oqimining ekspluatatsion moduli, м3 (kun.ga), РС – 1000 aholi uchun suv ta'minoti uchun maxsus standart (40 м3/kun. olinadi).

4. Hududning sig‘imi, odamlarning o'rmonda dam olishni tashkil etish shartlariga muvofiq belgilanadi va qo’yidagicha aniqlanadi:
(3.4)

D4 = Tp * L * 0.5 * 10 / ( H2 * M1 ) = 321561 * 32 * 0.3 * 10 / (200 * 0.1) = 542136

bu yerda Л – hududning o'rmon maydoni, (%), 0,5 - bu Toshkentning markaziy chizig'i hududlarida yashil zonalarga bo'lgan ehtiyojni hisobga oladigan koeffitsient (boshqa hududlar uchun bu sezilarli darajada farq qilishi mumkin), Н2 - rekreatsiya zonalarida 1000 aholining ehtiyojlari uchun taxminiy standart (200 gektarni tashkil etadi); M1 - dam oluvchilarning o'rmonda va suv yaqinida tarqalishini hisobga oladigan koeffitsient, (M1 = 0,3 mo''tadil iqlimi va M1 = 0,1 issiq iqlimi bo'lgan hududlar uchun olinadi).

5. Hududning sig‘imi, odamlarning suv yaqinida dam olishni tashkil etish shartlariga binoan, hududning imkoniyatlari quyidagicha aniqlanadi:
(3.5)

D5 = 2B * C * 1000 / (0.5 * M2) = 2 * 21 * 0.3 * 1000 / ( 0.5 * 0.4 ) = 63000


D5 = 2B * C * 1000 / (0.5 * M2) = 2 * 21 * 0.3 * 1000 / ( 0.5 * 0.3 ) = 84000
bu yerda B - cho'milishga yaroqli suv havzalarining uzunligi, km; C - cho'milish plyajlarni tashkil qilish imkoniyatini hisobga olgan koeffitsient (o'rmon va o'rmon-dasht zonalari uchun C = 0,5 va dasht zonasi C = 0,3 uchun olingan); 0,5 - 1000 nafar aholining plyajlardagi ehtiyojlari uchun taxminiy standart, km; M2 - ta'tilchilarning o'rmonda va suv yaqinida tarqalishini hisobga oladigan koeffitsient (mo''tadil iqlimi M2 = 0,1 ... 0,15 va issiq iqlimi M2 = 0,3-0,4 bo'lgan joylar uchun olingan).

6. Hududning sig‘imi, odamlarning shahar atrofidagi qishloq xo'jaligi bazasini tashkil etish shartlariga binoan hududning imkoniyatlari aniqlanadi
(3.6)

D6 = Tp * K3 * K4 * 1000 / П = 118400 * 0.65 * 0.20 * 1000 / 500 = 30784


D6 = Tp * K3 * K4 * 1000 / П = 118400 * 0.65 * 0.20 * 1000 / 2000 = 7696
bu erda K3 - qishloq xo'jaligi uchun "qulay" va " qulayligi cheklangan" toifalarida kompleks baholash natijalariga ko'ra kiritilgan tuman hududining ulushini hisobga oladigan koeffitsient; K4 - shahar atrofi bazasi uchun qishloq xo'jaligi erlaridan foydalanish imkoniyatlarini hisobga oluvchi koeffitsient (O’zbekistonning markaziy hududlari uchun K4 = 0,2 ... 0,3 olingan); П - tumanning 1000 nafar aholisining shahar atrofidagi qishloq xo'jaligi bazasi erlariga bo'lgan ehtiyojlarini aks ettiruvchi indikativ ko'rsatkich (П = 500 ... 2000 ga, maydonning agrotexnik xususiyatlariga qarab olinadi). Olingan hisoblangan Д1...Д6 qiymatlari bir-biri bilan taqqoslanib, gistogramma shaklida taqdim etilishi kerak va eng kichik qiymat bino maydonining demografik imkoniyatlarining yakuniy ko'rsatkichi sifatida qabul qilinishi kerak.

Bajarilgan ishlar bo’yicha xulosa

Men ekologiya faniga judayam qiziqaman. Ekologiya bu hayotiy va judayam qiziqarli fan hisoblanadi. Bizning tumanimizda 206500 nafar aholi istiqomat qiladi. Turli xil sanoat korxonalari mavjud. Ularning hisobiga bizning ekologiya, atrof muhit o’ta darajada ifloslangan. Bu amaliy topshiriq bajarishda men amaliyot misollarini yechishni o’rgandim. Misolning savollariga javob topish davomida fanga oid turli kitoblar va internet sahifalarini o’qib chiqdim variantim bo’yicha berilgan misollarga o’zim tushungan qo’ldan kelgancha ishlashga harakat qildim. Savollarga qo’ldan kelgancha javob yozishga harakat qildim va o’z hayotimiz davomida kerak bo’ladigan qimmatli ma’lumotlarga ega bo’ldim


Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

  1. Hayot faoliyati xavfsizligi va ekologiya. Sapaev M.S., Qodirov F.M. O‘quv qo‘llanma, Toshkent-“Aloqachi”-2019

  2. Ekologiya. Narkulov Jahongir. O’quv qo’llanma, Termiz-2018

  3. Internet sahifalari.

  4. Shaxsiy izlanishlarim.

Download 29.52 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling