Reja: Bakteriyalar haqida tushuncha


Bakteriyalarning spora hosil qilishi


Download 33.01 Kb.
bet2/3
Sana26.03.2022
Hajmi33.01 Kb.
#615045
1   2   3
Bog'liq
avazbek.mikro
Ijtimoiy soha va uning milliy iqtisodiyotdagi roli, 2-курс 2-оралиқ 2020 2021, 163610478413304390, 13 (1), 4 5841587527550503509, 2 5255962818275973264, 1-Mustaqil ish. Ma\'lumotlar bazasi, 5-Amaliyot vazifa, Xordalilarni biosferadagi tutgan oʻrni, SADASDAASFFASF, Ekologik ekspertiza turlari, Oshkozon va 12 barmokli ichak yara kasalligi
Bakteriyalarning spora hosil qilishi. Tayoqchasimon bakteriyalarning ba’zi turlari rivojlanish bosqichining ma’lum davrida spora hosil qiladi. Bunda mikroorganizmlarning vegetativ hujayrasi ichidagi sitoplazmaning hammasi yoki bir qismi quyuqlashib, shar yoki ellips shaklga kiradi. Bu spora deb aytiladi. Hujayra po’sti spora hosil bo’lishida ishtirok etmasa ham undagi harakatlanish organlari-xivchinlar qisqa vaqt ichida o’z vazifasini bajaraveradi. Bitta ona hujayrada bittagina spora hosil bo’lganligi sababli bu hodisani bakteriyalarning ko’payish jarayoni deb tushunish hatodir. Sporalar mikroorganizmlarning noqulay sharoitga qarshi turishi uchungina xizmat qiladi Spora odatda vegetativ hujayradan kichik bo’ladi. Spora hosil bo’lgandan keyin ona hujayra o’z shaklini o’zgartirmaydi. Ba’zi basillalar sporasining diametri vegetativ hujayraning ko’ndalang kesimidan kattaroq bo’lib, u hujayra markaziga joylashsa, bu holda hujayra duksimon shaklga kiradi. Basillalarning ba’zi turlarida sporalar vegetativ hujayraning bir uchida hosil bo’ladi. Natijada basillaning shakli baraban tayoqchasiga o’xshab qoladi. Spora hosil bo’lgandan so’ng ona hujayraning po’sti erib ketadi. Spora ikki qavatli bo’ladi. Uning tashqi qavati ekzina deb ataladi, u o’zidan suv o’tkazmaydi va sporani tashqi muhit ta’siridan saqlaydi. Ichki qavati intina deb ataladi va sporaning unib chiqishiga
yordam beradi.
Ko’pchilik bakteriyalarning sporasi 120-140° haroratda ham hayot faoliyatini yo’qotmaydi. Ayrim bakteriyalarning sporasi 253° sovuqda ham nobud bo’lmaydi. Muhitda oziq moddalar etarli bo’lib, optimal harorat hosil qilinsa, sporadan yosh hujayra o’sa boshlaydi. YOSH vegetativ hujayra sporaning bir uchidan o’sib chiqsa, bunday o’sish
polyar o’sish, o’rta qismidan o’sib chiqqanda esa ekvatorial o’sish deyiladi. Sporadan o’sib chiqqan hujayra intina po’stiga o’ralgan bo’ladi.
Spora hosil qilish jaroyoni turg’un xususiyat bo’lib hisoblansa ham, ba’zi vaqtlarda bakteriyalar bu xususiyatni yo’qotadi. Bunday bakteriyalar asporogen irq (sporasiz) deyiladi. Bu hodisa doimiy yoki vaqtincha bo’lishi mumkin. Bakteriyalarning asporogen irkqa aylanishida
zaharli moddalar va boshqa omillarning ta’siri juda katta rol o’ynaydi. Kokk va spiralsimon bakteriyalar spora hosil qilmaydi.

Download 33.01 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling