Reja: Bakteriyalar haqida tushuncha


Bakteriyalarning ko’payishi


Download 33.01 Kb.
bet3/3
Sana26.03.2022
Hajmi33.01 Kb.
#615045
1   2   3
Bog'liq
avazbek.mikro
Ijtimoiy soha va uning milliy iqtisodiyotdagi roli, 2-курс 2-оралиқ 2020 2021, 163610478413304390, 13 (1), 4 5841587527550503509, 2 5255962818275973264, 1-Mustaqil ish. Ma\'lumotlar bazasi, 5-Amaliyot vazifa, Xordalilarni biosferadagi tutgan oʻrni, SADASDAASFFASF, Ekologik ekspertiza turlari, Oshkozon va 12 barmokli ichak yara kasalligi
Bakteriyalarning ko’payishi. Bakteriyalar oddiy bo’linish yo’li bilan ko’payadi. Ona hujayra o’rtasida halqasimon parda paydo bo’ladi. Bu parda vegetativ hujayrani o’rtasidan bo’lishi natijasida ikkita yangi hujayra vujudga keladi. SHarsimon bakteriyalarning bo’linish tipi sistematika uchun juda katta ahamiyatga ega. Ular bir sathda bo’linadigan bo’lsa, kokk, diplokokk, streptokokk yoki stafilokokklar vujudga keladi. Agar bir-biriga perpendikulyar sathda bo’linsa, tetrakokklar, uch tomonidan perpendikulyar sathda bo’linganda esa sarsina hosil bo’ladi. Silindrsimon bakteriyalar faqat ko’ndalangiga, spiralsimonlari esa uzunasiga bo’linadi.Bakteriyalarning ko’payish tezligi sharoitga bog’liq. Oziq moddalar etarli va harorat qulay bo’lsa, hujayra har 20-40 minutda bo’linib ko’payaveradi. Agar bakteriyalar shu tezlikda ko’payaversa, 5 kecha – kunduz mobaynida dengiz va okeanlarni to’ldirib yuborishi mumkin. Lekin sharoit o’zgarib turishi va boshqa omillar bakteriyalarning bunday tezlik bilan ko’payishiga imkon bermaydi.Bakteriyalar jinsiy yo’l bilan ham ko’payadi. Bunda ikkita hujayra bir-biriga yaqinlashib qo’shiladi. Hujayralar ichida gonidiyalar hosil bo’ladi. Gonidiyalardan yangi hujayralar o’sib chikadi. Bakteriyalarning rivojlanish sikli. Bakteriyalarning rivojlanish sikli bir necha fazaga bo’linadi. Pichan basillasining rivojlanish sikli. Bu basillaning yosh hujayrasi peritrix-tipda xivchinlanganligi sababli yumalab harakatlanadi. Rivojlanish siklining dastlabki davrlarida hujayra xivchinlarini yo’qotib, harakatdanto’xtaydi va tezlik bilan bo’lina boshlaydi, Hujayralar bunday ko’payish natijasida bir-biriga ulanib, uzun zanjir hvsil qiladi va ularda xivchinlar paydo bo’ladi. Bu hujayralar xivchinlar yordamida biroz vaqt harakatlangandan so’ng yana ayrim hujayralarga bo’linib harakatlanaveradi. Bu bosqich ko’p marta takrorlangandan so’ng hujayra ichida spora hosil bo’ladi. Spora hosil qilgan vegetativ hujayra bir joyda to’xtab qoladi. Uning po’sti eriydi va spora tashqariga chiqib qoladi. Qulay sharoitga duch kelishi bilan sporaning po’sti yoriladi va undan harakatchan pichan basillasi o’sib chiqadi. Sporadan o’sib chiqqan vegetativ hujayra yuqorida aytilgan bosqichlarni qaytadan o’tib, spora hosil qiladi va shu bilan rivojlanish siklini tugallaydi Ipsimon bakteriyalar suv ostidagi narsalarga yopishib olib, hayot kechiradi. Ular shilimshiq qin ichiga joylashib yashaydi va voyaga etganda har qaysi hujayraning bir uchida xivchinlar to’plami paydo bo’ladi. Xivchinli bakteriyalar hujayralar bir qancha vaqt o’tgandan keyin suv ostidagi narsalarga yopishib oladi va xivchinini yo’qotadi. Xivchinini yo’qotgan hujayra tezlik bilan, ko’payib, shilimshiq qinga o’raladi, bu hujayralar voyaga etguncha qin ichi turadi.
Download 33.01 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling