Saavtomobilo gzebis departamenti


Download 4.91 Mb.
Pdf ko'rish
bet1/10
Sana10.01.2019
Hajmi4.91 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

tomi
II.
danarTebi
proeqti #
dafinansebuli
EIB
moamzada
saavtomobilo gzebis
departamenti
fondi “msoflio gamocdileba
saqarTvelosaTvis”
WEG
regionaluri ganviTarebisa da
infrastruqturis saministro
KOBA Ltd / TRANSPROJECT Ltd
noemberi 2013
E
-
60 avtomagistralis samtredia – grigoleTis
km 0 – km 11,5 monakveTis mSenebloba
garemoze zemoqmedebis Sefaseba

Sinaarsi
danarTi 1. samarTlebrivi CarCo da administraciuli struqtura
5
1.1. administraciuli struqtura
5
1.2. samarTlebrivi CarCo
12
1.2.1. garemosdacviTi “CarCo” kanonmdebloba
12
1.2.2. sakanonmdeblo baza, romelic aregulirebs
GgaremosdacviTi nebarTvis gacemis proceduras
1
3
1.2.3.sxva garemosdacviTi kanonebi
19
1.2.4. saerTaSoriso valdebulebebi
25
1.2.5. garemosdacviTi standartebi da normebi
25
danarTi 2. bunebrivi garemos arsebuli mdgomareobis daxasiaTeba
29
2.1. klimati
29
2.2. geologia, geomorfologia da hidrogeologia
3
4
2.2.1. zogadi fiziko-geografiuli daxasiaTeba
3
4
2.2.2 saproeqto saavtomobilo gzis samtredia
lanCxuTis monakveTisa da misi
mimdabare
teritoriebis geologiuri agebuleba
46
2.3. hidrologia
48
2.4. ekologiuri receftorebi – lanSafti da flora
59
2.4.1. landSafti
59
2.4.2. flora
2.5. ekologiuri receftorebi – fauna
60
81
2.6. kulturuli memkvidreoba
124
danarTi 3. analizis angariSi
126
danarTi 4. haeris dabinZureba da fonuri radiacia
137
4.1. atmosferuli haeris fonuri dabinZureba
137
4.2. radiaciuli foni
145
danarTi 5. xmauris faqtori: fonuri maCveneblebi, proeqtis
zemoqmedeba da Semarbilebeli zomebi
146
danarTi 6. saqarTvelos “wiTel nusxaSi” Setanili mcenareTa
saxeobebis bunebrivi garemodan amoRebisa da tyis fondis
miwis kategoriis Secvlis procedurebi
152
danarTi 7. narCenebis marTvis gegma samSeneblo banakebisaTvis
154

danarTi 8. inertuli masalis karierebi saproeqto teritoriis
zonaSi
172
danarTi 9. sagangebo situaciebze reagirebis gegma
179
danarTi 10. damowmebuli literature
192
danarTi 11. gzS-s momzadebaSi monawile eqspertebis sia
199

abreviaturebis nusxa
abreviaturebi
agb
aziis ganviTarebis banki
gzS
garemoze zemoqmedebis Sefaseba
gzn
garemoze zemoqmedebis nebarTva
gmg
garemosdacviTi marTvis gegma
wmd
wylis momatebuli done
sfi
saerTaSoriso finansuri institutebi
isTb
iaponiis saerTaSoriso TanamSromlobis banki
isTs
iaponiis saerTaSoriso TanamSromlobis saagento
sx
sesxis xelSekruleba
mdk
maqsimaluri dasaSvebi koncentracia
gdbsm
garemos dacvisa da bunebrivi resursebis saminsitro
suvmfes
sakvebis usafrTxoebis, veterinaruli da mcenareTa dacvis
erovnuli samsaxuri
god
ganviTarebis oficialuri daxmareba
pzp
proeqtis zemoqmedebis qveS moqceuli priebi
gsg
gansaxlebis samoqmedo gegma
sgd
saavtomobilo gzebis departamenti
rgisd
saqarTvelos regionuli ganviTarebisa da
infrastruqturis saministros saavtomobilo gzebis
departamenti
gd
gasxvisebis derefani
gpC
gansaxlebis politikis CarCo
tet
trans-evropuli trasa
sp
satendero pirobebi
ssrk
sabWoTa socialisturi respublikebis kavSiri
mb
msoflio banki

danarTi 1
1. samarTlebrivi CarCo da adminstraciuli struqtura
1.1      ადმინისტრაციული სტრუქტურა 
1.1.1   გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო
გარემოს დაცვის სამინისტრომ გასულ წელს საქართველოს პარლამენტს
წარუდგინა საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი, რომელიც შედგებოდა 50-მდე
კანონპროექტისაგან. ამ
ცვლილებათა თანახმად, რეორგანიზაციის შემდეგ
სამინისტრო ახორციელებს არა
მხოლოდ გარემოს დაცვის სახელმწიფო
მართვას, არამედ ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სახელმწიფო მართვასაც
(
გარდა ნავთობისა და გაზისა). სამინისტროს
ამჟამინდელი სახელწოდებაა
საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის
სამინისტრო.
სამინისტროს ფუნქციებია:
-
სახელმწიფო კონტროლის განხორციელება გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი
რესურსებით სარგებლობაზე;  
-
ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის რეგულირება;  
-
ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის ლიცენზირების ორგანიზება. 
სამინისტროს შემადგენლობაში შედის ხუთი საჯარო სამართლის იურიდიული
პირი:
-
დაცული ტერიტორიების სააგენტო; 
-
გარემოს ეროვნული სააგენტო; 
-
სატყეო-საბაზისო სანერგე მეურნეობა; 
-
ეროვნული სატყეო სააგენტო; 
-
 გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრი. 
აგრეთვე,
სახელმწიფო
საქვეუწყებო
დაწესებულება
-
გარემოსდაცვითი
ზედამხედველობის დეპარტამენტი.
ყოფილი
სსიპ
ბუნებრივი
რესურსების
სააგენტოს
ფუნქციები
მათი
უფლებამოსილებების ფარგლებში ნაწილდება:
საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს
სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებაზე - გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის
დეპარტამენტზე; საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტროს სსიპ - ნავთობისა და
გაზის
სახელმწიფო
სააგენტოზე;
საქართველოს
გარემოსა და ბუნებრივი
რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ - სატყეო სააგენტოზე; საქართველოს
გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ - გარემოს
ეროვნულ სააგენტოზე.

სამინისტროს  სტრუქტურული  ქვედანაყოფები,  რომლებიც  ავტომაგისტრალის 
მშენებლობის 
პროექტის 
სხვადასხვა 
ეტაპზე 
მონაწილეობენ 
პროექტის 
განხორციელების გარემოსდაცვითი ასპექტები რეგულირებაში:  
სახელმწიფო  საქვეუწყებო  დაწესებულება  გარემოსდაცვითი  ზედამხედველობის 
დეპარტამენტი  უზრუნველყოფს  გარემოს  დაცვისა  და  ბუნებრივი  რესურსებით 
სარგებლობის სფეროში სახელმწიფო კონტროლის განხორციელებას საქართველოს 
მთელ ტერიტორიაზე, მათ შორის, მის ტერიტორიულ წყლებში, კონტინენტურ შელფსა 
და  განსაკუთრებულ  ეკონომიკურ  ზონაში.  დეპარტამენტის  საქმიანობის  ძირითადი 
სფეროა  ატმოსფერული  ჰაერის,  წყლის,  მიწის,  წიაღისა  და  ბიომრავალფეროვნების 
დაცვის,  მათ  შორის  საქართველოს  ტყის  კანონმდებლობის  მოთხოვნათა  დაცვის, 
ბუნებრივი  რესურსებით  სარგებლობის,  ნარჩენების  მართვისა  და  ქიმიური 
უსაფრთხოების, გარემოს დაცვის სფეროში გაცემული ლიცენზიებისა და ნებართვების 
პირობების შესრულების კონტროლი.  
გარემოსდაცვითი  ზედამხედველობის  ტერიტორიული  სამსახურები  ძირითადად  სამი 
მიმართულებით იმუშავებენ: ა) საწარმოთა ინსპექტირება და გარემოსდაცვითი კუთხით 
მათი  ვალდებულებების  შესრულების  შემოწმება;  ბ)  ბუნებრივი  რესურსებით 
სარგებლობის  ლიცენზიების  პირობების  შესრულების  შემოწმება;  გ)  ბუნებრივი 
რესურსებით უკანონო სარგებლობის აღკვეთა.  
სამსახური  დაკომპლექტდება  კონკურსის  საფუძველზე.  მის  მიერ  ეფექტური 
კონტროლის განხორციელების მიზნით დაგეგმილია შემდეგი ღონისძიებები:  
-
სახელმწიფო კონტროლის სტრატეგიისა და პროგრამის შემუშავება;  
-
ინსპექტორების 
სათანადო 
აღჭურვა 
შემოწმებათა 
სრულფასოვანი 
განხორციელებისათვის;  
-
შემოწმების  პრიორიტეტების  მეთოდიკის  შემუშავება  და  მის  საფუძველზე 
რეგულირების ობიექტების (გარემოზე ზემოქმედების ნებართვის, სარგებლობის 
ლიცენზიების მფლობელი კომპანიები) წლიური შემოწმებათა გეგმის შედგენა;  
-
ბუნებრივი  რესურსების  მართვის  არსებული  ელექტრონული  სისტემის 
განვითარება  რისკების  დაგეგმვისა  და  კონტროლის  მიზანმიმართულად  და 
ეფექტურად განხორციელებისათვის;  
-
მეწარმეთა  მიერ  ვალდებულებების  დროულად  შესრულების  მიზნით,  ახალი 
საკანონმდებლო ცვლილებების თაობაზე ინფორმირების სისტემის შექმნა;  
-
„ცხელი  ხაზის“  ამოქმედება,  რაც  საშუალებას  მისცემს  მოქალაქეებს 
დაუბრკოლებლად და ოპერატიულად მიაწოდონ მაკონტროლებელ სამსახურს 
ინფორმაცია  გარემოსდაცვითი  კანონმდებლობის  დარღვევების  შესახებ; 
შემოსულ საჩივრებზე არაგეგმიური შემოწმებების განხორციელება;  
-
პრაქტიკული სწავლებების და სემინარების ჩატარება;  
-
სტანდარტული  სამოქმედო  პროცედურების  შემუშავება  გარემოსდაცვითი 
კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესრულებისათვის;  
-
დაბინძურების  სტაციონალური  წყაროების  შემოწმებისათვის  ტიპიური 
კითხვარების შედგენა;  

-
საკონტროლო გაზომვებისა და სინჯების აღების მეთოდიკის შემუშავება;  
-
მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება.  
გარემოზე ზემოქმედების ნებართვების დეპარტამენტის საქმიანობის სფეროა გარემოზე 
ზემოქმედების  ნებართვის  გაცემა, ეკოლოგიური  ექსპერტიზის  განხორციელების 
ორგანიზება და ეკოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნის შედგენა, უწყებრივი სანებართვო 
რეესტრისა  და  დამოუკიდებელ  ექსპერტთა  რეესტრის  წარმოება, შესაბამისი 
მონაცემთა  ბაზის  შექმნა,  ნებართვის/ეკოლოგიური  ექსპერტიზის  დასკვნის პირობების 
შესრულების ანგარიშგების ანალიზი. დეპარტამენტის შემადგენლობაშია ნებართვების 
და ანალიტიკური სამმართველოები.  
ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტი მონაწილეობს ბირთვული 
და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკისა და სტრატეგიის 
შემუშავებასა 
და 
განხორციელებაში, 
საერთაშორისო 
ხელშეკრულებების,
შეთანხმებებისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესრულების უზრუნველყოფაში. 
დეპარტამენტი  ახორციელებს  სახელმწიფო  რეგულირებასა  და  კონტროლს  და 
უზრუნველყოფს  საქართველოს  პასუხისმგებლობას  ბირთვული  გაუვრცელებლობის 
გარანტიებზე. 
წყლის რესურსების მართვის სამსახური განსაზღვრავს ზედაპირული (მათ შორის შავი 
ზღვის) წყლის რესურსების მართვის სფეროში პრიორიტეტულ მიმართულებებს, ხელს 
უწყობს  წყლის  რესურსების  მართვასთან  და  შავი  ზღვის  დაცვასთან  დაკავშირებული 
ეროვნული 
კანონმდებლობის 
ევროკავშირის 
შესაბამის 
დირექტივებთან 
ჰარმონიზაციას.  დეპარტამენტი  აგრეთვე  მონაწილეობს  ზედაპირული  წყლის 
რესურსების  ჰიდროლოგიური  და  ხარისხობრივი  მონიტორინგის  სახელმწიფო 
სისტემის  ორგანიზებასა  და  წყლის  რესურსების  დაცვისა  და  მართვის  კუთხით 
ეკონომიკური  მექანიზმების  შემუშავებაში,  ორგანიზებას  უწევს  მდინარეთა  სააუზო 
მართვის  გეგმების  შემუშავებას,  განიხილავს  აღნიშნული  გეგმების  პროექტებს  და 
წარმოადგენს დასამტკიცებლად.  
ატმოსფერული  ჰაერის  დაცვის  სამსახური  საქართველოს  მთელ  ტერიტორიაზე 
უზრუნველყოფს  ატმოსფერული  ჰაერის  დაცვის  სფეროში  სახელმწიფო  პოლიტიკის 
განხორციელებას,  განსაზღვრავს  ატმოსფერული  ჰაერის  დაცვის  ღონისძიებების 
პრიორიტეტულ მიმართულებებს, მონაწილეობს ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური 
განვითარების  კონცეფციების, ეკონომიკური  მექანიზმების,  ინდიკატორული  გეგმების 
პროექტებისა  და  სახელმწიფო  მიზნობრივი  პროგრამების  შემუშავებაში.  სამსახური 
აწარმოებს  ატმოსფერული  ჰაერის  ხარისხობრივი  მდგომარეობისა  და  მავნე 
ნივთიერებათა  გაფრქვევების  რაოდენობრივი  მნიშვნელობების  სახელმწიფო 
აღრიცხვას,
შეიმუშავებს  ანგარიშგებისა  და  შეფასების  ინდიკატორებს  და 
მონაწილეობს  ატმოსფერული  ჰაერის  მონიტორინგის  სახელმწიფო  სისტემის 
ორგანიზებაში,  აგრეთვე  განიხილავს  ზღვრულად  დასაშვები  გაფრქვევის  ნორმების 
პროექტებს. 

ნარჩენებისა  და  ქიმიური  ნივთიერებების  მართვის  სამსახური  მონაწილეობს 
ნარჩენებისა და ქიმიური ნივთიერებების მართვის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის 
განხორციელებაში,  კოორდინირებას  უწევს  ნარჩენების  მართვის  ეროვნული 
სტრატეგიისა  და  სამოქმედო  გეგმის და  სხვა  სახელმწიფო  მიზნობრივი  პროგრამების 
შემუშავებასა  და  განხორციელებას,  ნარჩენების  და  ქიმიური  ნივთიერებების 
რეგულირებასა და სახელმწიფო აღრიცხვას.  
გარდა  ამისა,  სამსახური  განსაზღვრავს  რეგიონული  ნაგავსაყრელების  განთავსების 
ადგილებს, ორგანიზებას უწევს ნაგავსაყრელების მოწყობას, ახორციელებს სახიფათო 
და  სპეციფიკური  ნარჩენების  მართვის  კოორდინაციას,  მონაწილეობს  პესტიციდებისა 
და  აგროქიმიკატების  რეგისტრაციის/გამოსაყენებლად  ნებადართული  კატალოგების 
შედგენაში. 
ბუნებრივი და ანთროპოგენური საფრთხეების მართვის სამსახური ახორციელებს
ბუნებრივი და ანთროპოგენური საფრთხეების შემცირების ღონისძიებების დაგეგმვას,
აწარმოებს ამ ღონისძიებების საინფორმაციო რეესტრს, ხელს უწყობს საფრთხეების
რუკების შედგენას, ინიცირებას უწევს პროექტებს, თანამშრომლობს დაინტერესებულ
მხარეებთან ბუნებრივი და ანთროპოგენური საფრთხეების შემცირების ეროვნული
პლატფორმის ჩამოყალიბების ხელშეწყობის მიზნით.
ბიომრავალფეროვნების დაცვის სამსახური მონაწილეობს ბიომრავალფეროვნების
კომპონენტების (მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების, მათი ჰაბიტატების და
ზოგადად, ეკოსისტემების) დაცვის ღონისძიებებისა და რეგულირების მექანიზმების
შემუშავების
პროცესში,
ბიოლოგიური
რესურსების
მართვაში,
შეიმუშავებს
საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების
დაცვის ღონისძიებებს და რეგულირების მექანიზმებს, კოორდინირებას უწევს
საქართველოს ბიომრავალფეროვნების დაცვის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის
შემუშავებას, სამეცნიერო კვლევითი მიზნით ცხოველთა სამყაროს ობიექტების
გარემოდან ამოღებისა და გარეულ ცხოველთა რაოდენობის რეგულირებას,
მონაწილეობს კვოტების დადგენაში, შეიმუშავებს სამონადირეო მეურნეობებისა და
თევზსამეურნეო მართვის გეგმების შედგენის წესებს და დასამტკიცებლად წარუდგენს
მინისტრს, ორგანიზებას უწევს ბიომრავალფეროვნების მონიტორინგის სახელმწიფო
სისტემას.
სატყეო პოლიტიკის სამსახური მონაწილეობს ტყეების მართვის სფეროში სახელმწიფო
პოლიტიკისა და სატყეო სტრატეგიის შემუშავებაში, ამზადებს წინადადებებს
სტრატეგიული გეგმის რეალიზაციისა და სატყეო სფეროში სახელმწიფო რეფორმების
განხორციელებისათვის, შეიმუშავებს სპეციალურ პროგრამებს სატყეო სექტორის
მდგრადი განვითარების გაძლიერების მიზნით, განიხილავს წინადადებებს ტყის
სტატუსის შეცვლის შესახებ, მინისტრს დასამტკიცებლად წარუდგენს ტყის მართვისა და
ტყითსარგებლობის გეგმებს, ტყეების მდგომარეობის მონიტორინგის შედეგებზე
დაყრდნობით შეიმუშავებს რეკომენდაციებს.
საჯარო სამართლის იურიდიული პირები:  

ეროვნული სატყეო სააგენტო - სააგენტოს საქმიანობის სფეროა ტყის ფონდის მართვა 
და  ტყის  ფონდის  ტერიტორიაზე  ბიოლოგიური  მრავალფეროვნების  კომპონენტების 
მდგრადი გამოყენება, კონტროლი და ტყითსარგებლობის რეგულირება.  
გარემოსდაცვითი  ინფორმაციისა  და  განათლების  ცენტრი  -  სსიპ-ის  საქმიანობის 
სფეროა 
გარემოსდაცვით 
საკითხებთან 
დაკავშირებული 
ინფორმაციის 
ხელმისაწვდომობის, 
გადაწყვეტილების 
მიღების 
პროცესში 
საზოგადოების 
მონაწილეობისა და ამ სფეროში მართლმსაჯულების საკითხებზე ხელმისაწვდომობის 
უზრუნველყოფის,  საზოგადოების  გარემოსდაცვითი  ცნობიერების  ამაღლებისა  და 
შესაბამისი  სპეციალისტების  მომზადების,  გადამზადებისა  და  კვალიფიკაციის 
ამაღლების ხელშეწყობა. 
დაცული  ტერიტორიების  სააგენტო  -  სააგენტოს  საქმიანობის  სფეროს  წარმოადგენს 
სახელმწიფო ნაკრძალების, ეროვნული პარკების, ბუნების ძეგლების, აღკვეთილების, 
დაცული  ლანდშაფტების,  ბიოსფერული  რეზერვატების,  მსოფლიო  მემკვიდრეობის 
უბნების  და  საერთაშორისო  მნიშვნელობის  მქონე  ჭარბტენიანი  ტერიტორიების 
(შემდგომში – დაცული ტერიტორიების) სისტემის მართვა.  
გარემოს  ეროვნული  სააგენტო  -  სააგენტოს  საქმიანობის  სფეროს  წარმოადგენს 
საქართველოს  ტერიტორიაზე  გარემოში  (ატმოსფერული  ჰაერი,  ზედაპირული  და 
მიწისქვეშა წყლები, ზღვა, ნიადაგი) მიმდინარე მეტეოროლოგიური, ჰიდროლოგიური, 
გეოდინამიკური  პროცესების, 
გეოლოგიური 
და 
გარემოს  ხარისხობრივი 
მდგომარეობის  მონიტორინგის  ურთიერთთავსებადი  სისტემების  შექმნა  და  მათი 
გამართულად ფუნქციონირების უზრუნველყოფა. 
ekonomikisa da mdgradi ganviTarebis saministro. ekonomikisa da mdgradi
ganviTarebis saministro aris is uwyeba, romelic pasuxs agebs teqnikuri
dokumentaciis ganxilvaze (damoukidebeli eqspertis daskvnis CaTvliT),
mSeneblobis
nebarTvebis
gacemaze
da
uzrunvelyofs
mSeneblobis
dasrulebis Semdeg mimRebi komisiis Seqmnas.
samSeneblo
samuSaoebze
saxelmwifo
zedamxedvelobas
da
standartebTan da gzS-sa da proeqtis moTxovnebTan Sesabamisobisobis
kontrols
ganaxorcielebs
ekonomikuri
ganviTarebis
saministros
mTavari arqiteqturuli-samSeneblo inspeqcia.
1.1.2
saqarTvelos regionaluri ganviTarebisa da infrastruqturis
saministros saavtomobilo gzebis departamenti
ekonomikuri ganviTarebis saministros saavtomobilo gzebis departamenti
pasuxs agebs saerTaSoriso da erovnuli mniSvnelobis saavtomobilo
gzebis
infrastruqturis
ganviTarebis
dargSi
politikisa
da
strategiuli
gegmis
SemuSavebaze,
romelic
unda
emsaxurebodes

avtomagistralebis
ganviTarebas,
gzebis
marTvas
da
transportis
moZraobasTan
dakavSirebul
sakiTxebs.
saxelmwifo
biujetidan
gamoyofili Tanxebis, sesxis, grantebis Tu sxva finansuri wyaroebis
gamoyenebiT,
saavtomobilo
gzebis
departamenti
aseve
uzrunvelyofs
sazogadoebis
sargeblobaSi
arsebuli
saerTaSoriso
da
erovnuli
mniSvnelobis
saavtomobilo
gzebis
mSeneblobas,
reabilitacias,
rekonstruqcias da Senaxvas.
1.1.3
saqarTvelos
regionaluri
ganviTarebisa
da
infrastruqturis
saministros saavtomobilo gzebis departamentis valdebulebebis da
SesaZleblobebis analizi
im programebisa da proeqtebis farglebSi, romelTa ganxorcielebac
saavtomobilo gzebis departaments daevaleba, departamenti asrulebs
saxelmwifo
Sesyidvebis
ganmxorcielebeli
organizaciis
funqcias
zemoxsenebul momsaxurebaTa da saqmianobebTan
mimarTebiT (saxelmwifo
Sesyidvebis Sesaxeb saqarTvelos kanonis Sesabamisad) da pasuxs agebs
rogorc
satendero
dokumentaciis
momzadebaze,
aseve
tenderebis
Catarebaze.
amgvarad,
saavtomobilo
gzebis
departamenti,
mis
mier
ganxorcielebuli
programebis
farglebSi,
pasuxismgebelia
Seisyidos
proeqtebi/gegmebi da garemoze zemoqmedebis Sefasebis kvlevebi, aseve
saerTaSoriso
da
erovnuli
mniSvnelobis
saavtomobilo
gzebis
mSeneblobis
da
reabilitaciis
samuSaoebi.
aRniSnuli
departamenti
Sesyidvebis
warmoebisas
valdebulia
ixelmZRvanelos
saqarTvelos
kanonmdeblobiT dadgenili wesebiT da Sesabamisi donori organizaciebis
garemosdacviTi
da
socialuri
moTxovnebiT.
saavtomobilo
gzebis
departamenti
pasuxs
agebs
departamentis
mier
ganxorcielebul
proeqtebSi garemosdacviTi sakiTxebis saTanadod gaTvaliswinebaze.
kerZod, departaments evaleba mis mier ganxorcielebuli proeqtebis
garemoze zemoqmedebis Sefasebis da garmosdacviTi marTvis gegmebis
ganxilva. garda amisa, departamenti afasebs Tu ramdenad eqvemdebareba
kontraqtoris mier Sesrulebuli samuSao dadgenili garemosdacviTi
marTvis
gegmebs,
garemoze
zemoqmedebis
Sefasebas,
garemos
dacvis
standartebs da garemos dacvasTan dakavSirebul kontraqtoris sxva
valdebulebebs.
departamentis Sida resursebi sakmarisia mis mier ganxorcielebadi
proeqtebis
administrirebisa
da
zogadi
garemosdacviTi
kontrolis
ganxorcielebisaTvis.
konkretuli
proeqtebis
garemosdacviTi
monitoringis
gansaxorcieleblad
departamenti
Seisyidis
saTanado
momsaxurebas
mSeneblobaze
erTiani
teqnikur-ekologiuri
zedamxedvelobis proeqtis farglebSi.

1.1.4 sxva pasuxismgebeli uwyebebi
kulturis, ZeglTa dacvisa da sportis saministro

zedamxedvelobs kulturuli memkvidreobis dacvas, SeimuSavebs da
warmarTavs kulturuli memkvidreobis dacvisa da ganviTarebis
saxelmwifo politikas;

xelmZRvanelobs
da
koordinacias
uwevs
saqarTvelos
mTels
teritoriaze
kulturuli
memkvidreobis
gamovlenas,
dacvas,
popularizacias da misi mdgomareobis sistematur Semowmebas;

saqarTvelos
kanonmdeblobiT
dadgenili
wesiT,
Sesabamis
saxelmwifo organoebTan erTad aCerebs yvela saxis saqmianobas,
romelmac SeiZleba safrTxe Seuqmnas kulturul memkvidreobas;

TanamSromlobs sxva saxelmwifo organoebTan, sajaro da kerZo
samarTlis iuridiul pirebTan kulturuli memkvidreobis dacvis
sferoSi administraciul samarTaldarRvevaTa Tavidan acilebis
mizniT, kompetenciis farglebSi adgens Sesabamis administraciul
samarTaldarRvevaTa Sesaxeb oqmebs;

Akontrolebs kulturuli memkvidreobis sazRvargareT gatanas, Tu
kanoniT sxva ram ar aris gaTvalisiwinebuli.
garda amisa, saqarTvelos mTel teritoriaze karieris damuSavebaze
da
sasargeblo
wiaRiseulis
mopovebis,
aseve
saqarTvelos
kanonmdeblobiT
dadgenili
gansakuTrebuli
mniSvnelobis
obieqtis
mSeneblobis Sesaxeb gadawyvetilebas iRebs saqarTvelos kanonmdeblobiT
gansazRvruli
organo
kulturis,
ZeglTa
dacvisa
da
sportis
saministros dadebiTi daskvnis safuZvelze.
saministros
daskvnis
safuZvelia
Sesabamisi
teritoriis
arqeologiuri
kvleva,
romlis
Catarebas
uzrunvelyofs
miwis
samuSaoebis ganxorcielebiT dainteresebuli piri, romelic valdebulia
saministros
warudginos
dokumentacia
teritoriis
arqeologiuri
kvlevis Sesaxeb.
soflis
meurneobis
saministros
“sursaTis
uvneblobis,
veterinariisa da mcenareTa dacvis erovnuli samsaxuris” veterinaruli
zedamxedvelobis departamenti pasuxismgebelia kompleqsuri sanitaruli
RonisZiebebis gatarebaze miwis samuSaoebis ganxorcielebis procesSi
araregistrirebuli samarxebis aRmoCenisas. informacia saeWvo samarxebis
aRmoCenis
Sesaxeb
dauyovnebliv
unda
miewodos
veterinariis
departaments
mSenebeli
kontraqtoris
(savele
garemosdacviTi
specialisti) da monitoringis ganmaxorcielebeli piris mier.
[SeniSvna: teqnikur zedamxedvelobasa da samSeneblo standartebsa da
saproeqto dokumentaciasTan mSeneblobis Sesabamisobaze pasuxismgebeli

organizaciebi ar warmoadgens gzS-s sagans da warmodgenilia teqnikur
dokumentaciaSi].
1.2
samarTlebrivi CarCo
1.2.1 garemosdacviTi “CarCo” kanonmdebloba
saqarTvelos ZiriTad sakanonmdeblo dokuments warmoadgens 1995
wels
miRebuli
„saqarTvelos
konstitucia“,
romelic
garemosTan
dakavSirebul sakiTxebs ganixilavs sakanonmdeblo CarCos farglebSi.
konstituciaSi
Camoyalibebulia
Zireuli
moTxovnebi
garemos
dacvis
aucileblobis
Sesaxeb
da
garemos
pirobebze
informaciis
sazogadoebisaTvis
xelmisawvdomobis
Taobaze.
37-e
Mmuxlis,
me-
3
nawilis
Tanaxmad
“nebismieri
piri
sargeblobs
uflebiT
icxovros
janmrTel garemoSi, isargeblos bunebrivi da kulturuli garemoTi.
nebismieri piri valdebulia daicvas bunebrivi da kulturuli garemo”.
37-e
muxlis
me-5
nawilis
Tanaxmad
“nebismieri
piri
uflebamosilia
moipovos sruli, miukerZoebuli da drouli informacia misi samuSao da
sacxovrebeli garemos Sesaxeb”.
kanonis 41 muxlis 1 nawili iuwyeba, rom “kanonis Sesabamisi wesebis
Tanaxmad, saqarTvelos moqalaqe uflebamosilia miiRos informacia da
gaecnos saxelmwifo dawesebulebaSi arsebul oficialur dokumentebs,
im SemTxvevaSi Tu es dokumenti ar moicavs saxelmwifo mniSvnelobis
konfidencialur informacias, an profesiul da komerciul cnobebs.
garemos dacvis sferoSi konstituciuri moTxovnebis konkretizacia
xorcieldeba “garemos dacvis Sesaxeb” CarCo kanonis (ZalaSi Sesulia
1997 wels;) da mis Sesabamisad SemuSavebuli ufro specifiuri kanonebis
meSveobiT.
kanoni
aregulirebs
samarTlebriv
urTierTobebs
saxelmwifo
dawesebulebebsa
da
fizikur
da
iuridiul
pirebs
Soris.
masSi
ganxilulia garemos dacvisa da bunebrivi resursebis gamoyenebasTan
dakavSirebuli sakiTxebi saqarTvelos teritorialur wylebSi, haerSi,
kontinentur Selfze da gansakuTrebuli ekonomikuri aqtivobis zonebSi.
“garemos dacvis Sesaxeb” saqarTvelos kanoni ganixilavs bunebrivi
ekosistemebis dacvis sxvadasxva aspeqts, dasacav arealebs, globaluri
da
regionaluri
menejmentis
sakiTxebs,
ozonis
Sris
dacvas,
biomravalferovnebis,
Savi
zRvis
dacvis
da
saerTaSoriso
TanamSromlobis
aspeqtebs.
kerZod,
kanoni
ganixilavs
garemos
menejmentis
aspeqtebs,
ekologiur
ganaTlebas,
aRwers
ekonomikuri

sanqciebis, licenzirebis, standartebis, garemoze zegavlenis Sefasebis
sistemis
organizaciisaTvis
aucilebel
RonisZiebebs,
romlebic
realizebul unda iqnas Sesabamisi specifikuri sakanonmdeblo aqtebis
SemuSavebis meSveobiT.
am moTxovnaTa Sesabamisad, saqarTvelos mTavrobam miiRo mravali
kanoni
da
normatiuli
dokumenti,
romelic
exeba
saqarTveloSi
garemosdacviTi
problemebis
mogvarebas.
qvemoT
aRwerilia
garemosdacviTi kanonebi, romlebic exeba proeqts – kerZod,
nebarTvebis
gacemis procedurebi.
1.2.2
sakanonmdeblo baza, romelic aregulirebs GgaremosdacviTi
nebarTvis gacemis proceduras
garemoze zemoqmedebis nebarTvis gacemis procedurebi gawerilia
saqarTvelos sam kanonSi da erT debulebaSi:
(i) kanoni licenziebisa da nebarTvebis Sesaxeb (2005); (ii) kanoni
„garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis
Sesaxeb“
(2008)
da
(iii)
kanoni
„ekologiuri
eqspertizis
Sesaxeb“
(2008),
debuleba
,,garemoze
zemoqmedebis Sefasebis Sesaxeb~, 2013.
debuleba ,,garemoze zemoqmedebis Sefasebis Sesaxeb~
debuleba damtkicebuli saqarTvelos garemos dacvis ministris 2013
wlis
15
maisis
#31
brZanebiT,
aregulirebs
garemoze
zemoqmedebis
SefasebasTan dakavSirebul samarTlebriv urTierTobebs.
garemoze
zemoqmedebis
Sefasebis
procedura
warmoadgens
kanonmdeblobiT
dadgenili
CamonaTvalis
mixedviT
gansazRvrul
saqmianobaze damasabuTebeli dokumentaciis Seqmnisa da am saqmianobaze
garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis
/ekologiuri
eqspertizis
daskvnis
miRebis
procesSi
garemoze
yovelgvari
mosalodneli
zemoqmedebis
wyaros, xasiaTisa da xarisxis gansazRvras, agreTve maTi ekologiuri,
socialuri da ekonomikuri Sedegebis integrirebul Sefasebas.
aRniSnuli debuleba gansazRvravs garemoze zemoqmedebis Sefasebis
angariSis
Sedgenis
proceduras,
romelic
tardeba
saqmianobis
ganmaxorcieleblis mier, momavali sameurneo ganviTarebis ekologiuri
da
socialur-ekonomikuri
wonasworobis
uzrunvelsayofad.
igi
win
uZRvis
saqmianobis
ganmaxorcieleblis
mier
saqmianobis
mizanSewonilobisa da Sesabamisi proeqtis ganxorcielebaze saqarTvelos
garemos dacvis saministros mier gadawyvetilebis miRebas.
garemoze
zemoqmedebis
Sefaseba
moicavs
dagegmili
saqmianobis
konteqstSi pirdapiri da arapirdapiri zemoqmedebis gamovlenas, aRwerasa
da Sedegebis Seswavlas:

adamianis sacxovrebel garemosa da mis janmrTelobaze; mcenareul
safarsa da cxovelTa samyaroze;


bunebriv
da
saxecvlil
ekosistemebze;
landSaftebze;
haerze,
wyalze, niadagze, klimatze;

istoriul Zeglebsa da kulturul faseulobebze;

socialur-ekonomikur faqtorebze;
geologiuri
da
hidrologiuri
garemos
arsebuli
situaciis
Sefasebaze da mosalodnel riskebze
garemoze zemoqmedebis Sefasebis obieqtebs warmoadgenen saqmianobata
saxeobebi,
romelTa
CamonaTvali
mocemulia
,,garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis Sesaxeb” saqarTvelos kanonis me-4 muxlis pirveli punqtis
CamonaTvalSi
saqarTvelos kanoni `licenziebisa da nebarTvebis Sesaxeb~ (miRebul
iqna 2005 wlis 24 ivniss).
am kanoniT regulirdeba iseTi organizaciuli saqmianoba an qmedeba,
romelic
exeba
pirTa
ganusazRvrel
wres,
xasiaTdeba
adamianis
sicocxlisaTvis
an
janmrTelobisaTvis
mometebuli
safrTxiT,
ukavSirdeba gansakuTrebiT mniSvnelovan saxelmwifo an sazogadoebriv
interesebs, an dakavSirebulia saxelmwifo resursebiT sargeblobasTan.
es kanoni awesrigebs aseve licenziiTa da nebarTviT
regulirebul
sferos,
gansazRvravs
licenziisa
da
nebarTvis
saxeebis
amomwurav
CamonaTvals,
adgens
licenziisa
da
nebarTvis
gacemis,
maTSi
cvlilebebis Setanisa da gauqmebis wesebs.
kanonis mixedviT saqmianobis an qmedebis saxelmwifo regulireba
licenziiT an nebarTviT xorcieldeba mxolod im SemTxvevaSi, rodesac
es
uSualod
ukavSirdeba
adamianis
sicocxlisaTvis
an
janmrTelobisaTvis
momatebul
safrTxes
an
saxelmwifo
an
sazogadoebrivi
interesis
sferoebs.
saxelmwifo
regulireba
xorcieldeba mxolod maSin, rodesac licenziis an nebarTvis gacemiT
realurad SesaZlebelia am safrTxis Semcireba an saxelmwifo da/an
sazogadoebrivi interesebis gaTvaliswineba.
saqmianobis an qmedebis licenziiT an nebarTviT regulirebis mizani
da ZiriTadi principebia:
 adamianis
sicocxlisa
da
janmrTelobis
usafrTxoebis
uzrunvelyofa da dacva;
 adamianis sacxovrebeli da kulturuli garemos usafrTxoebis
uzrunvelyofa da dacva;
 saxelmwifo da sazogadoebrivi interesebis dacva.
kanonis mixedviT ucxo qveynis mier gacemuli licenzia an nebarTva
SesaZloa aRiarebuli iqnes saerTaSoriso xelSekrulebiT an kanoniT da
mieniWos iseTive samarTlebrivi statusi, rogoric aqvs saqarTvelos
kanonmdeblobis safuZvelze gacemul licenzias an nebarTvas.

saqarTvelos kanoni `ekologiuri eqspertizis~ Sesaxeb (ZalaSia 2008
wlis 1 ianvridan).
am
kanonis
mixedviT
ekologiuri
eqspertiza
aucilebeli
garemosdacviTi
RonisZiebaa,
romelic
xorcieldeba
mocemuli
tipis
saqmianobisaTvis garemosdacviTi an samSeneblo nebarTvis gacemis Sesaxeb
gadawyvetilebis miRebis procesSi.
ekologiuri
eqspertizis
mizania
garemos
ekologiuri
balansis
uzrunvelyofa
garemos
dacvis
moTxovnebis,
bunebis
racionaluri
marTvis da mdgradi ganviTarebis principebis dacviT.
ekologiuri eqspertizis dadebiTi daskvna saWiroa garemosdacvis an
samSeneblo
nebarTvis
gasacemad
im
saqmianobis
gansaxorcieleblad,
romelic eqvemdebareba ekologiur eqspertizas.
am kanonis mixedviT uflebamosili organo, romelmac ekologiuri
eqspertiza unda ganaxorcielos, aris garemos dacvis saministro.
„garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis
Sesaxeb“
saqarTvelos
kanoni
gansazRvravs
saqarTvelos
teritoriaze
savaldebulo
ekologiuri
eqspertizisadmi
daqvemdebarebul
saqmianobaTa
srul
nusxas
da
maT
gansaxorcieleblad garemoze zemoqmedebis nebarTvis gacemis, nebarTvis
gacemisas
ekologiuri
eqspertizis
Catarebis,
garemoze
zemoqmedebis
Sefasebisa
da
nebarTvis
gacemis
Sesaxeb
gadawyvetilebis
miRebis
procesebSi
sazogadoebis
monawileobisa
da
misi
informirebis
samarTlebriv safuZvlebs.
ekologiuri eqspertizisadmi daqvemdebarebuli saqmianobis nusxaSi
(kanonis
me-4
muxli)
xvdeba
saerTaSoriso
da
Sidasaxelmwifoebrivi
mniSvnelobis
saavtomobilo
gzebis
mSenebloba/rekonstruqciis
proeqtebi.
Cqarosnulis
saavtomobilo
gzis
quTaisi
-
samtrediis
monakveTis
mSeneblobis
proeti
am
kategorias
ganekuTvneba
(Sida
saxelmwifoebrivi mniSvnelobis gza).
kanonis
Tanaxmad,
nusxaSi
gaTvaliswinebul
saqmianobebTan
dakavSirebuli mSenebloba an arsebuli sawarmoo teqnologiis Secvla
gansxvavebuli
teqnologiiT,
rac
iwvevs
eqspluataciis
pirobebis
Secvlas,
ganixileba,
rogorc
ekologiuri
eqspertizisadmi
daqvemdebarebuli saqmianoba.
Tu
kanonis
me-4
muxlis
pirveli
punqtiT
gaTvaliswinebuli
saqmianoba
saWiroebs
mSeneblobis
nebarTvas,
mSeneblobis
nebarTvis
gamcemi administraciuli organo uzrunvelyofs mSeneblobis nebarTvis
gacemis
mizniT
dawyebul
administraciul
warmoebaSi
saministros
CarTvas
sxva
administraciuli
organos
saxiT,
„licenziebisa
da
nebarTvebis
Sesaxeb“
saqarTvelos
kanoniT
dadgenili
wesiT.
am
SemTxvevaSi mSeneblobis nebarTvis gamcemi administraciuli organos
mier
saministroSi
wardgenil
dokumentaciaze
saministro
gascems

ekologiuri
eqspertizis
daskvnas,
romelic
mtkicdeba
saqarTvelos
garemos
dacvis
ministris
administraciul-samarTlebrivi
aqtiT.
ekologiuri eqspertizis daskvna gaicema mSeneblobis nebarTvis gacemis
meore
stadiaze.
ekologiuri
eqspertizis
daskvna
aris
mSeneblobis
nebarTvis
nawili
da
mSeneblobis
nebarTvis
maZieblisaTvis
(an
mflobelisaTvis)
misi
(ekologiuri
eqspertizis
daskvnis)
pirobebis
Sesruleba savaldebuloa. ekologiuri eqspertizis daskvnis piroba aris
mSeneblobis nebarTvis piroba.
Tu muxli 4-is pirveli punqtiT gaTvaliswinebuli saqmianoba ar
saWiroebs
mSeneblobis
nebarTvas,
masze
ekologiuri
eqspertizis
daskvnis safuZvelze gaicema nebarTva, romlis Taobazedac ministri
gamoscems administraciul-samarTlebriv aqts. ekologiur eqspertizas
saministro
atarebs
saqarTvelos
kanonmdeblobiT
dadgenili
procedurebis Sesabamisad. ekologiuri eqspertizis daskvnis piroba aris
sanebarTvo piroba.
kanoni ar iTvaliswinebs skriningis da skopingis procedurebs da ar
gansazRvravs amasTan dakavSirebiT mxareebis valdebulebebs. praqtikidan
gamomdinare, saerTaSoriso finansuri institutebis mier dafinansebuli
proeqtebis
SemTxvevaSi,
saproeqto
winadadebebis
skrinings
da
maTi
garemoze zemoqmedebis winaswar Sefasebas, iseve rogorc Serbilebis
zomebis
strategiis
SemuSavebas
(skopingi),
axorcielebs
proeqtis
warmomdgeni mxare. garemos dacvis saministrom, proeqtis proponentis
Txovnis
safuZvelze,
SeiZleba
monawileoba
miiRos
skopingTan
dakavSirebul araformalur konsultaciebSi.
garemoze zemoqmedebis SefasebasTan dakavSirebuli sajaro
konsultaciebi
,,garemoze zemoqmedebis nebarTvis Sesaxeb” saqarTvelos kanonis me-6
muxlSi mocemulia garemoze zemoqmedebis nebarTvis Sesaxeb sajaro
konsultaciebis
procedurebis
detalebi.
kanoni
aseve
gansazRvravs
informaciis gavrcelebis da ganxilvis drois ganrigs. keZod, kanonis me-
6
muxlis
Sesabamisad
saqmianobis
ganmxorcielebeli
valdebulia
nebarTvis
gamcem
administraciul
organoSi
wardgenamde,
moawyos
garemoze zemoqmedebis Sefasebis sajaro ganxilva. sajaro ganxilvis
mowyobis mizniT saqmianobis ganmxorcielebeli valdebulia mis mier
dagegmili
saqmianobis
Sesaxeb
gamoaqveynos
informacia,
rogorc
centralur
periodul
beWvdiT
organoSi,
aseve
im
raionis
administraciuli
teritoriis
beWvdiT
organoSi
(aseTis
arsebobis
SemTxvevaSi),
sadac
dagegmilia
saqmianobis
gaxorcieleba.
sajaro
ganxilvebTan dakavSirebuli moTxovnebi ufro detalurad aRwerilia
winamdebare gzS-s me-8 TavSi da danarTSi 1.

gzS dokumentis oficialuri wardgena garemos dacvis
saministrosaTvis
,,garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis
Sesaxeb”
saqarTvelos
kanonis
kanonis me-8 muxlSi aRwerilia nebarTvis misaRebad warsadgeni sabuTebi:
1. saqmianobis ganmaxorcielebeli nebarTvis misaRebad saministros
warudgens werilobiT gancxadebas. nebarTvis miRebis Taobaze gancxadeba
waredgineba,
ganixileba
da
warmoebaSi
miiReba
“licenziebisa
da
nebarTvebis Sesaxeb” saqarTvelos kanoniT dadgenili wesiT.
2. saqmianobis
ganmaxorcielebeli
valdebulia,
“licenzeibisa
da
nebarTvebis Sesaxeb” saqarTvelos kanoniT dadgenili informaciis garda,
nebarTvis miRebis Taobaze gancxadebasTan erTad waradginos Semdegi
dokumentacia:
a) saqarTvelos kanonmdeblobiT dadgenili normebis Sesabamisad
Sedgenili gzS-is angariSi (5 egzemplarad da eleqtronuli versiiT);
b)
dagegmili
saqmianobis
ganxorcielebis
adgilis
satuaciuri
gegma (manZilebis miTiTebiT);
g) mosalodneli emisiebis moculoba da saxeebi (mavne nivTierebaTa
zRvrulad
dasaSvebi
gafrqvevis/CaSvebis
normebis
proeqti
(4
egzemplarad);
d) mokle anotacia saqmianobis Sesaxeb (teqnikuri reziumes
1
saxiT);
e) gancxadeba wardgenili gancxadebis konfidencialuri nawilis
Sesaxeb.
3. saqmianobis
ganmaxorcielebeli
valdebulia
nebarTvis
gamcem
administraciul organos miawodos teqnologiuri ciklis sruli sqema
im SemTxvevaSic ki, Tu saqmianoba Seicavs komerciul an/da saxelmwifo
saidumloebas.
gancxadebis
es
nawili,
am
muxlis
me-2
punqtis
“e”
qvepunqtis Sesabamisad, saqmianobis ganmaxorcielebelma unda waradginos
calke.
,,garemoze zemoqmedebis nebarTvis Sesaxeb” saqarTvelos kanonis me-9
muxlSi aRwerilia nebarTvis gacemis wesi
1. saministro
nebarTvis
gacemis
Sesaxeb
gadawyvetilebas
iRebs
saqarTvelos zogadi administraciuli kodeqsis VI TaviT gansazRvruli
martivi
administraciuli
warmoebis
wesiT
da
“licenziebisa
da
1
2010 w ganxorcielda “garemoze zemoqmedebis nebarTvebis Sesaxeb” kanonis
umniSvnelo cvlileba, rac kerZod iTvaliswinebs Semdegs:
teqnikuri reziume
unda daerTos gzS-s, rogorc ganacxadis dokumentaciis
nawili,
garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis
misaRebad.
teqnikuri
reziume
warmoadgens
dagegmil
saqmianobasTan
dakavSirebuli
sainJinro
proeqtis,
teqnologiuri
ciklis,
infrastruqturis
mdebareobisa
da
ganlagebis
da
obieqtis mSeneblobisa da eqsploataciis procesebis mokle aRweras. kanonis
wina redaqciiT moTxovnili iyo
arateqnikuri reziume
, romelic moiazreboda,
rogorc gzS reziume;

nebarTvebis Sesaxeb” saqarTvelos kanonis Sesabamisad, nebarTvis miRebis
Taobaze gancxadebis registraciidan 20 dRis vadaSi.
2. saministro,
“ekologiuri
eqspertizis
Sesaxeb”
saqarTvelos
kanonis Sesabamisad, uzrunvelyofs saqmianobis ganmaxorcieleblis mier
wardgenil Sesabamis dokumentaciaze ekologiuri eqspertizis Catarebas,
ris safuZvelzedac dgeba ekologiuri eqspertizis daskvna.
3. nebarTva
gaicema
mxolod
ekologiuri
eqspertizis
dadebiTi
daskvnis arsebobis SemTxvevaSi.
ekologiuri
eqspertizis
daskvnebi
da
pirobebi
warmoadgens
garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis
pirobebs.
gzS-Si
savaldebulod
miCneuli
Semarbilebeli
RonisZiebebi
Sedis
nebarTvis
pirobebSi.
realurad Sesasruleblad savaldebuloa nebarTvis pirobebi da ara
gzS-sa
da
gmg-Si
(garemosdacviTi
marTvis
gegma)
SemoTavazebuli
Semarbilebeli RonisZiebebi. am debulebiT garemos dacvis saministrom
moaxdina
gzS-s
aRsrulebis
aspeqtebis
im
praqtikisa
da
gagebis
formalizeba, rac damkvidrda garemos dacvis saministroSi ukanaskneli
wlebis manZilze.
nax. 1. garemoze zemoqmedebis nebarTvis miRebis procedura
1.
SemoTavazebuli
saqmianobis
gamocxadeba
erovnul da adgilobriv gazeTebSi;
2.
gzS proeqtis aslis miwodeba garemos dacvis
da bunebrivi resursebis saministrosaTvis,
aslis gamoqveyneba veb-gverdze, aslebis
ganTavseba arasamTavrobo organizaciebsa da
adgilobrivi xelisuflebis organoebSi.
o
f
ic
ia
l
u
r
i
pr
o
c
ed
u
r
a
d
a
s
aq
mo
an
o
b
a
TariRi:
gancxadebidan 50 dReSi
SeniSvnebisa da
rekomendaciebis miReba
gancxadebis Semdeg sajaro konsultaciebis
mowyoba ara uadres 50 da ara ugvianes 60 dRisa
TariRi:
5 dRis ganmavlobaSi sajaro
konsultaciebis Sexvedrebis
oqmebis momzadeba
sajaro SeniSvnebi da rekomendaciebi Seyvanili
unda iqnes gzS angariSSi; Tuki arsebobs raime
winaaRmdegoba, werilobiTi dasabuTebuli pasuxi
unda gaegzavnos SeniSvnis avtors. yvela SeniSvna
da mosazreba asaxuli unda iqnes gzS angariSSi
TariRi:
Semdgomi 15 dRe
gzS angariSi dasruldeba da waredgineba garemos
dacvisa da bunebrivi resursebis saministros
TariRi:

garemosdacviTi nebarTvisaTvis saWiro yvela sxva
dokumentTan erTad
Ggaremoze zemoqmedebis
garemosdacviTi nebarTva
gaicema saministros mier Sesabamisi ganacxadis
registraciidan 20 dReSi
TariRi:
1.2.3 sxva garemosdacviTi kanonebi
kanoni “garemosdacviTi inspeqciis Sesaxeb” miRebuli iqna 04.05.2010
(vaziani-gombori-Telavis gzS dasrulebis Semdeg). kanoni gauqmda 2011 w,
magram
misi
debulebebi
ZalaSia,
sanam
Sesabamisi
uflebamosili
organoebi
ar
gamoscemen
axal
normativebs.
kanoni
aniWebda
garemosdacviT
inspeqcias
uflebas,
ganexorcielebina
gzS
Semdgomi
monitoringi garemoze zemoqmedebis nebarTvis pirobebsa da bunebrivi
resursebis
eqsploataciis
licenziebis
pirobebTan
Sesabamisobaze.
kanonis
gamocemis
momenetisaTvis
garemosdacviTi
inspeqcia
Sedioda
garemos dacvis saministros struqturaSi, amJamad, rogorc punqtSi 2.1
aRvniSneT, garemosdacviTi inspeqcia gadavida energetikisa da bunebrivi
resursebis saministros daqvemdebarebaSi. garemos dacvis saministros
ekologiuri eqspertizisa da inspeqtirebis departamenti da energetikisa
da
bunebrivi
resursebis
saministros
ssip
bunebrivi
resursebis
saagentos
monitoringis
departamenti
inawileben
gzS
Semdgomi
monitoringis funqciebs.
narCenebis
marTva.
Semdegi
sakanonmdeblo
aqtebi
gansazRvravs
narCenebis marTvis wesebs, romlebic unda daculi iqnas wyalsadenisa da
wyalarinebis obieqtebis reabilitaciis an mSeneblobis procesSi:
saqarTvelos
kanoni
“saqarTvelos
teritoriaze
narCenebis
tranzitisa da importis Sesaxeb”, 1995.
saqarTvelos
Sromis,
janmrTelobisa
da
socialuri
dacvis
saministros brZaneba ”myari sayofacxovrebo gadanayrebis poligonebis
mowyobisa
da
eqspluataciis
sanitaruli
wesebisa
da
normebis
damtkicebis Sesaxeb” 2003 wlis 24 Tebervali,
#36/n (“saqarTvelos
sakanonmdeblo macne’’ #17, 07.03.03);
saqarTvelos kanoni atmosferuli haeris dacvis Sesaxeb ZalaSi
Sevida 2000 wlis 1 ianvars (bolo cvlilebebi ZalaSi Sesulia 2008 wlis
1 ianvridan). “atmosferuli haeris dacvis Sesaxeb” saqarTvelos kanonis
mizania saqarTvelos teritoriaze atmosferuli haeris dacva adamianis
zemoqmedebisagan.
mocemuli
kanoni
ar
aregulirebs
haeris
xarisxis
dacvas samuSao adgilze. atmosferuli haeris dacvis sferos saxelmwifo
organoebis uflebamosilebaTa sfero upirveles yovlisa, moicavs: a)
garemos
monitoringis
(dakvirvebis)
sistemis
SemuSavebas;
b)
saerTo
samoqmedo kursebisa da strategiebis SemuSavebasa da ganxorcielebas da

g)
atmosferuli
haeris
dabinZurebaze
kontrolis
erTiani
sistemis
SemuSavebas.
adamianis mxridan uaryofiTi zemoqmedebis saxeebSi Sedis:
 damabinZurebeli nivTierebebis Setana atmosferul haerSi;
 radiaqtiuli zemoqmedeba atmosferul haerze;
 atmosferuli haeris dabinZureba mikroorganizmebiT da mikrobuli
toqsinebiT;
 xmauris, vibraciis, eleqtromagnituri velisa da sxvaTa fizikuri
zemoqmedeba atmosferul haerze.
dabinZurebis
Semdegi
saxeebi
ganimarteba,
rogorc
atmosferuli
haeris dabinZureba:
 damabinZurebeli
nivTierebebis
gafrqveva
atmosferul
haerSi
dabinZurebis stacionaruli wyarodan;
 damabinZurebeli
nivTierebebis
gafrqveva
atmosferul
haerSi
dabinZurebis moZravi wyaroebidan;
 damabinZurebeli
nivTierebebis
gafrqveva
atmosferul
haerSi
dabinZurebis arawertilovani wyaroebidan;
 damabinZurebeli
nivTierebebis
gafrqveva
atmosferul
haerSi
dabinZurebis mciremasStabiani wyaroebidan.
gzS proeqtis momzadebisas saWiroa momzaddes atmosferul haerSi
dabinZurebis stacionaruli wyarodan gamoyofili mavne nivTierebebis
zRvrulad
dasaSvebi
normebi
an
droebiT
SeTanxmebuli
dasaSvebi
normebi. zRvrulad dasaSvebi normebi aris dabinZurebis stacionaruli
wyarodan
gamoyofili
haeris
damabinZureblis
dasaSvebi
raodenoba.
droebiTi normebi SeiZleba damtkicdes 5 wlis vadiT (maqsimum) vadis
gagrZelebis gareSe. dabinZurebis stacionaruli wyarodan gamoyofili
mavne nivTierebebis zRvrulad dasaSvebi normebi mtkicdeba 5 wlis vadiT
atmosferuli haeris dabinZurebis yoveli konkretuli wyarosTvis da
damabinZurebeli nivTierebis yoveli konkretuli saxisTvis.
dabinZurebis stacionaruli wyaroebidan gamonabolqvis nebarTvis
aRebis provedura moicavs:
 gamonabolqvis TviT-monitorings;
 gamonabolqvis registraciis saxelmwifo sistemas.
dabinZurebis stacionaruli wyaroebidan gamoyofili damabinZurebeli
nivTierebebis
TviT-monitoringi
niSnavs,
rom
saqmianobis
subieqti
(operatori)
valdebulia
Caataros
dabinZurebis
stacionaruli
wyaroebidan gamoyofili damabinZurebeli nivTierebebis saTanado TviT-
monitoringi. aRniSnulSi Sedis:
 gamonabolqvis gzomva (Sefaseba);
 gamonabolqvis aRricxva (registracia);
 gamonabolqvis Sesaxeb angariSis wardgena.

gamonabolqvis registraciis saxelmwifo sistema aris gamonabolqvis
Sesaxeb
angariSgebis
dokumentaciis
Segrovebis,
damuSavebisa
da
analizis
sistema.
gamonabolqvis
saxelmwifo
registracia
Sedis
saqarTvelos
garemos
dacvisa
da
bunebrivi
resursebis
saministros
funqciebSi.
saqarTvelos kanoni ,,wiaRis Sesaxeb”, 1996
saqarTvelos kanoni ,,wiaRis Sesaxeb~ moicavs am kanons da misgan
gamomdinare sxva sakanonmdeblo aqtebs, romlebic aregulireben wiaRis,
nebismieri
saxis
sasargeblo
wiaRiseulis,
miwisqveSa
bunebrivi
sicarieleebis Seswavlasa da gamoyenebas, mompovebel da gadamamuSavebel
warmoebaTa narcenebis (maT Soris gadasaxsneli qanebis) gamoyenebis,
Sesaxvisa da dacvis, agreTve miwisqveSa negebobebis mSeneblobis da
eqsploataciis procesSi warmoqmnil urTierTobebs.
saqarTvelos
kanoni
,,wiaRis
Sesaxeb~
iTvaliswinebs
debulebebs
mineraluri resursebis moZiebas da marTvas da ayalibebs moTxovnas
licenziis mopovebaze am kanonSi dadgenili procedurebis Tanaxmad.
kanoni licenziebis da nebarTvebis Sesaxeb (2005 wlis 25 ivnisi) adgens
licenzirebis
uaxles
dadgenilebebs.
dRevandeli
kanonmdeblobis
Tanaxmad, yvela karieri saWiroebs licenziis mopovebas.
saqarTvelos
tyis
kodeqsi
(1999,
Setanili
cvlilebebis
gaTvaleswinebiT)
saqarTvelos tyis kodeqsi awesrigebs saqarTvelos tyis fondis da
misi
resursebis
movlasTan,
dacvasTan,
aRdgenasa
da
gamoyenebasTan
dakavSirebul samarTlebriv urTierTobebs.
saqarTvelos tyis kodeqsis mizania:
tyeebis movla, dacva da aRdgena klimaturi, wyalmaregulirebeli,
dacviTi, kulturuli, gmajansaRebeli da sxva sasargeblo bunebrivi
Tvisebebis SenarCunebisa da gaumjobesebisaTvis;
TviTmyofadi bunebrivi da kulturuli garemosa da misi calkeuli
komponentebis, maT Soris, mcenareuli safarisa da cxovelTa samyaros,
biomravalferovnebis,
landSaftis,
tyeSi
arsebuli
kulturisa
da
bunebis Zeglebis, mcenareTa iSviaTi, gadaSenebis piras myofi saxeobebis
da sxvaTa momavali TaobebisaTvis SenarCuneba da dacva, maTi harmoniuli
urTierTgavlenis regulireba.
tyis kodeqsis muxli 38 adgens saxelmwifo tyis fondis dacvis
reJimebs
1. saxelmwifo
sameurneo
tyis
fondis
mdgomareobis,
misi
biomravalferovnebis,
xeluxlebeli
tyeebis
TviTmyofadobis
SenarCunebis, mcenareTa reliqturi, endemuri da sxva Zvirfasi saxeobebis

dacvis mizniT, tyis prioritetuli funqciuri daniSnulebis, istoriuli,
kulturuli
da
sxva
Rirebulebebis
mixedviT
dgindeba
saxelmwifo
sameurneo tyis fondis saerTo an gansakuTrebili reJimi.
2. saqarTvelos
daculi
teritoriebis
dacvis
reJimi
dgindeba
“daculi teritoriebis sistemis Sesaxeb” saqarTvelos kanoniT.
muxli
41.
gansazRvravs
dacvis
reJimebs,
romlebic
saxelmwifo
sameurneo tyis fondis sxvadasxva kategoriebs miekuTvneba:
1. saxelmwifo sameurneo tyis fondis sakurorto da mwvane zonebs,
agreTve Walis tyeebsa d tyis subalpur zols miekuTvneba dacvis
gansakuTrebuli reJimi.
2. niadagdacviT da wyalmaregulirebel tyeebs miekuTvneba dacvis
saerTo reJimi, am kodeqsis 42-e muxliT gaTvaliswinebuli wesiT.
muxli 39. ayalibebs dacvis gansakuTrebuli reJimiT gansazRvrul
SezRudvebs garkveuli tipis saqmianobebze.
1. saxelmwifo sameurneo tyeebsa da miwebze, sadac moqmedebs dacvis
gansakuTrebuli reJimi, akrZalulia:
a) mTavari sargeblobis Wrebis ganxorcieleba;
b)
“garemosdacviTi
nebarTvebis
Sesaxeb”
saqarTvelos
kanoniT
gansazRvruli pirveli da meore kategoriebis saqmianoba, garda daculi
teritoriebis reabilitaciis programebisa da samonadireo meurneobebis
Seqmnisa. (02.03.2001 N 749)
saqarTvelos kanoni daculi teritoriebis sistemis Sesaxeb” (1996 w.)
kanoni iZleva daculi teritoriebis kategoriebis gansazRvrebas da
adgens am teritoriebze dasaSvebi saqmianobebis CarCoebs. nebadarTuli
saqmianobebi gansazRvrulia teritoriebis daniSnulebis da saTanado
samenejmento
gegmebis,
agreTve
im
saerTaSoriso
konvenciebisa
da
SeTanxmebebis
debulebaTa
Sesabamisad,
romelTanac
saqarTvelo
SeerTebulia.
rogorc
zogadi
moTxovna,
dacul
teritoriebze
akrZalulia:
a) bunebrivi ekosistemebis rRveva da sxva saxis Secvla;
b)
eqspluataciis
an
sxva
mizniT
romelime
bunebrivi
resursis
ganadgureba
(amowyveta),
amoReba
(datyveveba),
rRveva,
dazianeba
(daxeibreba), SeSfoTeba;
g)
garemos
dabinZurebis
mizeziT
bunebrivi
ekosistemebis
da
saxeobebis dazianeba;
d) cocxal organizmTa ucxo da egzotikuri saxeobebis Semoyvana da
gavrceleba;
e) teritoriaze asafeTqebeli da momwamlavi nivTierebebis Setana;
saqarTvelos kanoni “saqarTvelos wiTeli nusxisa da wiTeli wignis
Sesaxeb”, (2003).

es
kanoni
awesrigebs
samarTlebriv
urTierTobebs
saqarTvelos
“wiTeli nusxisa” da “wiTeli wignis” Sedgenis, gadaSenebis safrTxis
winaSe
myofi
saxeobebis
dacvisa
da
gamoyenebis
sferoSi,
garda
gadaSenebis safrTxis winaSe myofi gareuli cxovelebiTa da veluri
mcenareebiT
saerTaSoriso
vaWrobis
samarTlebrivi
sakiTxebisa,
romlebic saqarTvelos iurisdiqciis farglebSi regulirdeba 1973 wlis
3 marts q.vaSingtonSi Sesrulebuli konvenciiT “gadaSenebis piras myofi
veluri faunisa da floris saxeobebiT saerTaSoriso vaWrobis Sesaxeb”
kanonis me-10 muxlis Tanaxmad:
akrZalulia
yovelgvari
qmedeba,
maT
Soris
nadiroba,
rewva,
mopoveba, Wra da Tibva, garda am kanoniT, “cxovelTa samyaros Sesaxeb”
saqarTvelos kanoniTa da saqarTvelos kanonmdeblobiT gansazRvruli
gansakuTrebuli SemTxvevebisa, romelsac SeiZleba mohyves gadaSenebis
safrTxis
winaSe
myofi
saxeobebis
raodenobis
semcireba,
sabinadro
garemosa da saarsebo pirobebis gauareseba.
gadaSenebis
safrTxis
winaSe
myof
saxeobebze
SesaZlo
mavne
anTropogenuri
zemoqmedebis
gaTvaliswineba
aucilebelia
garemoze
zemoqmedebis
nebarTvis
gacemis
procesSi
ekologiuri
eqspertizis
ganxorcielebisas.
saqarTvelos
“wiTeli
nusxa”
damtkicebulia
saqarTvelos
prezidentis
brZanebulebiT
#303
“saqarTvelos
wiTeli
nusxis
damtkicebis Sesaxeb” (2006 wlis 2 maisi).
ar aris gamoricxuli, rom proeqtTan dakavSirebulma saqmianobam
gamoiwvios
garemosaTvis
zianis
miyeneba,
romelic
ver
iqneba
Serbilebuli prevenciuli RonisZiebebis dagegmvisa da ganxorcielebis
miuxedavad.
aseTi
SemTxvevisaTvis
gasaTvaliswinebelia
garemosaTvis
miyenebuli zianis gaangariSebis da kompensaciis gadaxdis wesebi, rac
gansazRvrulia saqarTvelos garemos dacvisa da bunebrivi resursebis
ministris
2006
wlis
5
ivlisis
brZaneba
#
538-iT

garemosaTvis
miyenebuli zianis gaangariSebis meTodikis damtkicebis Sesaxeb”. qvemoT
moyvanilia is punqtebi, romlebic SesaZlebelia gamosayenebeli gaxdes
proeqtis farglebSi miyenebuli zianis dasaangariSeblad.
muxli
2.
atmosferul
haerze
mavne
anTropoliuri
moqmedebis
Sedegad miyenebuli zianis gaangariSebis wesi.
muxli 3. miwebis dabinZurebis Sedegad garemosaTvis miyenebuli
zianis gaangariSebis wesi
muxli 4. miwebis degradaciis Sedegad garemosaTvis miyenebuli
zianis gaangariSebis wesi
muxli
5.
tyis
resursebze
ukanono
qmedebiT
garemosaTvis
miyenebuli zianis gaangariSebis wesi

muxli
6.
saqarTvelos
dedaqalaqSi,
sxva
qalaqebSi,
raionul
centrebsa
da
dabebSi
arsebuli
mwvane
nargavebis
dazianebiT
garemosaTvis miyenebuli zianis gaangariSebis wesi
muxli 7. Tevzis maragsa da sxva hidrobionatebze miyenebuli zianis
gaangariSebis wesi
muxli
8.
cxovelTa
samyaros
obieqtebis
ukanono
mopovebiT
garemosaTvis miyenebuli zianis gaangariSebis wesi
muxli 9. wiaRiT sargeblobisas garemosaTvis miyenebuli zianis
gaangariSebis wesi
muxli 10. wylis resursebis dabinZurebiT
garemosaTvis miyenebuli
zianis gaangariSebis wesi
saqarTvelos kanoni “kulturuli memkvidreobis” Sesaxeb, 2007
kanonis me-14 muxlSi mocemulia moTxovnebi: “msxvilmasStabiani miwis
samuSaoebis ganxorcielebis aucilebeli pirobebi”. am muxlis Tanaxmad:
saqarTvelos mTel teritoriaze karieris damuSavebaze da sasargeblo
wiariseulis mopovebis, aseve saqarTvelos kanonmdeblobiT dadgenili
gansakuTrebuli
mniSvnelobis
obieqtis
mSeneblobis
Sesaxeb
gadawyvetilebas
iRebs
saqarTvelos
kanonmdeblobiT
gansazRvruli
organo kulturis, ZeglTa dacvisaa da sportis saministros dadebiTi
gadawyvetilebis safuZvelze. aseve, am kanonis 10.1 muxlis Tanaxmad, „Tu
fizikuri
an
iuridiuli
piri
Catarebuli
samuSaoebisas
aRmoaCens
kulturul
memkvidreobas
da
am
samuSaoebis
gagrZelebam
SesaZloa
gamoiwvios aRniSnuli memkvidreobis dazianeba
an
Seuqmnas safrTxe,
fizikuri
an
iuridiuli
piri
valdebulia
dauyovnebliv
SeaCeros
samuSaoebi da 7 dRis vadaSi saministros acnobos samuSaoebis Sewyvetis
da aRmoCenili memkvidreobis Sesaxeb“.
saqarTvelos
kanoni
saqarTvelos
zRvis,
wyalsatevebisa
da
mdinareTa napirebis regulirebisa da sainJinro dacvis Sesaxeb (27.12.2006.
#4131)
muxli 9. sanapiros sainJinro dacvis zonaSi sameurneo saqmianobis
maregulirebeli wesebi
1. sanapiros sainJinro dacvis zonaSi mSeneblobis nebarTvis gamcemi
organo valdebulia dainteresebuli administraciuli organos saxiT
CarTos
saministro
nebarTvis
gacemis
procesSi
da
gadaugzavnos
saTanado dokumentacia savaldebulo daskvnisaTvis.
2. sanapiros
sainJinro
dacvis
zonaSi
mSenebare
Senoba-nagebobis
proeqtSi
aucileblad
unda
iqnes
gaTvaliswinebuli
napiris
mosalodneli dazianebis sakompensacio xarjebi.

3. akrZalulia
zRvis,
wyalsatevisa
da
mdinaris
mkacri
zedamxedvelobis
zolebSi
inertuli
masalis
mopoveba,
garda
im
SemTxvevebisa, rodesac igi xorcieldeba napirformirebis procesebis
marTvisa da mdinareTa regulirebis mizniT.
1.2.4 saerTaSoriso valdebulebebi
saerTaSoriso TanamSromloba warmoadgens umTavres mamoZravebel
Zalas garemosdacviTi reformebisTvis saqarTveloSi.
saqarTvelom xeli
moawera biologiuri mravalferovnebis dacvis konvencias 1994 wels,
riTac
aiRo
pasuxismgebloba
daecva
qveynis
mdidari
mcenareuli,
cxovelTa
da
mikrobuli
mravalferovneba
da
daewyo
biologiuri
resursebis
mdgradi
moxmareba
da
uzrunvelyo
biologiuri
mravalferovnebidan miRebuli sargeblis Tanabari ganawileba.
biologiuri mravalferovnebis konvencia aris pirveli globaluri
SeTanxmeba,
romelic
biomravelferovnebis
konservaciasTan
erTad
amkvidrebs biologiuri resursebis mdgradi gamoyenebis aucileblobas.
saerTaSoriso doneze warmoebuli kvlevebisa da Sefasebebis mixedviT
saqarTvelo, rogorc kavkasiis nawili aRiarebulia rogorc:
 erT-erTi 25-Tagani biologiurad umdidresi da safrTxis qveS
myofi xmeleTis ekosistema (Conservation International);
 erT-erTi 200_Tagani mowyvladi ekoregioni (WWF);
 erT-erTi 221_Tagani endemuri frinvelTa adgilsamyofeli (BirdLife
International);
 erT-erTi agrobiomravalferovnebis msoflio centri
biomravalferovnebis
konvenciis
moTxovnebis
Sesrulebis
mizniT
saqarTveloSi bolo wlebSi ganxorcielda rigi RonisZiebebi.
 1996 wlidan biomravalferovnebis dacvisa da mdgradi gamoyenebis
sferoSi miRebuli iqna rigi erovnuli sakanonmdeblo aqtebi;
 qveyana SeuerTda biomravalferovnebis dacvis TvalsazrisiT
umniSvnelovanes
saerTaSoriso
xelSekrulebebs,
rogoricaa:
konvencia `saerTaSoriso mniSvnelobis Warbteniani, gansakuTrebiT
wylis
frinvelTa
sabinadrod
vargisi,
teritoriebis
Sesaxeb~
(ramsaris konvencia), konvencia `gadaSenebis piras myofi veluri
faunisa da floris saxeobebiT saerTaSoriso vaWrobis Sesaxeb~
(CITES),
konvencia
`veluri
cxovelebis
migrirebadi
saxeobebis
dacvis Sesaxeb~ (bonis konvencia);
 Seswavlili iqna saqarTvelos biomravalferovnebis mdgomareoba
(saqarTvelos biomravalferovnebis Seswavlis erovnuli programa,
U1996);

 SemuSavda saqarTvelos biomravalferovnebis dacvis strategia da
moqmedebaTa gegmis proeqti;
 germaniis mTavrobis da globaluri garemos dacvis fondis
finansuri
daxmarebiT
daarsda
da
amoqmedda
saerTaSoriso
standartebis Sesabamisi daculi teritoriebi _ borjom-xaragaulisa
da kolxeTis erovnuli parkebi;
 globaluri garemos dacvis fondis finansuri xelSewyobiT
mimdinareobs proeqti “daculi teritoriebis ganviTareba”, romelic
miznad isaxavs aRmosavleT saqarTveloSi SerCeuli sami daculi
teritoriis (lagodexi, vaSlovani da TuSeTi) samenejmento gegmebis
SemuSavebas, efeqturi marTvisaTvis aucilebeli infrastruqturis
ganviTarebas da daculi teritoriebis departamentis gaZlierebas
daculi
teritoriebis
qselis
marTvis
unaris
gaumjobesebis
TvalsazrisiT.
saqarTveloSi
biomravalferovnebis
SesanarCuneblad
mTavar
strategiul
mimarTulebas
warmoadgens
daculi
teritoriebis
ganviTareba, Tumca arsebul garemosdacviT politikaSi gamoikveTa sxva
prioritetuli mimarTulebebic, kerZod:
 konservacia – iSviaTi da gadaSenebis piras myofi saxeobebis
biorezervatebSi SenarCuneba;
 veluri bunebis genofondis Seqmna;
 bunebrivi aRdgenadi resursebis mdgradi gamoyeneba;
 aRwarmoeba – iSviaTi da gadaSenebis piras myofi saxeobebis
 xelovnurad moSeneba da Semdgom maTi bunebaSi introduqcia.
orhusis konvencia ivnisi 1998
2000
w
aprilSi
saqarTvelom
moaxdina
orhusis
konvenciis
ratificireba.
es
konvencia
uzrunvelyofs
sazogadoebis
uflebas
informaciis
misawvdomobaze,
mosaxleobis
monawileobasa
da
marTlmsajulebis
xelmisawvdomobas,
monawileobas
mTavrobis
mier
gadwyvetilebis miRebis procesSi adgilobrivi, erovnuli da tran-
sasazRvro
garemosdacviT
sakiTxebze.
igi
yuradRebas
amaxvilebs
sazogadoebisa da sajaro xelisuflebis urTierTqmedebaze.
konvencia
`veluri
cxovelebis
migrirebadi
saxeobebis
dacvis
Sesaxeb”
`veluri
cxovelebis
migrirebadi
saxeobebis
dacvis
Sesaxeb~
konvencia (bonis konvencia) pirvelad xelmowerili iqna 1979 wels q.
bonSi (germania), xolo saqarTvelo am konvenciis monawile mxarea 2000
wlidan (11. 02. 2000).

saqarTvelo
2001
wlidan
warmoadgens
`veluri
cxovelebis
migrirebadi
saxeobebis
dacvis
Sesaxeb~
konvenciis
farglebSi
SemuSavebuli Semdegi SeTanxmebebis monawile mxares:
 SeTanxmeba
`afrika-evraziis
migrirebadi
wylis
frinvelebis
dacvis Sesaxeb~;
 SeTanxmeba `Savi zRvis, xmelTaSua zRvisa da mimdebare atlantis
okeanis mcire veSapisebrTa dacvis Sesaxeb~;
 SeTanxmeba `xelfrTianTa evropuli populaciebis konservaciis
Sesaxeb~;
aRniSnuli
SeTanxmebebi
warmoadgenen
konkretul
meqanizms
konvenciis gansaxorcieleblad.
1.1.1. garemosdacviTi standartebi da normebi
atmosferuli haeris xarisxobrivi normebi. saqarTvelos kanonis
sazogadoebrivi janmrTelobis Sesaxeb (27.06.2007) Tavi VI muxli 22-is
Sesabamisad sazogadoebis janmrTelobis usafrTxoebis uzrunvelyofis
mizniT,
saqarTvelos
Sromis,
janmrTelobisa
da
socialuri
dacvis
saministro
adgens
adamianis
janmrTelobisaTvis
usafrTxo
garemos
xarisxobriv
normebs,
romlebic
moicavs
zRvrulad
dasaSvebi
koncentraciebisa
da
mavne
zemoqmedebis
normebs.
xsenebul
kanonTan
SesabamisobiT,
atmosferuli haeris dabinZurebisagan dacvis wesebi da
mavne
nivTierebaTa
zRvrulad
dasaSvebi
koncentraciebi
(zdk)
warmodgenilia
`garemos
xarisxobrivi
mdgomareobis
normebis
damtkicebis Sesaxeb” saqarTvelos Sromis, janmrTelobisa da socialuri
dacvis ministris 2001 wlis 16 agvistos brZanebaSi # 297/n (`saqarTvelos
sakanonmdeblo
macne”#
90
24.08.2001
2
),
cvlilebebiT
da
damatebebiT,
romlebic
Setanil
iqna
igiv
saministros
brZaneba
#38/n
(24.02.2003).
atmosferuli haeris dabinZurebis zRvrulad dasaSvebi normebi aseve
mocemulia
garemos
dacvisa
da
bunebrivi
resursebis
saministros
brZanebaSi
#89
(23
2001Owlis
oqtomberi)
atmosferuli
haeris
mavne
nivTierebebiT
dabinZurebis
indeqsis
gamoTvlis
wesis
damtkicebis
Sesaxeb.
mavne nivTierebaTa zRvrulad dasaSvebi koncentraciebi (zdk)
atmosferuli haeris miwiszeda fenaSi
cxrili
2
Setanilia cvlilebebi Sromis, janmrTelobisa da socialuri dacvis saministros
01/24/2003 #38/n; 09/15/2006 # 251/n da 12/17/2007 #351/n brZanebebiT

dasaxlebuli agilebis atmosferul haerSi damabinZurebel nivTierebaTa
zRvrulad dasaSvebi koncentraciebi (zdk)


Download 4.91 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling