Sanoq sistemalari


Download 101.5 Kb.
bet1/6
Sana10.01.2022
Hajmi101.5 Kb.
#293940
  1   2   3   4   5   6
Bog'liq
Ikkilik sanoq sistemasi
dvztu FAYZULLAYEV XIKMATJON M.ISH, Ibo (4), bellashuv uz- - 11-sinf-rus-tili, bellashuv uz- - 11-sinf-rus-tili, Dalvarzintepa, Dalvarzintepa, Dalvarzintepa, BUYRUQ, Обективка, уууууууууууууууу, BUYRUQ, BUYRUQ, Men Xojamshukurova Matluba Pazazdachilik togaragini 2019, BUYRUQ


Mavzu: Ikkilik sanoq sistemasining tadbiqi

Reja:




  1. Sanoq sistemalari haqida ma`lumot.

  2. Sanoq sistemalarining turlari.

  3. Bir sanoq sistemasidan ikkinchisiga o`tish.

  4. Ikkilik sanoq sistemasi.



  1. Sanoq sistemalari haqida ma`lumot.

Hisoblash mashinalarining tuzilishi va ularda dasturlashtirish sanoq sistemalari bilan chambarchas bog`liq. Mavjud sanoq sistemalarini shartli ravishda ikki guruhga ajratish mumkin: o`rinli (pozitsion) va o`rinsiz (nopozitsion) sanoq sistemalari. O`rinli sanoq sistemasida raqam o`zining sondagi turgan o`rniga qarab turli qiymatni akslantirsa, o`rinsiz sanoq sistemasida esa raqamning qiymati uning sondagi tutgan o`rniga bog`liq emas.

O`rinsiz sanoq sistemasiga qadimgi rim sanoq sistemasi misol bula oladi. Bu sanoq sistemasida sonlarni yozish uchun lotin harflari ishlatiladi, ya`ni I harfi har doim birni , V harfi beshni, X-o`nni, L-ellikni, C-yo`zni, D-besh yo`zni, M-mingni va boshqalar. Bu sanoq sistemada 267 soni CCLXVII ko`rinishda ifodalanadi. Bu sanoq sistemasida har bir harf har doim bir xil sonni ifodalaydi. Shuning uchun ham katta sonlarni yozishda yangi - yangi harflarni kiritishga to`g`ri keladi. Kancha yangi harf kiritmaylik shunday sonni uylab topish mumkinki, uni mavjud harflar yordamida ifodalash murakkablashib ketadi.

Rim sanoq sistemasida harflarni iqtisod qilish maqsadida yangi qoida kiritiladi. Bu qoidaga ko`ra kichik son katta sondan oldin kelsa kattasidan kichigi ayriladi va aksincha kichik son katta sondan keyin kelsa qo`shiladi. Xuddi shuningdek, bir xil qiymatli sonlar yonma-yon kelsa ular qo`shiladi. Masalan, IX–to`qqizni ifodalasa, XI-o`n birni, XX-yigirmani ifodalaydi.



Download 101.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling