Seminar mashg’uloti rejasi


Download 483.5 Kb.
Sana22.06.2020
Hajmi483.5 Kb.
  • Angren – 2011yil

Seminar mashg’uloti rejasi

  • 1.Tafakkur haqida tushuncha va hissiy bilish.
  • 2.Tafakkur jarayonlari va turlari.
  • 3.Tafakkurning mantiqiy shakllari .
  • 4.Tafakkurning individual xususiyatlari.

TAFAKKUR NIMA?

  • Tafakkur haqida tushuncha va hissiy bilish.

Tafakkur arabcha “fikr” so’zidan kelib chiqqan bo’lib, o’ylash, muhokama, mushohada va fikr yuritish ma’nolarini bildiradi

  • Tafakkur arabcha “fikr” so’zidan kelib chiqqan bo’lib, o’ylash, muhokama, mushohada va fikr yuritish ma’nolarini bildiradi

TUSHUNCHANING YUZAGA KELISHI

  • Tushuncha
  • Yagona tasavvurlar
  • Idrok obrazlari
  • Sezgi obrazlari
  • TAFAKKUR
  • Atrof-muhitdagi voqelikni nutq yordami bilan bevosita umumlashgan holda aks ettiruvchi psixik jarayon, ijtimoiy-sababiy bog’lanishlarni anglashga, yangilik ochishga va taxmin qilishga yo’naltirilgan aqliy faoliyatdir.

Tafakkur jarayonlari va turlari

  • KUCH BILIM VA TAFAKKURDA

TAFAKKUR TURLARI

  • Shakliga ko’ra
  • Topshiriq xarakteriga ko’ra
  • Fikr yoyiqligiga ko’ra
  • Fikrning yangiligi va noyobligiga ko’ra

AVVAL O’YLA, KEYIN SO’YLA

  • Tafakkurning mantiqiy shakllari

Tafakkurning mantiqiy shakllari

  • Tushun
  • cha
  • Hukm
  • Xulosa
  • Narsa va hodisalarning muhgim belgilarini, bog`lanishlarini fikran keng va chuqur aks ettirish
  • Bir qancha hukmlarning mantiqiy bog`lanishi natijasida hosil bo`lgan hukm

TAFAKKUR SHAKLLARINING KO`RINISHLARI

  • TUSHUNCHA
  • Juz’iy, taxminiy,
  • shartli, tasdiqlovchi
  • Yakka, konkret,
  • umumiy, abstrakt,
  • xususiy, to’plama
  • Induktiv, deduktiv,
  • analogik
  • XULOSA
  • CHIQARISH
  • HUKM

Har qanday kashfiyot, yangilik, taraqqiyot inson aql-zakovatining mahsulidir.

  • Har qanday kashfiyot, yangilik, taraqqiyot inson aql-zakovatining mahsulidir.

TAFAKKURNING INDIVIDUAL XUSUSIYATLARI

  • Tafakkur mazmundorligi;
  • Tafakkur mustaqilligi;
  • Tafakkur kengligi;
  • Tafakkurning chuqurligi;
  • Tafakkurning tezligi;
  • Tafakkurning samaradorligi;
  • Tafakkurning mantiqiyligi;
  • Tafakkurning ketma-ketligi.

MUAMMOLI VAZIYAT

  • Kitob javonida tanlangan asarlarning ikki tomi turardi. 1chi tomi 300 betdan, 2chi tomi esa 200 betdan iborat. Javonda kitob qurti paydo bo’lib, kitoblarni kemira boshladi. U 1chi tomning 1chi betidan, 2chi tomning so’ngi betigacha kemirib tashladi. Kitob qurti necha betni kemirgan?
  • BILIM
  • SANDIG’I
  • Bu kalla insoniyatga azaldan xizmat qiladi;
  • Iqtisodiy ehtiyojini qondirib kelgan;
  • Uning bahosi yuqoriligi bilan ajralib turadi;
  • Uning ba’zi qismlari ochiq havoda bo’lsa, qolgan qismlari esa yer ostida joylashgan.
  • Savol: Bilim sandig’imizda nima joylashgan?

*MUSTAQIL FIKRLASH DEGANDA NIMANI TUSHUNASIZ? *TAFAKKURNI QANDAY RIVOJLANTIRISH MUMKIN?

O’quvchilar tafakkurini o’rganish usullari haqida tushuncha

  • Qismlardan rasm hosil qilish metodikasi: A.N.Bernshteyn tomonidan o’rganilgan.
  • L.S.Vigotskiy tomonidan tafakkurning umumlashtirish va mavhumlashtirish darajalari o’rganilgan.
  • Z.I.Kalmikova tafakkurning produktiv va reproduktiv turlarini tadqiq qilgan.
  • Intellektni tekshirishning eng keng tarqalgan metodlaridan biri amerikalik psixolog va psixiatr D.Veksler tomonidan taklif qilingan.
  • Maktab aqliy taraqqiyot testi metodikasi M.K.Aksimova, Y.M.Borisova, V.T.Kozlova, G.P.Loginovalar tomonidan ishlab chiqilgan.

VERBAL TEST O’YLA, IZLA, TOP!

  • INTELLEKT
  • yalitqiob
  • faytkyai
  • thiejyo
  • itsenz
  • shiqzqii
  • qidaqt

ISTE’DOD

  • kartfuka
  • zyalyuili
  • belrav
  • aijtrab
  • shtchuanu
  • itmnqa

Tafakkur – arabcha “fikr” so’zidan olingan bo’lib, o’ylash, mushohada qilish, fikrlash kabi ma’nolarni anglatadi.

  • Tafakkur – arabcha “fikr” so’zidan olingan bo’lib, o’ylash, mushohada qilish, fikrlash kabi ma’nolarni anglatadi.
  • Analiz- yunoncha “parchalash, bo’lish, tahlil qilish, narsa va hodisalarni fikran tarkibiy qismlarga ajratishdan iborat aqliy jarayon”.
  • Sintez – yunoncha “qo’shish, birlashtirish, narsa va hodisalarning tarkibiy qismlari va sifat xususiyatlarini fikran bir butun qilib qo’yishdan ibrat aqliy jarayondir”.
  • Umumlashtirish – tafakkurda aks etgan bir turkum narsalarning belgi xususiyatlari, xossalari, alomalarini topish va shu umumiylik asosida ularni birlashtirishdir.
  • Absraktsiyalash – narsa va hodisalarning qonun va qonuniyatlarining ayrim belgisi, sifati, xususiyatlarini fikran ulardan ayirib olib mustaqil fikr obyektga aylantirishdan iborat fikr yuritish jarayonidir
  • Sistemalashtirish – narsa va hodisalarni zamon (vaqt), makon (fazo) va mantiqiy jihatdan ma’lum tartibda joylashtirishdan iborat fikr yuritish jarayonidir.
  • Produktiv – ijodiy xarakterdagi izchil o’zaro bog’langan jarayonlardan iborat, yangilik, noyoblik, qaytarilmaslik fikrlash elementlariga ega bo’lgan tafakkur turi.
  • Konvergent – masalaning yechimi faqat bitta bo’lgandagi fikrlash.
  • Divergent – fikrning shunday turiki, u shaxsga bir muammo yoki masala yuzasidan birdanig bir nechta yechimlar paydo bo’lishini taqozo etadi

Asosiy adabiyotlar:

    • Davletshin M.G. Umumiy psixologiya.Toshkent 2002.
    • Davletshin M.G. va bosh. Yosh davrlari va pedagogik psixologiya T.: TDPU, 2004.
    • Karimova V.M. Psixologiya. T.: 2002.
    • Nemov P.C. Psixologiya. M.: Владос, 2003ю 1-2-t.
    • E.G’oziyev Umumiy psixologiya T.:2010
  • Qo’shimcha adabiyotlar:
    • 1. M.Y.Zufarova Umumiy psixologiya. T.: 2008
    • 2. M.Davletshin Psixologiya-qisqacha izohli lug’at. T. 1998.
    • 3. E.G’oziyev Tafakkur psixologiyasi T.: “O’qituvchi”, 1990
    • 4. G’oziev E. Umumiy psixologiya (darslik). I-kitob. T. 2004.
    • 5. G’oziev E. Umumiy psixologiya (darslik). II-kitob. T. 2004.
    • 6. Toshimov R.Yu., E.G’.G’oziev, Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. T, 2004 y.
    • 7. Sariboeva U. Psixologiya fanidan seminar mashg’ulotlari uchun ta’lim texnologiyasiga asoslangan uslubiy qo’llanma. T.: “MUMTOZ SO”Z” 2009.
    • 8. N.T.Xodjimatova, N.G’oziyeva Psixologiya fanidan seminar ishlanmalari. T.: 2008
    • 9. A.V.Brushlinskiy Psixologiya mishleniya i kibernetika. M. 1970 10. Karimova V.M. Psixologiya. T.: 2000.
  • E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT

Download 483.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling