Siklik ishsizlik


Download 178.78 Kb.
bet1/8
Sana18.06.2022
Hajmi178.78 Kb.
#763862
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
iqtisodiyot nazariyasi yakuniy
1701306-Ona-tili-Bio-Kimyo-2017, Karimov M Oliy Matem 1 uzl, kombinatorika for my group, 7 - maruza mashgulot, 2 5350584800392513292, fermer va dehqon hojaliklarida shartnomaviy munosabatlar, fermer va dehqon hojaliklarida shartnomaviy munosabatlar, fuqarolik huquqida shartnomalarga qoyiladigan umumiy talablar, mpdf (21), 3- AMALIY ISH TOPSHIRIGI, 11-sinf-informatika doc, as, 1, Sh Ergashxodjaeva, I Nematov Brendni boshqarish O„quv qo„llanma, AMALIYOt. Tavsifnoma

131. Siklik ishsizlik?
Siklik ishsizlik - iqtisodiy siklning so‘nish bosqichi tufayli vujudga kelgan ishsizlikdir. So‘nish bosqichida ishlab chiqarishning faolligi susayadi, ayrim korxonalar yopiladi, natijada ishsizlik ortadi. Ishsizlikning amaliy va tabiiy darajalari o‘rtasidagi farq siklik ishsizlik ko‘rsatkichini tashkil qiladi.
Siklik ishsizlik - salbiy iqtisodiy hodisadir. Uning borligi iqtisodiyotning to‘liq bandlik darajasida faoliyat ko‘rsatmayotganligini, demak, YaIMning potensial darajasiga erishilmayotganligini bildiradi.
Siklik ishsizlik ko‘rsatkichlari g‘oyatda turli-tuman bo‘lib, so‘nishning intensivligiga bog‘liq ravishda o‘zgarib turadi. AQShda Buyuk depressiya davrida siklik ishsizlik darajasi 25 foizgacha yetgan.
Agar ishsizlik tabiiy darajadan yuqori bo‘lishi mumkin bo‘lsa, ya’ni siklik ishsizlik paydo bo‘lishi mumkin bo‘lsa, u holda o‘rinli savol tug‘iladi: ishsizlik tabiiy darajadan past ham bo‘lishi mumkinmi? Bozorning bunday holati o‘ta to‘liq bandlik deb ataladi.
132. Yashirin ishsizlik?
 Yashirin Ishsizlik — rasman ish bilan band boʻlganlarning faqat qisman ishlashi. Unga qisqartirilgan ish kuni yoki ish haftasiga oʻtganlar, ish yoʻqligidan haqberilmaydigan taʼtilga chiqqanlar kiradi.
133. Turg’un ishsizlik?
Turg'un yoki uzoq muddatli ishsizlik - bu fuqaroning uzoq vaqt davomida ishsiz qolishi. Bu moddiy imkoniyatlar va ishsizlarning hissiy holati nuqtai nazaridan jiddiy oqibatlarga olib keladi.
Vaqt doimiy ishsiz kechiktirilsa, ishga kirish imkoniyati kamayishi statistik jihatdan isbotlangan. Bu qisman, chunki uzoq vaqt davomida muvaffaqiyatsiz ish qidirishdan so'ng, murojaat etuvchi o'zining odatdagi xavfsizligi sifatida nafaqada qolishni afzal ko'radi. Turg'un ishsizlik kadrlarni qayta tayyorlash yoki ushbu faoliyat sohasi ko'proq talab qilinadigan boshqa mintaqaga ko'chib o'tishda yordamga muhtojlikni anglatadi.
134. Moliyaning funksiyalari?
Moliyaning mohiyati uning funksiyalarida namoyon bo‘ladi.
Funksiya obyekt ichki mohiyatining konkret shaklini namoyon bo‘lish jarayonidir.
Moliyaning funksiyalari yuzasidan iqtisodchi olimlarning o‘rtasida qator baxsli holatlar 
mavjud.
Bir qator taniqli moliyachilar moliyaning 3 ta funksiyasi mavjudligini e’tirof etishadi.
A.M.Birman moliyaning quyidagi funksiyalari mavjudligini e’tirof etadi: 
1. Xo‘jalik yuritish jarayonini pul mablag‘lari bilan ta’minlash
2. Nazorat
3. Taqsimlash
A.M.Aleksandrov va E.A.Voznesenskiy tasdiqlaydiki, moliya quyidagi funksiyalarni 
bajaradi: 
1. Pul fondlarini shakllantirish
2. Shakllantirilgan pul fondlaridan foydalanish
3. Nazorat
I.T.Balabanovning fikriga ko‘ra bozor iqtisodiyoti sharoitida moliyaning taqsimlash 
funksiyasi o‘zining mazmunini yo‘qotadi.
Iqtisodchi V.M.Rodionovaning fikriga ko‘ra, moliya taqsimlash va nazorat funksiyalarni 
bajaradi.
Hozirgi sharoitda O‘zbekistonlik iqtisodchi olimlar moliyaning taqsimlash va nazorat 
funksiyalarini bajarishini e’tirof etishadi. 
135. Moliyaviy tizim: ta’rifi, mazmun-mohiyati? 
молия – пул маблағларидан фойдаланиш ва унинг ҳаракатини тартибга солиш билан боғлиқ бўлган муносабатлар тизими бўлиб, унинг воситасида турли даражада пул маблағлари фондлари вужудга келтирилади ва улар такрор ишлаб чиқариш эҳтиёжлари ва бошқа ижтимоий эҳтиёжларни қондириш мақсадида тақсимланади. 
Молиявий муносабатлар ва уларга хизмат қилувчи махсус муассасалар жамиятнинг молия тизимини ташкил қилади. Молия тизими ўз ичига турли даражадаги бюджетларни, ижтимоий, мол-мулк ва шахсий суғурта фондларини, давлатнинг валюта заҳираларини, корхона ва фирмалар, тижорат ва нотижорат тузилмаларининг пул фондларини, бошқа махсус пул фондларини олади
136. Moliyaviy tizimda moliyaviy oqimlarning tutgan o‘rni?
*
Resurslarning moliyaviy resurslari ortiqcha bo‘lgan iqtisodiy subyektlardan
moliyaviy resurslari defitsit bo‘lgan iqtisodiy subyektlarga oqib o‘tishiga
moliyaviy oqim deyiladi. Moliyaviy oqimlarsiz moliyaviy tizimni tasavvur etib
bo‘lmaydi. Ularsiz moliyaviy tizim “bo‘sh”ligicha qolaveradi. Moliyaviy oqimlar
bo‘lmasa, moliyaviy tizimga ham hojat yo‘q. Bunday vaziyatda u “bir tiyinga
qimmat” narsaga aylanadi-qolad. Masalan, a’zolari o‘z
joriy daromadlarining bir qismini undan kelajakda pensiya ta’minoti sifatida
foydalanish maqsadida to‘plagan (jamg‘argan) bir oila erkin moliyaviy
mablag‘larga egalik qiladi. Yangi uy sotib olmoqchi bo‘lgan boshqa oila esa,
shunday mablag‘ga muhtojlik (ehtiyoj) sezadi.
137. Moliyaviy tizim yordamida resurslarning vaqt (zamon) va makonda aylanib yurishi?
Moliyaviy tizim iqtisodiy resurslarning vaqt (davr, zamon) bo‘ylab
(bo‘yicha), geografik hududning biridan boshqasiga, shuningdek, iqtisodi-yotning bir tarmog‘idan boshqasiga (o‘tish) joyini o‘zgartirish usulini ta’minlaydi.
Ko‘p hollarda moliyaviy oqimlar harakati jismoniy yoki yuridik shaxs
bugungi kunda o‘zining mablag‘ini boshqa shaxsga kelgusida o‘rniga o‘rin boshqa mablag‘ni olish uchun, va aksincha, berishiga asoslangan. Talabalarga qarzlar, uy sotib olish qarzlari, jamg‘arilgan pensiya va ishlab chiqarish quvvatiga kapital qo‘yilmalar – ushbu barcha operatsiyalar resurslarni vaqt (davr, zamon)ning bir vnuqtasidan boshqasiga o‘tishi (joylashuvi)ga olib keladi. Ushbu kabi vaqt (davr, Resurslarni vaqt (zamon) va makonda joylashtirishnRiskni boshqarish (riskiy boshqaruv) Hisob-kitobto’lov tizimi Moliyaviy tizim funktsiyalari Stimullashtirishning psixologik
muammolarini echish Resurslarning birlashishi va kapitaldagi ishtirok
ulushining bo’linishi Informatsion qo’llab-quvvatlash (axborot ko’magi)


zamon)lararo resurslarning joylashuvi uchun shart-sharoitlarning ta’minlanishi moliyaviy tizim funksiyalaridan biri hisoblanadi.



  • Moliyaviy tizim resurslarni vaqt (davr, zamon) bo‘ylab joylashuviga yordam berishdan tashqari, resurslarning makonda joylashishida ham juda muhim rol o‘ynaydi. Ba’zida u yoki bu biznes-loyihani amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan kapital undan yuqori samaradorlik bilan foydalanish mumkin bo‘lgan joydan juda uzoqlikda joylashgan bo‘ladi. Masalan, Germaniyada uy xo‘jaliklari O‘zbekistonning biron-bir joyida yuqori samara bilan ishlatish mumkin bo‘lgan kapitalni pul mablag‘larini jamg‘arib borish yo‘li bilan yig‘a oladilar. Moliyaviy tizim ham pul resurslarini Germaniyadan O‘zbekistonga ko‘chib o‘tishiga yordam beradigan bir qator mexanizmlarni taqdim etadi. Ulardan ikkitasini keltirsak yetarli: birinchidan, nemis fuqarolari O‘zbekiston kompaniyalari chiqargan qimmatli qog‘ozlarni sotib olishlari mumkin; ikkinchidan, Germaniya banklari O‘zbekiston firmalariga qarz berishlari mumkin.

138. Moliyaviy tizim orqali risklarni boshqarish (riskiy boshqaruv)?

Moliyaviy tizim risklarni boshqarish (riskiy boshqaruv) uchun imko-
niyatlarni vujudga keltiradi. Pul resurslarini moliyaviy tizim yordamida ko‘chirib 
o‘tkazishga o‘xshab, risk ham ko‘chirib o‘tkaziladi. Moliyaviy tizimda 
vositachilar, masalan, riskni ko‘chirish bilan bog‘liq faoliyatga ixtisos-lashtirilgan 
sug‘urta kompaniyalari mavjud. Bu kompaniyalar o‘zlarining risklilik darajasini 
kamaytirishni xoxlovchi mijozlardan maxsus sug‘urta pullarini undiradilar va 
ularni ma’lum bir mukofot evaziga sug‘urta talablarini to‘lashga va riskni bo‘yniga 
olishga rozilik beradigan investorlarga beradilar. 
Ko‘pincha kapital va risk birgalikda (o‘zaro) bog‘liq bo‘lib, bir vaqtning 
o‘zida moliyaviy tizim yordamida o‘tkaziladi (ko‘chiriladi). Buning natijasida 
moliyaviy oqim risk oqimini ham tavsiflaydi.
139. Moliyaviy tizim yordamida hisob-kitob-to‘lovlarni amalga oshirish?
……..?
140. Moliyaviy tizim tufayli resurslarning birlashishi va kapitaldagi ishtirok ulushining bo‘linishi?
………..?
141. Bozor iqtisodiyotining sotsial adolat qoidalari nimalar?
**********


Download 178.78 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling