Soat mintaqalari


Download 467.93 Kb.
Sana11.11.2021
Hajmi467.93 Kb.

Mavzu: Vaqt o’lchovi, soat mintaqalari, taqvimlar va geolagik vaqt hisobi Reja: 1.Vaqt o’lchovi haqida tushuncha 2.Mahalliy vaqt 3.Mintaqa vaqti 4.Taqvim (kalendar) 5.Geologik vaqt hisobi 6.Mavzuga doir masalalar yechish

Vaqt o’lchovi- Vaqt o’lchovi yerning o’z o’qi va quyosh atrofida aylanishiga qiyoslanadi. Shuning uchun yulduzlar vaqtlari va quyosh vaqtiga ajratilgan . Yulduzlar vaqtidan foyalanish noqulay chunki u kun bilan tunning almashinishiga to’g’ri kelmaydi. Shuning uchun quyosh vaqtidan foydalaniladi, quyosh vaqti yerning quyoshga nisbatan harakatiga qarab aniqlanadi

Mahalliy vaqt-Yer o’z o’qi atrofida g’arbdan sharqqa qarab bir kecha kunduzda bir marotaba aylanib chiqadi. Globusda bosh meridiandan boshlab har 150 dan meridianlar o’tkazilsa har bir meridian orasida 1 soat farq qiladi. Shimoli qutubdan janubiy qutubgacha bitta meridianda joylashgan nuqtalarda vaqt bir xil bo’ladi bu vaqt MAHALLIY VAQT deyiladi

Soat mintaqalari

O’zbekiston beshinchi soat mintaqasida joylashgan

Mintaqa vaqti-Xalqaro kelishuvga ko’ra, Yer yuzasi shartli ravishda 24 soat mintaqasiga bo’lingan (3600:24=150). Mintaqa doirasida shu mintaqaning o’rta qismidan o’tgan meridiyanning mahalliy vaqti qabul qilingan. Bir soat mintaqasidagi vaqt MINTAQA VAQTI deb ataladi

Taqvim (kalendar) debuzoq vaqt hisoblab boriladigan sana tizimiga aytiladi. Taqvimlar yer, quyosh,oy harakatiga bog’langan: Quyosh (Shamsiya), Oy (Qamariya) taqvimlari mavjud. Hozirgi kunda biz Grigoriy taqvimidan foydalanamiz

Geoxronologik jadval


Eon

Era

Davr

Dacom etgan vaqti

Tog’ hosil bo’lish bosqichi

Kiriptazoy (yopiq organik dunyosiz)

Arxey



1 mlyr yil

Proterazoy

2 mlyr yil

Fanerazoy (ochiq organik dunyoli) 570 mln yil oldin



Paleozoy 330 mln yil

Kembriy

70 mln yil

1. Baykal

Ordovik

60 mln yil

Silur

30 mln yil

Devon

70 mln yil

2.Kaledon

Toshko’mir

55 mln yil

3.Gersin

Perm

45 mln yil

Mezozoy 173 mln yil

Trias

45 mln yil

58 mln yil

70 mln yil

4.Mezazoy

Yura

Bo’r

Kaynazoy 68 mln yil

Paleogen

41 mln yil

24 mln yil

3 mln yil

5.Alp

Neogen

Antropogen

Mavzuga doir masalalar:

  • 1. Samalyot Toshkentdan (5-soat mintaqasi) Parijga (1-soat mintaqasi) qarab Toshkent vaqti bilan 18:00 da uchib ketdi. Samalyot manziliga 3 soatda yetib borsaqo’nganida Parida soat nechi bo’ladi ?
  • Javob:Toshkent-5 Parij-1 orasi 4 soat 18:00-4:00=14:00.
  • 14:00+3:00=17:00
  • 2.Toshkent (5 -soat mintaqasi) tush payti soat 12:00 bo’lganda. Parij (1-soat mintaqasi) va Tokio (9-soat mintaqasi) shaharlarida necha soat bo’ladi?
  • Javob: Toshkent 12:00, Parij 8:00, Tokio 17:00

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT


Download 467.93 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling