Strategik menejment


Xizmat ko‘rsatish shakllari


Download 4.87 Mb.
Pdf ko'rish
bet23/47
Sana21.12.2019
Hajmi4.87 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   47

8.4. Xizmat ko‘rsatish shakllari 

Xizmat  ko‘rsatish  shakllari  deyilganda,  aniq  servis  operatsiyalari  yig‘masi  va 

iste’molchi  uchun  ne’matlardan  iborat  bo‘lgan  xizmatlarni  taqdim  etish  usuli 

tushuniladi.  Birgina  xizmat  turi  doirasida  turli  xizmat  ko‘rsatish  shakllari  jalb 

qilinishi  mumkin,  ular  mijozlar  qulayligi  uchun  xizmat  ko‘rsatish  jarayonini 

iste’molchi talablari bilan yaqinlashtirish uchun ishlab chiqiladi. 

Servis  faoliyatini  turli  segment  va  yo‘nalishlarida  xizmat  ko‘rsatishni  o‘z 

an’anaviy  yo‘nalishlari  shakllanmoqda.  Shu  bilan  birgalikda  servisni  jadal 

rivojlanishi  xizmat  ko‘rsatishni  yangi  shakl  va  tiplarini  joriy  etishga 

ko‘maklashmoqda.  Masalan,  mehmonxona  qoshidagi  umumiy  ovqatlanish 

punktlarida  an’anaviy  tarzda  mijozlar  uchun  turli-tuman  ovqatlar  tayyorlash,  ularni 

uy  oshxonasida  tayyorlangan  taomlarga  yaqinlashtirishga  intilishadi.  Dunyo 

mehmonxonalarini  bufet  va  restoranlarida  mijozlarga  xonalarda  xizmat  ko‘rsatish, 

shuningdek,  bufetlarda  esa  mehmonlar  stolni  erkin  aylanib  o‘tib  birdaniga  ko‘p 

taomlarni  tatib  ko‘rishi  mumkinligini  nazarda  tutuvchi  “shved  stoli”  tamoyili 

bo‘yicha xizmat ko‘rsatish keng tarqalgan. 

Restoranlarda bayramlarni, oilaviy bazmlarni o‘tkazish va boshqalar boshqacha 

xizmat ko‘rsatish tartibini taqozo etadi. Bu holda, avvalo tashrif buyurganlarni barcha 

hohishlarini  bajara  turib  bayramona  muhitni  saqlashga  intilishadi.  Rasmiy  banket 

kabi  tadbirlarda  yoki  se’zd,  kongress,  majlis  ishtirokchilariga  xizmat  ko‘rsatish 

jarayonlarida boshqacha texnologik usullar qo‘llaniladiki, bunda tez xizmat ko‘rsatish 

ommaviy shakllariga katta e’tibor qaratiladi. 

Eskirgan va zamonaviy (yoki progressiv) xizmat ko‘rsatish shakllari farqlanadi. 

Quyida  turli  mamlakatlarda  va  bizni  mamlakatimizdagi  asosan  iste’mol  servisida 

foydalaniladigan qator zamonaviy shakllarini ko‘rib chiqamiz. 

Abonementli  xizmat  ko‘rsatish  ishlab  chiqaruvchi  va  iste’molchi  o‘rtasida 

shartnoma tuzilishi bilan bog‘liq bo‘lib, bunga ko‘ra doimiy ravishda unchalik katta 

bo‘lmagan  to‘lovlar  o‘tkazib  turilganda,  iste’molchiga  tezkor  xizmat  olish,  rejali 

profilaktik protseduralarni o‘tkazish huquqi beriladi. Bunday xizmat ko‘rsatish shakli 

maishiy  texnikani  ta’mirlashda,  hammom  –  yuvish  korxonalari,  sartaroshxona  va 

boshqa xizmatlarida keng foydalaniladi. 



Kontaktsiz  xizmat  ko‘rsatish  quyidagi  operatsiyalarni  taqozo  qiladi:  servis 

korxonasi  uy  yoki  yotoqxonalar  pod’ezdlarida  konteyner-to‘plagichlar  o‘rnatadi. 

Buyurtmachilar  konteynerga  to‘ldirilgan  kvitansiya  bilan  birgalikda  yuvish  uchun 

mo‘ljallangan  choyshablarni  yoki  kimyoviy  tozalash  uchun  kiyimlarni 

joylashtirishadi.  Toza  choyshablar  yoki  kiyimlar  kelishilgan  vaqtda  buyurtmachini 

uyiga olib kelinadi va xizmat haqi olinadi. 



199 

Uyda  xizmat  ko‘rsatish  katta  o‘lchamli  texnikani  (kir  yuvish  mashinalari, 

televizorlar,  sovutgichlar,  katta  mebel  va  boshqalar)  ta’mirlashda  foydalaniladi. 

Ma’lum manzil bo‘yicha ovqatlanish korxonalarini (restoran, kafe) buyurtma berilgan 

taomlari  ham  keltirilishi  mumkin.  Bunday  xizmat  iste’molchi  buyurtma  berganidan 

keyin  oldindan  kelishilgan  vaqtda  amalga  oshiriladi.  Haq  xizmat  ko‘rsatilgandan 

keyin olinadi. 



Buyurtmalarni  mijozlarni  ish  joyida  qabul  qilish  shundan  iboratki,  bunda 

maishiy  xizmat  ko‘rsatish  firmasi  u  yoki  bu  korxonada  ba’zi  xizmat  turlariga 

(kimyoviy  tozalash,  kir  yuvish,  maishiy  asboblarni,  poyafzalni  ta’mirlash  va 

boshqalar) buyurtmalar qabul qilishni tashkil qiladi. SHu erni o‘zida ta’mirlangan va 

toza mollar keltiriladi. 

O‘z-o‘ziga  xizmat  ko‘rsatish  iste’molchilarga  o‘zlarini  ba’zi  maishiy 

xizmatlarga  bo‘lgan  ehtiyojlarini  o‘z  kuchlari  bilan  qondrish  imkonini  beradi. 

Kimyoviy tozalash fabrikalarida, kir yuvish korxonalarida unchalik katta bo‘lmagan 

to‘lov evaziga mijozlarga mustaqil kir yuvish yoki narsalarni tozalash uchun texnik 

jihozlar  foydalanishga  beriladi,  mehmonxonalarda  yashovchilar  uchun  o‘zlari  choy 

yoki qahva tayyorlashlariga imkoniyat beriladi. 



CHekkaga  chiqib  xizmat  ko‘rsatishda  servis  korxonasini  chetga  chiquchi 

brigadalari yashash yoki ish joylarida xizmat ko‘rsatishadi. Bunday xizmat ko‘rsatish 

shakli qishloq joylaridagi aholiga xizmat ko‘rsatishda ishlatiladi. 

Kombinatsiyalashgan  (kompleksli)  xizmat  ko‘rsatish  bir  joyda,  iste’molchilar 

vaqtini  minimal  sarfini  ta’minlagan  holda  ko‘p  sonli  xizmatlarni  taklif  etishdan 

iborat. 

Yuqorida  faqat  savdo,  maishiy  va  moliyaviy  servisda  keng  tarqalgan  xizmat 

ko‘rsatish shakllari sanab o‘tildi.  Haqiqatda  esa ular  juda ko‘p.  Servis  amaliyoti  bu 

shakllarni doimiy ravishda ko‘paytirib boradi, bu nafaqat raqobat, shuningdek, o‘sib 

borayotgan jamiyat ehtiyojlarini qondirish zaruriyati bilan belgilanadi. 

Nazorat uchun savollar: 

1.  Davlat  organlari  xizmat  turlarini  rivojlantirishda  qanday  mexanizmlarni 

joriy etishadi? 

2.  Xizmatlarni  moslashuvchanligi  servis  sohasidagi  biznesni  qanday 

xususiyatlari bilan belgilanadi? 

3.  Firmalararo tadbirkorlik tarmoqlari nima? 

4.  Tashkillashtirishni tarmoqli turiga o‘tishda qanday omillar hisobga olinadi? 

5.  Firmalararo tarmoqlarni turlari va ularga xos sifatlarni izohlang 



Tayanch so’z va iboralar: Restoran, servis , abonementli xizmat ko‘rsatish, 

kontaktsiz xizmat ko‘rsatish, uyda xizmat ko‘rsatish, buyurtmalar, mijoz, o‘z-o‘ziga 

xizmat ko‘rsatish, chekkaga chiqib xizmat ko‘rsatish, kombinatsiyalashgan. 


200 

1.2.Amaliy mashg’ulotlar 

1- mavzu. “Strategik menejment” fanining predmeti va boshqaruv  

jarayoni 

1.2. Amaliy mashg‘ulotni olib borish texnologiyasi. 

 

Tinglovchilarning soni:  20-30 ta 



Vaqti – 2 soat 

O‘quv mashg‘ulotining  shakli 

 Munozarali  amaliy  mashg‘ulotlar  “Blits-

so‘rov”,  “Munozara”  va  “Sindikat  guruhlarda 

ishlash” usullaridan foydalangan holda o‘tkaziladi. 



 

 

Amaliy mashg‘ulotning rejasi 

 

1. 



Strategiya  va  strategik  menejmentning 

mazmuni. 

2. 

Strategik menejmentning besh vazifasi. 



a) strategik ko‘rish va kompaniya missiyasini  

b)   maqsadni aniqlash 

v)   strategiya yaratish 

g)   strategiyani amalga oshirsh 

d) faoliyatni baholash, yangi yonalishlarni tahlil 

qilish, tuzatishlar kiritish

3. 

Strategik boshqarish jarayonining ta’rifi. 



4. 

Strategik boshqarish ijrochilari. 

5. Strategik rejalashtirish va uning afzalliklari  

 

O‘quv mashg‘ulotining  

maqsadi 

“Strategik  menejment”  fani  bo‘yicha  umumiy 

tushunchani shakllantirish, mavzu yuzasidan bilim va 

ko‘nikmalarni  kengaytirish,  mavzuga  tegishli  turli 

masalalar yuzasidan bildirilgan fikrlarni asoslash. 

O‘qituvchining vazifalari:  

O‘quv faoliyatining natijalari:  

1. 


Strategik 

menejment 

fanining  mazmuni  va  mohiyati  bilan 

tanishtirish; 

2. 

Strategik  menejment  fani, 



uslubi 

va 


vazifalari 

to‘g‘risida 

ma’lumot berish; 

3. 


Strategiyani 

ishlab 


chiqishda    menejerlarning  asosiy 

funksiyalari haqida tushuncha berish; 

4. 

Strategik 



menejment 

fanining boshqa iqtisodiy fanlar bilan 

o‘zaro aloqalarini ko‘rsatish. 

Tinglovchi o‘zlashtirishi kerak: 

 Strategik menejment fanining mazmunini; 



 

Stategiyaga ta’rif; 



 

fan  bo‘yicha  asosiy  atamalar  to‘g‘risida 



tushunchaga ega bo‘ladi; 

 Strategik  menejment  fanining  boshqa  fanlar 



bilan o‘zaro alokasini tushunadi; 

 Strategik 



menejment 

fanining 

bozor 

iqtisodiyoti sharoitidagi ahamiyatini tushunadi. 



O‘qitish usullari  

Muhokama, 

savol-javob, 

mavzuga 


yo‘naltiriltiruvchi savollar. 

O‘qitish vositalari 

Tarqatma 

materiallar, 

slaydlar 

orqali 

kompyuter yoki proektor yordamida taqdimot.  



O‘qitish shakli 

Jamoa bilan va sindikat guruhlarda ishlash.  



O‘qitish shartlari  

 

Proektor  yoki  kompyuter  orqali  taqdimot 

o‘tkazishga ixtisoslashgan auditoriya.  

Monitoring va baholash 

Og‘zaki nazorat, savol-javob, o‘z-o‘zini nazorat 

qilish, reyting tizimi asosida baholash. 


201 

Amaliy mashg‘ulotning texnologik kartasi 

 

Jarayonlar  va 

vaqti 

Faoliyatning mazmuni 

O‘qituvchi 

Tinglovchilar 

 

1- bosqich. 

Kirish(15 

min.) 

1.1.  O‘quv  kursi  nomini  aytib,  kurs  doirasida 



dastlabki  umumiy  tasavvurni  beradi  hamda  uslubiy 

va tashkiliy tomonlari bilan tanishtiradi. 

1.2.  Fan  bo‘yicha  amaliy  mashg‘ulotda 

ko‘riladigan  masalalar  bilan  tanishtiradi,  ularning 

uzviyligi haqida qisqacha ma’lumot beradi.  

1.3.  Kursni  o‘zlashtirishda  foydalanish  uchun 

zarur bo‘lgan adabiyotlar ro‘yxati bilan tanishtiradi. 

(Uslubiy qo‘llanma oxirida). 

1.4. Birinchi amaliy mashg‘ulot mavzusi  bilan 

tanishtiradi  va  uning  maqsadi,  o‘quv  faoliyati 

natijalarini bayon qiladi. 

1.1.  Tinglashadi  va 

o‘zlarida  qayd  qilib 

borishadi.  

1.2.  Tinglashadi  va 

o‘zlarida  qayd  qilib 

borishadi. 

1.3.O‘UMga 

qaraydilar. 

1.4.O‘UMga 

qaraydilar  va  yozib 

oladilar. 

 

2- bosqich. 

Bilimlarni 

faollashtirish 

(10 min.) 

2.1.  Mavzuga  oid  bilimlarni  esga  solish 

maqsadida tinglovchilar bilan “Blits-so‘rov” usulida 

savol-javob o‘tkaziladi. (1-ilova). 

2.1.  Savollarga  javob 

berishadi.  

 

 



 

3-bosqich. 

Asosiy 


 (45 min.) 

3.1. Mashg‘ulotda ko‘rib o‘tiladigan reja savollarini 

e’lon qiladi: 

Strategik  menejment  fanini  Prezident    I.A. 

Karimovning    «2012  yil  vatanimiz  taraqqiyotini 

yangi  bosqichga  ko‘taradigan  yil  bo‘ladi»  nomli 

ma’ruzalaridan kelib chiqqan holda uning mohiyati.. 

1. 


Strategik menejmentning besh vazifasi. 

a) strategik ko‘rish va kompaniya missiyasini  

b)   maqsadni aniqlash 

v)   strategiya yaratish 

g)   strategiyani amalga oshirsh 

d)  faoliyatni  baholash,  yangi  yonalishlarni 

tahlil qilish, tuzatishlar kiritish, 

3.2.  Mashg‘ulotda  ko‘riladigan  reja  savollari 

to‘g‘risida qisqa amaliy ma’lumot beradi. 

3.3.  Tinglovchilar  3  ta  kichik  sindikat 

guruhlarga bo‘linadi va ularga mavzu yuzasidan test 

savollari beriladi. (2-ilova). 

3.4.  Guruh  faollari  o‘z  sindikat  guruhlarining 

chiqargan xulosalari bilan qolganlarni tanishtiradi. 

3.1.Berilgan 

ma’lumotlarni 

o‘zlarida  qayd  qilib 

borishadi.  

3.2.Berilgan 

ma’lumotlarni 

o‘zlarida  qayd  qilib 

borishadi. 

3.3.Sindikat 

guruhlarda  berilgan 

holatni 

muhokama 

qilishadi. 

3.4.Guruh 

faolllari 

chiqarilgan  xulosalar 

bilan tanishtiradi.  

4-bosqich. 

Yakuniy 


(10 min.) 

4.1.O‘tilgan  mavzu  yuzasidan  yakuniy  xulosa 

chiqariladi.  

4.2.  Mavzu  yuzasidan  mustaqil  o‘rganish  uchun 

savollar beriladi (3-ilova).  

4.1. Tinglashadi. 

4.2.O‘UMga 

qaraydilar. 

 

 


202 

1-ilova (1.1.1.) 

“Blits-so‘rov” uchun savollar 

1.  Strategik  menejment  fanini  Birinchi  Prezidentimiz    I.A.  Karimovning 

yaratgan  asarlaridan kelib chiqib uning xozirgi kundagi dolzarbligi. 

2. Strategiya va strategik menejmentning mazmuni. 

3. Strategik menejmentning besh vazifasi. 

a) strategik ko‘rish va kompaniya missiyasini  

b)   maqsadni aniqlash 

v)   strategiya yaratish 



2-ilova (1.2.1.) 

Test savollari 

1.«Firmani boshqarishni asosiy  vazifalari» degan tushunchaga  nimalar kiradi?                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

a) 

ta’minot, 



ishlab 

chiqarish                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

b) ishlab chiqarish, xodimllar, ilmiy tadqiqotlar 

v) ta’minot, ishlab chiqarish, moliya, marketing, xodimlar, ilmiy tadqiqotlar 

g) ishlab chiqarish, marketing, sifat

*

 



d) ta’minot, ishlab chiqarish, moliya, marketing, xodimlar, sifat, ilmiy tadqiqotlar, 

foyda                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            

2.Yangi faoliyat boshlayotgan firma strategiyasini yaratish va amalga oshrish ketma-

ketligi qanday?                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

a) ish yunalishlarini shakllantirish    

b) ish rejasini amalga oshirish 

v) strategiyani amalga oshirish 

g) qilingan ishlarni baholash                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

d) maqsadni aniqlash va rivojlanish prespiktivi  

e) a, d, b, v va g

*

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            



3.Faoliyatdagi firmalar uchun strategiyani yaratish va amalga oshirish ketma-ketligi 

qanday?                                                                                                                                                                                                                                                                            

a)  maqsadni aniqlash va rivojlanish perespektivi 

b)  ish yunalaishlarini shakllantirish                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

v)  qilingan ishlarni baholash                                                                                                                                                                                                                                                                                       

g)  strategiyani amalga oshirish                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

d)  rejani amalga oshirish                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      

e)  v, a, b, d va e                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

4.Strategiyani  amalga  oshirishni  qaysi  bosqichida  korrektirovkaga  zaruriyat 

seziladi?                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

a) 1       

b) 2       

v) 3        


203 

g) 4*        

d) 5      

e) 6    


5.Firmada maqsadning asosiy tiplari qaysi ?     

a) miqdor va sifat 

b) moliyaviy va strategik

*

 



v) absalyut va aloqador 

g) yalpi daromad 

d) foyda 

6.Menejerni qaysi sifatlariga xurmat bilan qaraysiz ? 

a)  bozor    tenedensiyalarini    o‘rganish    kobiliyaty,'  vaziyatga    karab    firma 

faoliyatini yunaltirish                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

b)  vaziyatga  karab  firma  faoliyatini  yunaltirish  ,  yaxshi  strategiyani  ishlab' 

chikish va uni xaetga tadbik etish

*

                                                                                                                                                                                                                                                              



v)  bozor    tendensiyalarini  o‘rganish,    vaziyatga  qarab    firma    faoliyatini 

yunaltirish, ajoyib strategiyani ishlab chiqish ' 

g) a va g        

d) to‘g‘ri javob yuk 

7.Strategiyani asosiy savollari qaysilar ? 

a)  ish  qay  darajada  rivojlangan,    mijozlarni  qanday  qondirish    kerak. 

raqobatchilarni qanday quvib o‘tish kerak 

b)  bozor sharoitini o‘zgarishiga qanday javob berish kerak 

v)  firmani aloxida funksional zvenolarini qanday boshqarish kerak 

g)  strategik va moliyaviy maqsadlarga qanday erishmoq zarur 

d)    bozor xolati  qanaqa, ishni kay  darajada  rivojlantirish  kerak, raqobatchilarni 

qanday quvib o‘tish kerak 

e)  b va g 

3-ilova (1.2.1.) 



Download 4.87 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   47




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling