Subdialecto cizo-mixano variedad de cize garazi


Download 1.12 Mb.
Pdf ko'rish
bet1/36
Sana21.12.2019
Hajmi1.12 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36

SUBDIALECTO CIZO-MIXANO
VARIEDAD DE CIZE - GARAZI

25

VARIEDAD DE CIZE - GARAZI
Introducción
En primer lugar, es preciso tener en cuenta que las formas verbales empleadas en el municipio de Lantabat -
Landibarre difieren sensiblemente de las utilizadas en el resto de la comuna, por lo que hemos decidido que consti-
tuyan una subvariedad independiente, integrada exclusivamente por dicha comuna, la cual está formada por las cua-
tro entidades de población siguientes: Behaune - Behaune, Saint-Martin - Donamartiri, Ascombéguy - Azkonbegi y
Saint-Etienne - Doneztebe, la última de las cuales tiene un número muy reducido de habitantes, por lo que no se ha
necesitado realizar en ella una exploración lingüística. Las formas utilizadas en los otros tres barrios presentan dife-
rencias entre sí, pero, en cualquier caso, son, como ya hemos indicado, sensiblemente distintas a las usadas en el resto
de la variedad de Cize.
Para la determinación de las restantes subvariedales se han escogido, en principio, 28 flexiones, con cuyas for-
mas verbales –examinadas las de todos los pueblos de la variedad (excluido Lantabat)–, se han establecido cuatro
grupos de pueblos, de acuerdo con las características de dichas formas verbales.
El primero de dichos grupos está integrado por los pueblos incluidos en las subvariedades propia y oriental. La
determinación de cuáles son los pueblos que pertenecen a cada una de estas subvariedades, se realiza más adelante.
Los restantes grupos corresponden, respectivamente, a las subvariedades de Ostabaret, central y occidental.
-zk- prop,or,Ostab.
-a- Ostab.
-i- occid.
-zt- centr,occid.
-ia- resto
-ie- resto
Flexiones
1-24-m
IV-22-m
III-9-m
V-9-i
Subvar. propia y orient.
zizkiek
diezkieiat
diakoat
nien
Subvar. de Ostabaret
zizkiek
dezkeiat
dakoat
nien
Subvar. central
z(i)eztek
diezteiat
diakoat
nien
Subvar. occidental
zieztek
diezteiat
diakoat
nin
27

En el Cuadro anterior se indica que, para las flexiones del tipo I-24-m (intransitivas) y del tipo IV-22-m (tran-
sitivas) el núcleo central es -zk- en las subvariedades propia, oriental y de Ostabaret, mientras que dicho núcleo es
-zt- en las subvariedades central y occidental.
Se observa asimismo que en las flexiones del tipo III-9-m, en Ostabaret no se intercala la -i- alocutiva, mientras
que dicha -i- sí se intercala en el resto de las subvariedades.
También se observa que, para las flexiones como la V-9-i, las formas son del tipo nin en la subvariedad occi-
dental, mientras son del tipo nien en el resto de las subvariedades.
Naturalmente estas indicaciones son de carácter general, es decir, que puede haber pueblos dentro de una sub-
variedad determinada en la que algunas flexiones no sigan las normas indicadas.
Se han escrito en mayúsculas los lugares en los que se ha hecho la encuesta completa. Del resto, en los ayunta-
mientos formados por más de una entidad de población como, por ejemplo, Bustince-Iriberry, el punto donde se ha
efectuado la recogida de datos –concretamente en esta tabla, Iriberry– se ha escrito en negrita.
28

TABLA I - 1
Subvariedades propia y oriental
I-13-i
I-13-m,d
I-15-m,d
I-18-m,d
I-22-m,d
I-24-m,d
I-30-m,d
I-36-m,d
St-JEAN-P-P/Bon.
zaut
ziak
zakok
zeek
zauzkuk
zezteek


St-JEAN-P-PORT
zaat
ziak
zikok
ziek
zizkiauk
zizkiek
zitzieian
zizkiekan
ziaxu
ziakok
ziexu
zizkiautxu
zizkietxu
zitziexun
zizkietxun
ziakoxu
St-Jean-P-Port
zaat
ziaxu
ziakoxu
ziexu
zizkiautxu
zizkietxu
ziexun
zizkietxun
St-Jean-le Vieux
zat
ziak
ziakok
ziek
ziauzkik
ziezkiek
zitziekan
zitziezkan
St-Jean-le Vieux
zaat
ziak
ziakok
ziek
zizkiauk
zizkieie
zitziekan +
zitzizkieian
(Zabaltze)
ziauzkik
zitzieian
(lpb)
Bustince-Iriberry
zaat
ziaxu
ziakoxu
ziexu
zizkiautxu
zizkietxu
zitziexun
zizkietxun
Jaxu
zaat
ziak
ziakok
ziek
ziauzkik
zizkiek
zitzieian
zitzizkieian
zieie
zizkieie
SUHESCUN
zaa
ziak
ziakok
ziek
ziauzkiuk
zizkiek
zitzieian
zitzizkieian
Ainhice-Mongelos
zaat
ziak
ziakok
ziek
ziauzkik
zizkiek
zitzieian
zitziezkeian
Lacarre
zaat
ziaxu
ziakoxu
ziexu
zizkiautxu
zizkie(e)txu
ziexun
zizkietxun
ziazkiautxu
GAMARTHE
zeat
ziak
zakok
zeek
zizkiauk
zizkeek
zitzeekan
zitzeezkan
Gamarthe
zaat
ziak
ziakok
ziek
ziauzkik
zizkiek
zitzean
zitzezkean
zizkiauk
(lpb)
IBAROLLE (Ostabaret)
zaat
ziak
ziakok
ziek
zizkiauk
zizkiek
zitziekan
zitzizkieian
zitzieztekan
Bussunarits-Sarrasquette
zaat
ziak
ziakok
ziek
zizkiauk
zizkiek
zitzieian
zizkieian
Ahaxe-Alciette-Bascassan
zaat
ziak
ziakok
ziek
zizkiauk
zizkiek
zitziekan
zitziezkan
Lecumberry

ziaxu
ziakoxu
ziexu
ziauzkiautxu
ziezkietxu


Behorleguy
zaat
ziak
ziakok
ziek
zizkiauk
zizkiek
ziekan
zizkiekan
MENDIVE
zaat
ziak
ziakok
ziek
ziauzkik
zizkiek
zitziekan
zizkiekan
zizkiauk
zitzieian
ESTERENÇUBI
zaat
ziaak
ziakok
zieek
ziaauzkiuk
ziezkek
zitzieian
zitziezkekan
zieztek
zitziekan
Aincille
zaat
ziak
ziakok
ziek
ziauzkiuk
ziezkiek
zieian
ziezkieian
Çaro
zaat
ziak
ziakok
ziek
ziauzkik
zezkiek
zitzieian
zitzezkiekan
zëak
Se observará que, aunque se ha intentado recoger formas alocutivas masculinas, en algunos casos, al estar ciertos informa-
dores poco habituados a ellas, han dado sus correspondientes respetuoso-diminutivas.
29

TABLA I - 2
Subvariedades propia y oriental
II-19-c
III-2-m,d
III-9-m,d
III-23-m,d
V-9-i
V-12-i
V-23-i
St-JEAN-P-P/Bon.
ziuztet
diak
diakoat
dieyat
nien
gindien

St-JEAN-P-PORT
ziuztet
diak
di(a)koat
dieiat
nien
ginien
nintien
diaxu
di(a)koxut
diexut
St-Jean-P-Port
ziuztet
diaxu
diakoxut
diexut
nien
ginien
nintien
St-Jean-le Vieux
ziuztet
diak
diakoat
dieiat
nien
gindien

St-Jean-le Vieux
ziuztet
diak
diakoat
dieiet
nien
ginien
nintien
(Zabaltze)
gindien
Bustince-Iriberry
ziuztet
diaxu
diakoxut
diexut
nien
gindien
nintien
Jaxu
ziuztet
diak
diakoat
deiat
nien
ginien

dakoat
deiet
dieiat?
SUHESCUN
ziuztet
diak
diakoat
dieiat
nien
ginien (1)
nitien
Ainhice-Mongelos
ziuztet
diak
diakoat
dieiat
nien
gindien

Lacarre
ziuztet
diaxu
diakoxot (2) diexut
nien
ginien
nitien
gindien (3)
GAMARTHE
zuztet
diak
dakoat
deiat
nien
gindien
nintien
deak
Gamarthe
ziuztet
diak
diakoat
deeiat
nien
gindien
nitien
IBAROLLE (Ostabaret)
ziuztet
diak
diakoat
dieiat
nien
gindien
nitien
ginien (4)
Bussunarits-Sarrasquette
ziuztet
diak
diakoat
deeiat
nien
ginien
nintien
Ahaxe-Alciette-Bascassan
ziuztet
diak
diakoat
dieiat
nien
ginien

zituztet
Lecumberry
zituztet
diaxu
diakoxut
diexut
nien
gindien
nitien
Behorleguy
ziuztet
diak
diakoat
dieiat
nien
gindien
nitien
MENDIVE
ziuztet
diak
diakoat
dieiat
nien
gindien
nintien
ESTERENÇUBI
ziuztet
diaak
diakoat
dieiat
nien
gindien
nitien
gindiin (5)
nitiin
Aincille
ziuztet
diak
diakoat
deiat
nien
gindien

Çaro
ziuztet
diak
diakoat
deeiat
nien
ginien +
nitien
dëak
gindien
(1) Suhuskuneko inkestan honela: ginien; alokutiboak, ginian/gindinan/gindixin.
(2) diakoxot horretan –eta are ondoren emango dituen diazkotxot eta diazkotxo bezalako adizkietan– lehenengo o-aren aldeko asimilazoa
dugu, Gamarteko inkesta osoan ere ezin gehiago islatzen dena, nahiz Gamarteko oraingo erantzuleak asimilatzen ez duen.
(3) Lakarreko informatzaileak ginien eta gindien, biak ematen ditu, baina baita jakin aditzetiko gindakien ere.
(4) Ibarrolako lehenengo informatzaileak ginien eta era honetatiko ginian/gininan/ginizin bezalako hirukotea emanik ere, bigarrenak, hone-
tarako, gindikan/gindinan/gindizin eman zuen –indefinitua ez zitzaion bildu–, eta zuk kasurako zindien. Lehenengo informatzaileak ere, dena den,
horrelako arazoa zertzen den gainerako erantzunetan zehar, -d-dun adizkiak erabili zituen. Hau honela, koadroetan ginien eta gindien, biak ezarri
ditut.
(5) Esterenzubin gindien eta gindiin, biak ditugu, azken hau Arnegitiko eragina erakusten duena, itxuraz, hegoaldetik.
30

TABLA I - 3
Subvariedades propia y oriental
IV-9-m,d
IV-11-m,d
IV-23-m,d
IV-25-m,d
IV-16-m,d
St-JEAN-P-P/Bon.
diazkoat
diazkok
diezteyat
dieztek
diauzkik
St-JEAN-P-PORT
dizkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
dizkotxut
diazkotxu
dizkietxut
dizkietxu
dizkiautxu
St-Jean-P-Port
diazkotxut
diazkotxu
dizkietxut
dizkietxu
dizkiautxu
St-Jean-le Vieux
diazkoat
diazkok
diezkieiat
diezkiek
diauzkik
St-Jean-le Vieux
diazkoat
diazkok
dizkieiet
dizkieie
diauzkik
(Zabaltze)
Bustince-Iriberry
diazkotxut
diazkotxu
diezkietxut
diezkietxu
diauzkitxu
Jaxu
diazkoat
diazkok
dizkeiat
dizkiek
diauzkik
dazkoat
dizkiyet
SUHESCUN
diazkoat
diazkok
diezkieiat
diezkiek
diauzkiuk
Ainhice-Mongelos
diazkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
Lacarre
diazkotxot
diazkotxo
diezketxut
diezketxu
diazkiautxu
GAMARTHE
dazkoat
dazkok
dezkieiat
dezkeek
dizkiauk
dizkieiat
dizkeek
Gamarthe
diazkoat
diazkok
dezkeat
dizkiek
dizkiauk
dezkeiat
IBAROLLE (Ostabaret)
diazkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
diezteiat
diauzkik
Bussunarits-Sarrasquette
diazkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
Ahaxe-Alciette-Bascassan
diazkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
Lecumberry
diazkotxut
diazkotxu
diezkietxut
diezkietxu
diauzkiautxu
Behorleguy
diazkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
MENDIVE
diazkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
diauzkik
ESTERENÇUBI
diazkoat
diazkok
dezkeiat
diezkeek
diauzkiuk
diezteiat
dieztek
Aincille
diazkoat
diazkok
diezkeat
diezkek
diauzkiauk
Çaro
diazkoat
diazkok
dezkeiat
diezkek
diauzkiauk
31

TABLA I - 4
Subvariedades propia y oriental
VI-23-m,d
VI-16-m,d
VI-2-m,d
VI-9-m,d
VI-16-i
St-JEAN-P-P/Bon.





St-JEAN-P-PORT
nieian
ziauian
ziaian
nikoan
zaun
niexun
ziauxun
ziaxun
nikoxun
St-Jean-P-Port
niexun
ziauxun
ziaxun
niakoxun
zaun
zaukun
St-Jean-le Vieux
niekan
ziaukan
ziakan
niakokan
zaun
St-Jean-le Vieux
nieian
ziaukan
ziakan
niakoan
zaun
(Zabaltze)
Bustince-Iriberry
niexun
ziauxun
ziaxun
niakoxun
zaun
zaukun
Jaxu
neian
ziauian
ziakan
nakoan
zaukun
niakoan
SUHESCUN
nieian
ziauian
ziaian
niakoan
zaun
Ainhice-Mongelos
nieian
ziauian
ziaian
niakoan
zaun
ziaukan
ziakan
zaukun
Lacarre
niexun
ziauxun
ziaxun
niakoxon
zaun
GAMARTHE
neian
zeauian
zeakan
nakoan
zaun
ziauian
ziakan
zaukun
ziaukan
Gamarthe
neian
ziaukan
ziakan
niakoan
zaun
IBAROLLE (Ostabaret)
niekan
ziaukan
ziakan
niakoan
zaun
Bussunarits-Sarrasquette
nieian
ziaukan
ziaian
niakoan
zaun
Ahaxe-Alciette-Bascassan
nieian
ziaukan
ziakan
niakoan
zaukun
niekan
Lecumberry

ziauxun
ziaxun
niakoxun
zien (1)
Behorleguy
nieian
ziaukan
ziakan
niakoan
zaun
MENDIVE
nieian
ziaukan
ziakan
niakoan
zaun
ESTERENÇUBI
niekan
ziaukan
ziakan
niakoan
zaun
Aincille
neian
ziaukan
ziaian
niakoan
zaun
Çaro
neeian
ziaukan
ziakan
niakoan
zaun
(1) Lekunberriko bikote gazteak bipertsonaletarako joera du; honela, baitzaun eman ordez, baitzien eman dute, pluralarekin
ere berdin jokatu dutelarik: baitzitien.
32

TABLA I - y 5
Subvariedades propia y oriental
VII-23-m,d
VII-16-m,d
VII-2-m,d
VII-9-m,d
VII-16-i
St-JEAN-P-P/Bon.





St-JEAN-P-PORT
nizkiekan/-eian
ziauzkikan
zizkiakan
nizko(i)an
zazkiun
nizkietxun
ziauzkitxun
zizkiatxun
nizkotxun
St-Jean-P-Port
nizkietxun
zizkiautxun
zizkiatxun
niazkotxun
zauzkiun
St-Jean-le Vieux
niezkekan
ziauzkikan
ziazkian
niazkoan
zauzkin
St-Jean-le Vieux
niezkean
ziauzkian
ziazkian
niazkoan
zauzkun
(Zabaltze)
nizkieian
zauzkiun
Bustince-Iriberry
niezkietxun
zizkiautxun
zizkiatxun
niazkotxun
zauzkun
Jaxu
nezkeian
ziauzkian
ziazkian
nazkoan
zauzkun
niazkoan
Suhescun
nizkieian
ziauzkiuian
ziazkian
niazkoan
zauzkiun
Ainhice-Mongelos
nizkieian
zizkiauian
zizkiaian
niazkoan +
zauzkun
zizkiaukan
zizkiakan
nizkioian
Lacarre
niezketxun
ziazkiautxun
ziazkiatxun
niazkotxon
zazkiun
GAMARTHE
nezkeian
zizkiaukan
zizkiakan
nazkoan
zauzkun
Gamarthe
nezkean
ziauzkian
ziazkian
niazkoan
zauzkiun
zizkiaukan
IBAROLLE (Ostibaret)
niezkean
ziauzkikan
zizkiakan
niazkoan
zazkiun
nizkiekan
zizkiaukan
zazkiakan
Bussunarits-Sarrasquette
nizkieian
zizkiaukan
ziazkan
niazkoan
zazkiun
zazkiaian
zizkiaian
Ahaxe-Alciette-Basc.
nizkiekan
zizkiaukan
zizkiakan
niazkoan
zauzkiun
nizkieian
Lecumberry

ziazkiautxun
ziazkiatxun
niazkotxun
zitien
Behorleguy
nizkiekan
ziauzkan
zizkiakan
niazkoan
zauzkun
zizkiaukan*
MENDIVE
nizkieian
zizkiaukan
zizkiakan
niazkoan
zauzkiun
ESTERENÇUBI
nizkieian
ziauzkikan
ziazkiaian
niazkoan
zauzkun
ziazkiaan
zauzkiun
Aincille
niezkean
ziauzkan
ziazkian
niazkoan
zauzkiun
Çaro
nezkeeian
ziauzkikan
ziazkian
niazkoan
zauzkiun
Oharra.- Izartxo batez lagunduriko adizkiak erakarriak izan dira.
33

TABLAS II - 1 y 2
Subvariedad de Ostabaret
I-13-i
I-13-m
I-15-m
I-18-m
I-22-m
I-24-m
I-30-m
I-36-m
Arhansus
zaat
ziak
ziakok
ziek
zauzkiuk
zizkiek
zitzieian
zizkiekan
zizkiauk
Ostabat-Asme
zaat
ziak
zakok
ziek
ziauzkik
ziezkek
zitziekan
zizkieian
zat
zazkiuk
zizkiek
zitzieian
JUXUE
zaat
ziak
zakok
ziek
zazkiauk
zezkiek
zitzeian
zitzezkeian
zatak
ziauzkiauk
za(u)zkiuk
Larceveau-CIBITS
zat
ziak
ziakok
ziek
zizkiauk
zizkiek
zitziekan
zizkiekan
ziauzkuk
zitzieian
Bunus
zaat
ziak
ziakok
ziek
zizkiauk
zizkiek
zitziekan
zizkiekan
St-JUST-IBARRE
zaat
ziak
zakok
ziek
zizkiauk
zizkiek
zitziekan
zizkiekan
ziakok
zizkieian
Hosta
zaat
ziak
zakok
ziek
ziauzkik
ziezkek
zitziekan
zitzezkian
zat
zazkiuk
zizkiek
II-19-c
III-2-m
III-9-m
III-23-m
V-9-i
V-12-i
V-23-i
Arhansus
ziuztet
diak
dakoat
de(e)iat
nien


Ostabat-Asme
zuztet
diak
dakoat
dieat
nien
gindien

dakoiat
deiat
JUXUE
zuztet
diak
dakoat
deiat
nien
ginien
nitien
datak
Larceveau-CIBITS
zuztet
diak
dakoat
deiat
nien
gindien
nintien
Bunus
zuztet
diak
dakoat
dieiat
nien
gindien
nitien
St-JUST-IBARRE
zuztet
diak
dikoat
dieiat
nien
ginien
nintien
zituztet
Hosta
zituztet
diak
dakoat
dieat
nien
gindien

deiat
En estas tablas de la Subvariedad de Ostabaret los datos concernientes a Asme y a Hosta han sido recogidos, además de por
Artola, por Eñaut Etxamendi.
34

TABLAS II - 3, 4 y 5
Subvariedad de Ostabaret
IV-9-m
IV-11-m
IV-23-m
IV-25-m
IV-16-m
Arhansus
dazkoat
dazkok
dezkeiat
dezkeek
dizkiauk
diazkok
dizkiek
dauzkiuk
Ostabat-Asme
dazkoiat
dazkok
dizkieiat
dizkie
dizkiauk
JUXUE
dazkoat
diazkok
dezkeiat
dizkiek
dizkiauk
dizkeiat
dazkiauk
dizkieiat
Larceveau-CIBITS
dazkoat
diazkok
dezkeeiat
dezkiek
dizkiauk
dizkiek?
diauzkuk
Bunus
diazkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
dazkoat
St-JUST-IBARRE
dizkoat
diazkok
dizkieiat
dizkiek
dizkiauk
Hosta
dazkoat
dazkok
dezkeiat
dezkeek
dizkiauk
VI-23-m
VI-16-m
VI-2-m
VI-9-m
VI-16-i
Arhansus
neian
ziaukan
ziakan
nakoan
zaukun
niakoan
Ostabat-Asme
nieian
ziaukan
ziakan
nakoan
zaukun
nakoian
JUXUE
neian
ziaukan
ziakan
nakoan
zaun
zata(ka)n
zaukun
Larceveau-CIBITS
neian
ziaukan
ziakan
nakoan
zaun
Bunus
niekan
ziaukan
ziakan
nakokan
zaun
niakokan
zaukun
St-JUST-IBARRE
niekan
ziaukan
ziakan
nikoan
zaun
Hosta
neeian
ziaukan
ziakan
nakoan
zaun
neian
VII-23-m
VII-16-m
VII-2-m
VII-9-m
VII-16-i
Arhansus
nezkeian
zizkiaukan
zizkiakan
nazkoan
zauzkiun
Ostabat-Asme
nezkeekan
zazkiuian
zizkiaian
nazkoian

nizkieian


Download 1.12 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling