T o sh k e n t d a V la t iq t iso d iy o t u n IV e r s it e t I f. Sh. Shamsutdinov, Sh. F. Shamsutdinova chet mamlakatlar


Download 4.32 Mb.
Pdf ko'rish
bet38/44
Sana02.12.2017
Hajmi4.32 Mb.
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   ...   44

t o  

laydilar.  Noto  g  n 

toMangan  soliqni  qaytadan  ko‘ rish  ham  oldingi  3  yildan  ortiq  bo  lishi

^   «jism oniy  shaxslar  mol-mulkiga  solinadigan  soliq  ^ n s i d j ^  

aonunda  fuqarolarni  ayrim  toifalari  soliq  toMashdan  ozod  qilishi 

belgilangan  Soliq  toMashdan  quvvati  10  ot  kuchi  yoki  7,4  kvt  dan  ortiq 

boMmagan  motorli  qayiqlami  egalari  ozod  qilingan.  l m t > W .  t o ju q j 

boMgan  shaxslar,  soliq  organlariga  mustaqil  rav.shda  kerakli  hujjatlarm

^  Rossiya  Federatsiyasi  davlat soliq  xizmatini  15  may  1996 yilgi 

ko'reatilishicha,  kommunal  xo-jalik  organlari  (BT1)  b.r  necha  *qa™ la 

tomonidan  yangi  qurilgan  uylar,  kottedjlar,  dala  hovlilarni  ro  yhatga 

olmaganliklari  muammo  boMib  qolmoqda.  Ularning 

organlari  ob’ ekt  egalarini  soliq  toMashga  majbur  qila  olmaydilar.  Bunda 

tashqari  soliqlarni toMiq  olish  uchun quyidagi 

k a m c h i l i k l a r  

y o 


betmaydi


S   S la rn i  inventar  narhi  bilan  sug'urta  narhi  bir-biriga 

yoki  ular  haqiqiy  qiymatidan  farq  qilad,  yok,  ayrtnr,  .mo.atlar  I,o  yicba 

inventar va sug‘ urta bahosi  mutlaqo y o ‘ qligi qiymchihklar tug  duadi.

Yer  sJ g-i.

  Mahalliy  byudjetlar  hajmida  borgan  sar, 

y e r  

sohg 


tushumi  sezilarli  boMib  bormoqda.  Rossiya  Federatsiyasini  11  oktyabr 

!9 9 9   yilgi  «Y er  uchun  to‘ lov  to‘ g‘ risida»gi  qonuni  birinchi  m° ddaslg 

binoan,  yer  soligM  arenda  toMovi  va  yemi  me’ y on y  bahosi  bilan 

qatorda, undan foydalanganlik uchun toMov shakl. hisoblanadi.

Yer 

uchun 


toMovni 

kiritishdan 

maqsad 

tabiatdan 



samara! 

foydalanishni 

rag‘ barlantirish, 

yangi 


yerlarm 

o'zlashtinsh, 

ahoh


yashaydigan  manzillarda  infrastrukturani  rivojlantirish  va  h k   iborat 

Shunmg  uchun  yer  soligMdan  tushum  faqat  yerni  qaytadan  tashkil  qilish 

tadbirlarmi  mohyalashtirish,  yer  kadastrini  kiritish ,  n L itorin g oM k a z  h

о ‘ 7Т я 'h - ,mb°ya  q|,ishV Uning  hosildorligini  oshirish,  yangi  yerfarni 

ashtirish,  yerdan  foydalanuvchilami  yerni  qayta  tashkil  qilishdam 

harajatlarmi  oT nini  qoplash,  ko-reatilga„  ta d b ir lig a   M

g J   “

d S

Utimoiv  Nhatda„“oar  ,Ь<>‘У,С',‘’  f° izlar  to‘ lash’  hududlami  m uhandislik  va

у   j   hatdan  qayta  qurish  maqsadlariga  sarflanadi.  ToMovchilar  ver



S S L

a

T ™   sfr . a,a"uvchilar-  yemi  e8a,l°rehilar  “

dT

Arendatorlar  yer  solig  i  emas,  arenda  toMovini  beradilar.  Huquaiv  va 

j   momy  shaxslarga  mulkka  egalik  qilishga  yoki  foydalanishga  berilgan

^nShr , bilan  band  maydonlar’  “

  s h f im o m t  va

S t a d   Z

  h t  

?'иЧ0Р 


, UChUn  aJra,Ngan  yer  “ h « k a la n d a „  soli,

solinadigan  baza sifatida yer soligM olinadi.

qilinadf:Siya  q° nUnChiligi  as° sida >'er solig ‘ ™   toMashdan  quyidagilar ozod

q o ‘ nqxonalar,  botanika bogMari va  milliy parklar

v ,   t,"  л 

31101151  b° r  Xalqlar  va  etnik  ( biron  xalqqa  taaluqli)  guruhlar 

y «h a y d .g a n   manzillar  va  xo'jalik  faoliyati  olib  boradigan  fedarda 

anaviy  hunarmandchilik  bilan  shug‘ ullanadigan  korxona  va  fuqarolar 



fuqaroiaf3"  

yashaydigan  " ^ i l l a r i d a   shug‘ ullanuvchi  korxona  va

У о ‘ nal isW dasf o^ an v h  tas!llc' lotlari’  qishloq  x o‘jalik  va  o ‘ rmonchilik 

yerlar; 


’ 

^

  V3  ilmiy  ishlar  uchun  %dalanadigan



m u a s s a t l S e t d Lnh

r liy ta l a S h t i r i , a d i g a n   S a n ’a t ’ 

W U m


  V a   S O g ‘ licl n i   ^ l a s h

uassasalari,  tabiat,  tarix  va  madaniyat  yodgorliklarini  muhofaza 

qiladigan  davlat  organlari,  hamda  diniy  birlashmalar,  ibodatxonalar davlat 

tomonidan  yodgorliklar  sifatida  muhofaza  qilinadigan 

ularni 

tarix


madaniyat va arxitektura ob’ektlari; 



v

  w  

/ еГПч' 


qishloq 

xo jalik 

ehtiyoji 

uchun 


qaytadan 

tiklash


(bm nch T o-Ifyll  Г о "

"

0 '8 "   к 0 ™



П а '  aShkil0t  Va  a,° hida  

-  ulug‘  vatan urushi qatnashchilari;

nogironlik guruhidan qat’ iy nazar nogironlar;

,  S.°  aS' 

yicha yerdan  foydalanadigan  madaniyat,  sport va  jismoniy 

madaniyat,  tunzm,  sport inshootlari  muassasalari; 

ajism om y

llmiy-tekshirish  muassasalari  va o ‘ quv yurtlari;



-  davlat aloqa korxonalari;

davlat  hokimiyat  va  boshqaruv  organlari  faoliyatini  ta’ minlab 

berishi maqsadida ajratilgan yerlar;

-  davlat va munitsipal mulkka tegishli sanatoriy-kurort muassasalari.

Aholi  yashaydigan  manzillar  va  kommunal  x o ‘jaligida  umumiy

foydalanadigan  yerlar ham  soliqqa tortilmaydi.  Ularga  quyidagilar  kiradi: 

y o ‘ l  aloqasi  uchun  foydalanadigan  yerlar,  -  maydonlar,  ko‘ chalar,  (tor 

ko‘ chalar),  qirg*oqlar,  yo'llar  hamda  aholini  madaniy-maishiy  talabini 

qondirish  uchun  foydalanadigan  yerlar,  parklar,  o ‘ rmon  parklari,  skverlar, 

bog‘ lar,  hiyobonlar,  suv  hovzalari,  plyajlar  va  boshqalar.  Birinchi  marta 

fermer  x o‘jaligini  tashkil  qiluvchi  fuqarolar  yer  ajratilgandan  keyin  5  yil 

davomida  yer  solig*idan  ozod  qilinadi.  Agar  fermer  yerdan  maqsadga 

muvofiq  ravishda  foydalanmasa  imtiyoz  bekor  qilinadi. 

Mahalliy 

hokimiyat organlari yer solig*idan  ozod qilish,  yoki  q o ‘ shimcha  imtiyozlar 

berish huquqiga egalar.

Mahalliy hokimiyat organlari  Rossiya Federatsiyasi  «Y er uchun toMov 

to‘ g‘ risida»gi 

qonunida 

ko‘ rsatilgan 

har 

xil 


zonalami 

o ‘ rtacha 

stavkalaridan  kelib  chiqqan  holda  yer  solig*ini  stavkalarini  belgilaydilar. 

0 ‘ zini  hududini  hisobga  olib  mahalliy  hokimiyat  soliq  stavkasini 

tabaqalashtirishi  mumkin.  0 ‘ zining  zonalari  bo*yicha  tabaqalashtirish  va 

stavkani  belgilashda  quyidagi  qoidaga  e ’ tibor  berishlari  kerak:  o*rtacha 

stavka  asosida  hisoblangan  soliq  summasi,  har  bir  hududiy-baholash 

zonadagi  manzilgohga  belgilangan  aniq  stavkasi  asosida  hisoblangan 

summaga  teng  boMishi  kerak.  Belgilangan  me’ yordan  ortiqcha  yer 

uchastkalaridan soliq  ikki barovar hajmda olinadi.

Shahar  va  posyolkalar  chegarasidagi  uy  fondi  joylashgan  yerlardan. 

Yer  solig'i  shu  manzil  uchun  belgilangan  yer  soligM  stavkasidan  3%  

hajmda  hisoblanadi.  Soliq  va  arenda  toMovini  belgilash  uchun  asos  bo*lib 

mulk  egasi  huquqi,  egalik  qilish,  foydalanish  (ijara)  to*g‘ risidagi  hujjat 

xizmat  qiladi.  Yer  soligMni  hajmi  yer  mulki  hisoblangan,  yer  egalari, 

yerdan  foydalanuvchilami  xo*jalik faoliyatini  natijasiga qarab aniqlanmay, 

bir  yilga  belgilangan  doimiy  stavka  asosida  aniqlanadi. 

Yerdan 


foydalanuvchilarga  bogMiq  boMmagan  holda  xo*jalik  faoliyatini  yuritish 

sharoiti  o*zgarsa  soliq  stavkasi  qaytadan  ko*rilishi  mumkin.  Stavkalar 

alohida  qishloq  xo*jalik  ahamiyatiga  ega  va  qishloq  xo*jalik  ahamiyatiga 

ega  boMmagan yerlar uchun  belgilanadi.  Soliqni  to*lash  tartibi  huquqiy  va 

jismoniy  shaxslarga alohida belgilangan.  Huquqiy  shaxslar toMaydigan yer 

soliqlarini  ularning  o*zi  hisoblaydi.  Har  yili  1  iyuldan  kechiktirilmagan



holda  soliq  organlariga  har  bir  yer  uchastkasi  b o ‘ yicha  alohida  hisob- 

kitoblarni topshiradi.

Yangi  ajratilgan  yer  uchastkalari  bo‘ yicha  uni  olgandan  keyin  bir  oy 

ichida  hisob-kitobni  topshirishlari  kerak.  Yer  soligMni  to‘ lash  harajati 

mahsulotni  (ishni,  xizmatni)  tannarxiga  olib  boriladi.  Imoratga  xizmat 

qiladigan  yer  uchastkasi  b o ‘ yicha  imorat  egalari  uni  qancha  qismini  o ‘ z 

mulklariga 

olganlariga, 

ulushlariga 

qarab 


yer 

solig‘ i 

summasi 

proportsional  ravishda  taqsimlanadi.  Agar yer  bir  necha  mulkdor  huquqiy 

yoki  jism oniy  shaxsni  mulki  boMsa,  yuqoridagi  tartibda  boMinib,  har  bir 

yer egasi  o ‘ zi  to‘ laydi.  T o ‘ lovchilami  hisobga olish va soliqlarni  hisoblash 

har  yil  1  iyul  holatiga  amalga  oshiriladi.  Davlat  soliq  inspektsiyasi 

toMovchilar  hisobini  olib  boradi,  va  ulami  hisoblash  va  to‘ lash  ustidan 

nazorat  qilib  to'radi.  Soliq  summasi  baravar  hajmda  15  sentyabr  va  15 

noyabrdan kechiktirilmagan tartibda to‘ lanadi.

Rossiya  Federatsiyasi  sub’ ektlarini  qonun  chiqaruvchi  (vakolatli) 

hokimiyat  organlari  va  mahalliy  organlar,  mahalliy  sharoitni  hisobga  olib, 

soliq  toMashni  boshqa  muxlatlarini  ham  belgilab  berishi  mumkin.  Yer 

solig 4ini  summasi  kerakli  byudjetlami  daromad  va  harajat  qismlarida 

alohida  qatorda  hisobga  olinadi.  Soliq  to‘ lashga  jalb  qilinmagan 

toMovchilar,  o ‘ tgan  uch  yildan  ortiqqa  toMamaydilar.  Soliqni  qaytadan 

k o ‘ rib  chiqish  ham  o ‘ tgan  3  yildan  ortiq  boMmagan  davrga  amalga 

oshiriladi.



Uy-joy fondi  va  ijtimoiy-madaniy sohalar  o b ’ektlarini  ehtiyoji  uchun 

solinadigan  soliq.

  U y-joy  fondi  va  ijtimoiy-madaniy  sohalar  ob’ ektlarini 

ehtiyoji  uchun  solinadigan  soliqni  vakolatli  hokimiyat  organlari  «Soliq 

tizimini  asoslari  to‘ g ‘ risidag»gi  qonunni  21  moddasi  asosida  kiritadilar. 

Uni  toMovchilar  hokimiyat  organlariga  qarashli  hududlarda  o ‘ z  faoliyatini 

olib  boradigan huquqiy  shaxslar hisoblanadi.

Soliqni  aniq  stavkalari  mahsulotni  sotish  (ish,  xizmat)dan  olingan 

tushumnii  1,5% ortiq  boMishi  mumkin emas.

U y-joy  va  ijtimoiy-madaniy  sohalar  o b ’ ektlarini  ehtiyoji  uchun 

solinadigan  soliqni  hisoblashda  sotish  hajmi  (soliq  solinadigan  ob’ ekt) 

ayrim tarmoqlar bo'yich a quyidagacha olinadi:

tayyorlov,  sotuv  va  ta’ minot-ta’ minlash  tashkilotlari  bo‘ yicha- 



ulardagi  sotish  hajmi  sotishdan  olingan  yalpi  daromad  hisoblanadi. 

Tayyorlov  ta’ minot  va  ta’ minlash  tashkilotlarida 

yalpi  daromad  deb 

sotish,  sotib olish (QQS  q o ‘ shilmagan) bahosi  o ‘ rtasidagi farq hisoblanadi;



-  boshqa  tadbirkorlik  bilan  shug‘ ullanuvchi  korxona,  muassasa  va 

tashkilotlar uchun mahsulotni  (ish,  xizmat)  sotishdan  (QQS  q o ‘ shilmagan)

olingan haqiqiy tushum hisoblanadi;

-  bank  va  boshqa  kredit  muassasalari  bo‘ yicha  soliq  soliq  solinadigan

daromadlar summasidan olinadi

. . . .  



i

-  birjalar  b o ‘ yicha  soliq  komission  yig'im ,  birja  punktlanda  amalga 

oshirilgan  bitimlardan  mukofot  ajratish,  broker joylarini  sotish,  ular qisqa 

muxlatlarga berib  turganligi  uchun  olingan  tushumlar;  savdoda  qatnashish 

huquqini  olgani  uchun  to‘ lov  axborot-kommertsiya  va  boshqa  to  lovli 

xizmatlar uchun tushgan mablag‘ lar.  Soliqni toMovchi  yilni  boshidan  о  sib 

borish  yigMndisi  asosida  hisoblab  avtomobil  yoMlaridan  foydalanganli 

uchun hisoblash va toMash tartibida amalga oshiriladi.

Mahalliy  vakolatli  organlar  tomonidan  belgilangan  m e’ yor  asosida 

hisoblangan 

korxona 

balansida 

boMgan 

yoki 


ulush 

tartibi  a 

moliyalashtiriladigan  uy-joy  fondi  va  ijtimoiy-madaniy  sohalar  ob  ektiga 

qilingan  korxona,  tashkilot  harajatlari  to‘ g‘ ridan-to‘ g ‘ ri  soliq  summasidan

chiqarib tashlanadi. 

.

«Soliq 



tizimi 

asoslari 

to‘ g ‘ risida»gi 

qonunni 


21 

moddasida

ko‘ rsatilishicha  bu  soliqni  toMovi  toMiq  korxena  moliya  faoliyatini 

natiiasiga olib  boriladi.  Boshqa hududlarda filialga ega boMgan  korxona ar 

uy-joy  fondi  va  ijtimoiy-madaniy  sohalar  o b ’ ekti  ehtiyoji  uchun  soliq 

toMovini  o ‘ sha  hududdagi  byudjetlarga  filialda  ishlayotgan  ishchilarni 

umumiy  xodimlar  tarkibidagi  ulushiga  yoki  ulaming  haqiqiy  ish  haqisini 

salmog1 iga qarab proportsional  ravishda o ‘ tkazadilar.



Reklama 

solig'i.

 

Reklama 



solig‘ i 

<

tizimini 

asoslari 

to‘ g‘ risida»gi  qonunni 21-modda « 3 »   p. 1  asosida kiiitiladi.

Reklama 

soligMni 

toMovchilar 

quyidagi 

reklama 

beruvchilar

hisoblanadi: 

.

-  shahar  (tuman)  hududida  joylashgan  mulkdorchilik  shakli  va  qaysi



mahkamaga  qarashidan  qat’ iy  nazar  hamda  Rossiya  Federatsiyasi 

qonunchiligi  bo‘ yicha  huquqiy  shaxs  holatiga  ega  когхота  va tashkilotlar 

ularning  filiallari  (mustaqil  buxgalteriya  balansi  va  bankda  hisob-kitob 

raqamiga  ega)  va  shunga  o ‘ xshash  boMimlari,  hamda  chet  el  huquqiy

shaxslari* 

*

-  shahar  (tuman)  hududida  o ‘ z  faoliyatini  olib  boruvchi  yakka



tadbirkorlar;

Soliq  solinadigan  o b ’ ekt  o ‘ zini  mahsulotini  (ish,  xizmat),  x o ‘jalik 

usulida  bajarilgan  ishlami  q o ‘ shib  reklama  qilish  b o ‘ yicha,  reklamani 

tayyorlash,  uni  tarqatish xizmatini  qiymati hisoblanadi.

Soliq  stavkasi  korxona  yoki  jismoniy  shaxsga,  ko‘ rsatilgan  xizmat 

qiymatim  5%dan  yuqori  boMmagan  tarzda  belgilanadi.  Soliq  toMovchilar 

soliq  organlariga  maxsus  hisoblar  topshiradilar  va  soliqni  mahalliy  davlat 

hokimiyati  organlari  belgilagan  muxlatlarda toMaydilar.

Ommaviy  axborot  vositalarida  reklama  uchun  soliqni  xizmat  uchun 

yozilgan  hisob  raqamiga  alohida  qatorda  qo‘ shish  yoMi  bilan  amalga 

oshirish  kerak. 

Ommaviy  axborot  vositalari  organlari,  bajaruvchi 

hokimiyat  organi  belgilagan  va  moliya 

ham  soliq  organlari  bilan 

kelishilgan  muxlatda,  reklama  uchun  olingan  soliq  summasini  belgilangan 

mahalliy  byudjet  daromadiga  oMkazadi.  Agar  reklama  mustaqil  ravishda 

olib  borilsa,  korxona  (yakka  tadbirkor)lar 

reklama  soligMni  o'zlari 

to  Iaydilar.  Reklama  soligM  toMangani  haqida hujjat  ko‘ rsatiImasa  reklama 

osi  adigan  (k o‘ rsatadigan)  manzillarga  joylashtirilmaydi.  Soliq  summasi 

mahalliy  byudjetga  o ‘ tkaziladi.  Mahsulot (ish,  xizmat)  to‘ g ‘ risida reklama 

beruvchilar  soliq 

toMash  b o ‘ yicha  harajatlarini 

moliya  faoliyatini 

natijalariga olib  boradilar.

Mahalliy  davlat organlari  quyidagi  reklama turlari  bo‘ yicha  imtiyozlar 

berishlari  mumkin:

- tijorat maqsadiga ega boMmagan  reklamalar;

-  muxtojlarga yordam berish tadbirlarini reklamasi;

-  tovarlarni  sotish,  (shu  jumladan  vitrinalar)  b o ‘yicha  imorat  ichida 

joylashgan axborot doskalarini  osib q o ‘yish;

korxona,  muassasa  va  tashkilotlarni  joylashgan  manzilini,  telefon 

telefaks, teletayplarini  o'zgartirish to‘ g ‘ risida e’ lonlar,  xabarnomalar;

davlat  hokimiyat  organlarini  ularga  yuklatilgan  vazifalarini 



(funktsiyalarini) o ‘ zgargani to‘ g ‘ risida e’ lonlari;

-  ushbu  hudud  xususiyatlaridan  kelib  chiqib,  ish  olib  borish,  yoMni 

kesib  o ‘ tish  (yurish)ni  va  h.k.  chegaralovchi  maMumotlarga  ega  boMgan 

ogohlantirish  e’ lon taxtalari.



Tadbirkorlik  faoliyatini  amalga  oshiruvchi  jismoniy  shaxslami 

ro yhatga olish uchun yig'im.

  Rossiyani  7 dekabr  1991  yilgi  «Tadbirkorlik 

faoliyati  bilan  shug‘ ullanuvchi jism oniy  shaxslami  ro‘ yhatga  olish  yigMmi 

va  ularni  ro'yhatga  olish  tartibi  to‘ g ‘ risida»gi  qonunga  binoan,  huquqiy 

shaxs  tuzmasdan 

tadbirkorlik  faoliyati  bilan  shug'ullanishga  hohish 

bildirgan  jism oniy  shaxslar  maxsus  ro‘yhatga  olish  yigMmini  toMaydilar.


R o ‘ yhatga olish yig‘ imi hajmini eng yuqori chegarasi  qonunda belgilangan 

minimal  ish  xaqi  hajmidan  ortiqcha  bo‘ lmagan  holda  belgilash  hamda 

qaysi 

toifa  toMovchilarga  imtiyozlar  berish  haqida  masalani  mahalliy



davlat xokimiyatini vakolatli organlari  echadi. 

.

R o ‘ yhatga  olish  to‘ g‘ risidagi  arizani  ko‘ rishda  mahalliy  ma  muiiyat 



belgilagan  hajmi  chegarasida  ayrim  to‘ lovchilarga  aniq  to‘ lov  hajmini 

o ‘ rnatish  mumkin.  Tadbirkor  ro‘ yhatga  olingan  hududda  yig‘ im  summasi 

mahalliv  byudjetga  tushadi.  R o‘ yhatga  olish  yigMmi  bank  muassasi  yoki 

boshqa'  aholidan  toMov  oladigan  muassasalar  orqali  qabul  qilinadi. 

ToMangan  ro‘ yhatga  olish  yigMmi  qaytarilmaydi.  Agar  jismoniy  shaxs 

toMiq  o ‘ rtoqlik  qatnashchisi  sifatida  guvohnomasi  boMsa,  ro‘ yhatga  olish

yigMmi olinmaydi.

Kurort  yiimi.

  Kurort yigMmi  Rossiyani  12  dekabr  1991  yil  «Jismoniy

shaxslardan  kurort  yigMmi  olish  to‘ g‘ risida»gi  qonun  asosida  amalga 

oshiriladi.  Uni  toMovchilar  ro‘ yhati  Rossiya  Federatsiyasi  xukumati 

belgilagan  ro‘ yhatdagi  kurort  manzillarda  boMgan  jismoniy  shaxslar 

hisoblanadi.  Kurort  yigMmini  eng  yuqori  chegarasi  belgilangan  minimal 

ish  haqini  5%dan  ortiq  boMmasligi  kerak.  YigMmni  aniq  hajmi  uning 

hududida  kurort  manzili  joylashgan  Rossiya  Federatsiyasi  sub’ ektlarini

vakolatli  organlari tomonidan belgilanadi.

Kurort  yigMmi  toMovchilar  tomonidan  ular  vaqtincha  yashab  turgan 

manzillarida  toManadi.  ToMovchi  kurort  manzilini  bir  joyidan  ikkinchi 

joyiga  o ‘ tib,  yashash  joyini  o ‘ zgartirsa  yigMm  ikkinchi  marta  olinmaydi. 

Kurort  manziliga  kelgan  shaxslar,  yigMmni  kelgan  kunidan  boshlab  uch 

kun  ichida  toMashlari  kerak.  Kurort  yigMmini  mehmonxona  ma’ munyati 

yoki  boshqa  mehmonxonaga  o ‘ xshagan  muassasa,  kelganlami  ro‘ yhatga 

olish  bilan  bir vaqtda oladi.  Shu tartibda kvartira-o'rtada turuvchi  tashkilot 

fuqarolami  uylarga  (kvartiralarga)  yuborganda  toMaydilar  (tunstik- 

ekskursiya  korxonalarga  va  tashkilotlari  bergan  putevkalardan  tashqari^ 

Kvartira  -o ‘ rtada  turuvchi 

tashkilot  yubormagan, 

o ‘ zi 

uy 


topib 

(kvartira)larda  turadigan  shaxslar  hamda  (marshrut  kitobchasi  bilan 

sayohat  qilib  yurganlardan  tashqari)  palatka,  avtomashina  va  h.k. 

yashovchilar  kurort  yigMmini  bank  muassasalariga  yoki  poselka,  qishloq 

sovetiga  mustaqil  toMashlari  kerak.  Rossiya  Federatsiyasi  qonunchiligida 

belgilangan  qoidalar  asosida  olib  boriladigan  uy  kitoblan  va  propiska 

kartochkalarida  (qayd  qilish  guvoxnoma)  kurort  yigMmi  olinganligi 

to‘ g‘ risidagi  kvitantsiya  nomeri  va  toMangan  muxlati  ko'rsatilishi  kerak 

Agar  toMovchi  qonunni  3-moddasiga  binoan  yigMm  toMashdan  ozod


qilinsa,  uy  kitoblari  va  ro‘ yxatga  ofish  kartochkalarida  imtiyozga  huquq 

borligini  tasdiqlovchi  nomer  va  boshqa  rekvizitlari  (belgilari)  ko‘ rsatiIgan 

hujjat  to‘ g ‘ risida  yozuv  qoldirilishi  kerak.  Belgilangan  namunagi 

kvitantsiya b o ‘ yicha kurort yig‘ imi olinadi.

Kurort  yig  imidan  16  yoshgacha  bo‘ lgan  bolalar,  nogironlar  va  ulami

kuzatib  (olib)  kelganlar,  putyovka  (yoMlanma)  va  kursovkalar  bilan

sanatoriya,  dam  olish  uylari,  pansionatlarga  (shu  jumladan  dam  olish

bazalari),  kurort  manzillariga  ish  yuzasidan  xizmat  y o ‘ llanmasi,  o ‘ qishga

va  doimiy  yashashga  kelganlar,  turistik-ekskursiya  tashkilotlarini  planli

turistik  marshrutlari  b o ‘ yicha  sayohat  qilib  yurgan  shaxslar  va  marshrut

kitobchalari  b o ‘yicha  sayohat qilib yurganlar,  erkaklar 65 va undan yuqori,

ayollar  55  va  undan  yuqori  yoshdagilar  va  ulami  oldiga  kelgan  bolalari 

ozod qilinadi.

Savdo qilish huquqi uchunyig'im.

  Savdo qilish huquqi uchun y ig ‘ imni 

«Soliq  tizimi  asoslari  to‘ g ‘ risida»gi  qonunni  21-moddasi  « S »   p .l.  asosida 

mahalliy  hokimiyatni  vakolatli  organlari  belgilaydi.  Taxminiy  nizomga 

binoan  savdo  qilish  huquqi  uchun  yigMmni  toMovchilar  Rossiyani  va 

boshqa  davlatlarni  korxona,  tashkilotlari  va  fuqarolari  doimiy  savdo 

joylarida  (dukon,  oshxona,  kafe,  kiosk  va  boshqalar)  va  mahalliy  organ 

belgilagan joy d a   qoMda  erkin  sotuvchi  tartibida,  tashqariga  chiqariladigan 

peshtaxtalar,  ochiq  peshtaxtalar,  avtomashinalarda tovar va buyumlar bilan 

savdo qiluvchilar hisoblanadi.

Soliq solish o b ’ ekti savdo qilish  uchun huquq olish hisoblanadi.

Savdo  qilish  huquqi  uchun  yigMmini  aniq 

hajmi  mahalliy 

hokimiyatini  vakolatli  organlari  tomonidan  savdo  qilishni  kiritish 

to  g  risidagi  qarorni  qabul  qilish  vaqtida  sotish  joyini  manzili,  sotish 

hajmi,  tovarlarni  turi  va  h.k.lar  asosida  belgilanadi.  Ayrim  hududlarda 

yig  im  stavkasi  faoliyatini  turiga  (ulgurji  yoki  chakana  savdo,  ijtimoiy 

ovqatlanish)  om bor  imoratlarini  maydoniga,  savdo  manzilini  turlariga 

(mayda,  chakana savdo tizimi,  magazinlar va h.k.) qarab o ‘ matiladi.

^ Mahalliy  hokimiyatni  vakolatli  organlari  savdo  qilish  huquqi  uchun 

yig  imni  huquqiy  va jism oniy  shaxslar  uchun  savdo  qilish joyini  hisobga 

olmagan  tarzda  ham  belgilashlari  mumkin.  Doimiy  savdo  manzilida savdo 

qiluvchi  huquqiy va jism oniy shaxslar, yigMmni savdo qilish  huquqi  uchun 

patent  olib  toMaydilar.  Patentda 

qancha  davrga  berilganligi,  sotishga 

mo  ljallangan  tovarlarni  guruhlari,  savdo  qilish  manzillari  (savdo 

shahobchalari)  ko'rsatilgan  boMadi.  Savdo  qilish  huquqi  uchun  yigMmni 

hokimiyatni  bajaruvchi  organlari  belgilagan  vaqtincha  savdo 

qilish


manzillarida  huquqiy  va  jismoniy  shaxslardan  bir  martalik  talon  berish 

orqali  olinadi.  Ushbu  talonlami  hokimiyatni  bajaruvchi  organlari  qarori 

bilan  maxsus  ajratilgan  ulami  mehnatlariga  tushgan  mahalliy  soliq  va 

toMovlar  hisobidan  ish  haqi  beriladigan  y ig ‘ uvchilar  hamda  bozor 

ma’ muriyati  beradi.  Qulay  bo‘ lishi  uchun  bir  martalik  talon  savdo  qilish 

kunlarini  istalgan  kuniga  berilishi  mumkin.  Agar  yig‘ im  summasi  bank 

muassasiga  berilgan  b o ‘ lsa,  savdo  qilish  uchun  talon  yig  im  to  langani 

to‘ g ‘ risidagi bank bergan kvitantsiya o ‘ miga beriladi.

Ommaviy  savdo  joylarida  (yarmarka,  bozor)  bir  martalik  nomi 

k o‘ rsatilgan  talon  o'm iga,  kassa  apparatlari  mavjud  boMsa,  kassa  cheklari 

beriladi  va  bu  cheklar  faqat  ko‘ rsatilgan  savdo  kunigagina  yaroqli  deb 

hisoblanadi.  Savdo  qilish  huquqi  uchun  yig ‘ imni  toMash  savdo  qilish 

huquqi  uchun  patent  yoki  litsenziya,  bir  martalik  talon  olish  y o ‘ li  bilan 

amalga  oshiriladi.  Stavkani  olinadigan  daromadga  qarab  belgilashda  soliq 

organlari  bilan  kelishilgan  holda  boshqa  toMash  muxlatlari  va  bu  yig  im 

b o ‘ yicha  hisob-kitoblami  topshiradi.  Savdo  qilish  huquqini  olish  uchun 

yig ‘ imdan  kelib  tushgan  mablag1  savdo  faoliyatini  amalga  oshirilgan 

manzilni  byudjetiga tushadi.  Boshqa hududlarda huquqiy  shaxs tuzmasdan 

ishlayotgan  flliallari  b o ‘ yicha  korxona  yig‘ imni  filial  joylashgan  tumanni 

byudjetiga  va  o ‘ sha  hududda  qoMlanayotgan  stavkalar  asosida  toMaydi. 

Korxona va tashkilotni  savdo  qilish  huquqi  uchun yig ‘ imni to‘ lash  harajati 

foyda  (daromad)ga  solinadigan  soliqni  to‘ lagandan 

keyin,  ixtiyorida 

qoladigan foyda hisobidan qoplaydi.

Mahalliy  hokimiyatni  vakolatli  organlari  ayrim  tabaqa  toMovchilarga 

yig'imni to‘ lash b o ‘yicha  imtiyozlar belgilashi  mumkin.

Yuqorida  eslatilgan  qonunni  21-moddasiga  (« 3 »   p .l.)  binoan  savdo 

qilish  huquqi  uchun  yig‘ imni  tuman,  shahar  (tumanlarga  bo‘ linmagan), 

tuman  (shahardagi),  poselka  va  qishloq  hokimiyatni  vakolatli  organlari 

tomonidan  belgilanadi.  Shuning  uchun,  tuman  b o ‘ limlariga  ega  bo  lgan 

shaharlami yig‘ imni  kiritishini  o ‘ zining vakolatini  oshirib yuborganligidan 

xabar beradi.

Rossiya  Federatsiyasini  soliq  tizimi  o ‘ zining  tashqi  tuzilishidan  va 

soliqlar  tarkibi  bo‘ yicha  amaliyotda  deyarli  to‘ liq 

Yevropa  modelini 

qaytaradi.  Bir xil  turdagi  soliqlar har xil  iqtisodiy  sharoitida turlicha o ‘ zini 

olib borishni alohida asoslashga zaruriyat y o ‘ q.

Hozirgi  ko‘ rinishida  Rossiyani  soliq  tizimi  fuqaro  va  korxonalarni 

bozor  faoliyatini  muvafaqqiyatli  olib  borishigaa  etarli  yordam  berayotgani 

y o ‘ q.  Shuni  hisobga  olib,  2004  yili  soliq  yukini  pasaytirish  siyosati



saqlanib  qoldi.  Bu  ayniqsa  qayta  ishlov  beradigan  tarmoqlar korxonasi  va 

xizmat  ko'rsatuvchilar  sohasiga  taaluqli.  Bu  siyosat  o ‘ z  navbatida 

investitsion  faoliyatga  yangi  turtki  berdi,  foydani  oshirish  uchun 

qiziqtiradi,  yashirin 

(hufiyona)  x o‘jalik  faoliyatidan  voz  kechish, 

innovatsion  faoliyatni  kuchaytirish  va  yuqori  texnologiyani  rivojlanishiga 

olib keldi.

Shu  maqsadda  2007  yili  sotish  solig‘ i  bekor  qilish  rejasi  turibdi.  Bu 

byudjetga  70  mlrd.  rub.  turishi  mumkin.  Bir  vaqtda  qo‘ shilgan  qiymat 

solig‘ ini  stavkasini  20  dan  18%  tushirishga  harakat  qilinadi.  Agar  ijobiy 

(qulay)  moliyaviy  holat  yuzaga  kelsa,  2007  yildan  boshlab  bu  soliqni 

yagona  16% stavkasi  q o ‘ llanishi  mumkin.

2005  yildan  boshlab,  pensiya,  tibbiyot  va  ijtimoiy  sug'urta  sohalarida 

qator  tadbirlarni,  o ‘ tkazish  bilan  bir  qatorda  yagona  ijtimoiy  soliqni 

stavkasi  sezilarli  darajada  pasaytirildi.  Bu  esa  o ‘ z  navbatida  ish  haqini 

soliqdan  yashirmaslik,  ochiq  ko‘ rsatishga  olib  keldi.  2003-2004  yillari 

mol-mulkni  soliqqa  tortish  tizimi  tubdan  o ‘ zgartirildi.  Mol-mulk  solig‘ i 

hududiy  va mahalliy  byudjetlarni  ko‘ zga ko‘ ringan daromadlariga aylanib, 

mulkdan samaradorli  foydalanish uchun sharoit yaratildi.

Soliq  tizimini  tubdan  o ‘ zgartish  o ‘ zining  nihoyasiga  etib  bormoqda. 

Birinchi  o ‘ ringa  soliq  tizimini  barqarorligini  saqlab  qolish  va  uni  biznesi 

ochiq  olib  borish  va  soliq  tushumlarini  ko‘ paytirish 

omili  sifatida 

foydalanish  tavsiya  qilingan.  Qonunchilikda  kiritilayotgan  soliq  va 

y ig ‘ imlar  to‘ g ‘ risidagi  ayrim  o ‘ zgarishlar  qonunchilikni  aniqligini  va  uni 

soliq  toMovchilar  tomonidan  bir  xil  q o ‘ llanilishini  ta’ minlab  berish 

vazifasini  bajaradi.  Shunday  qilib,  soliq  tizimini  takomillashtirishni  asosiy 

maqsadi  b o ‘ lib,  kapitalni  ishlab  chiqarishga jalb  qilish,  tabiiy  investitsion 

sharoitni yaratish birinchi  navbatdagi vazifalarga aylantirishdan  iborat.

A sosiy tayanch  iboralar:

-  Biriktirilgan va boshqaruv soliqlari

-  Ajratmalar m e’ yori

-  Dotatsiya, subventsiya, ajratmalar

-  Kameral,  hujjatli, qarama-qarshi tekshiruvlar

-  QQS ni umumiy,  imtiyozli va maxsus toMash muxlatlari

-  Qiymat, yalpi  daromad,  s o f daromadlari

-  Suv uchun to‘ lovni  renta xarakteri


Takrorlash  uchun savollar:

1.  Rossiyani yangi  soliq tizimini tashkil topish xususiyatlari

2.  Jismoniy 

shaxslardan 

olinadigan 

daromad 


solig‘ i 

va 


xuquqiy

shaxslardan  olinadigan  foydaga  solinadigan  soliqlami  byudjetda 

tutgan  o ‘ rni  b o ‘ yicha  Rossiyani  Yevropa  mamlakatlaridan  farqini 

ko‘ rsating

3.  Jismoniy  shaxslardan olinadigan  daromad  solig‘ ini  qaysi  y o ‘ nalishlarda

takomillashtirish zarur?

4.  Jismoniy  shaxslardan  daromad  solig‘ i  olishda  soliq  bazasini  aniqlash

mezonlari

5 .  Meros  va  hadya  qilish  tartibida  o ‘ tadigan  mulkka  solinadigan  soliq

ob’ ektini  ta’ rifmi  bering

6 .  0 ‘ rmonchilik  daromadi  bo‘ yicha  soliq  stavkalariga  qanday  tabiiy

geografik omillar ta’ sir qiladi?

7.  Xalq ta’ limi  muassasalarini ehtiyoji  uchun  olinadigan  maqsadli  soliq

~ T e st savollari

1. 

Federal  daromadlar guruhini aniqlang:



a)  Q o‘ shilgan  qiymat  solig‘ i,  korxona  foydasiga  solinadigan  soliq, 

aktsizlar,  jismoniy  shaxslardan  olinadigan  daromad  solig‘ i,  bojxona  boji, 

y o ‘ l  fondiga  olinadigan  soliq,  davlat  boji,  Rossiya  Federatsiyasi  nomidan 

foydalanganlik uchun yig‘ im.

b)  Q o‘ shilgan  qiymat  solig‘ i,  o ‘ rmonchilik  daromadi,  aktsizlar,  suv 

x o‘jaligi  tizimidan sanoat korxonalari  oladigan suv uchun to‘ lov.

c) Jismoniy  shaxslardan  olinadigan  daromad  solig‘ i,  kurort oromgohi 

yig'imi,  korxona  foydasiga  solinadigan  soliq,  poygada  yutganlik  uchun 

yig‘ im.

d)  Q o‘ shilgan  qiymat  solig‘ i,  aktsizlar,  o ‘ yin  biznesini  ochish  uchun 

yig‘ im, yer solig‘ i,  o ‘ rmonchilik daromadi.

e)  Korxonalar  foydasiga  solinadigan  soliq,  otchoparda  poygada 

qatnashishi  uchun yig'im ,  it egalaridan olinadigan yig‘ im.

2. 


Hududiy  soliqlar guruhini  belgilang.

a)  Jismoniy  shaxslar  daromadlariga  solinadigan  soliq,  yer  solig‘ i, 

kvartiraga order berish uchun yig‘ im,  o'rmonchilik daromadi.

b)  Aktsizlar,  jismoniy  shaxslar  daromadiga  solinadigan  soliq, 

reklama solig'i, yer solig‘ i, kurort oromgoxi y ig‘ imi.


c )  Korxona  foydasiga  solinadigan  soliq,  savdo  qilish  huquqi  uchun 

y ig ‘ im,  korxonani  mol-mulkiga  solinadigan soliq,  it egalaridan olinadigan 

y ig ‘ im.

d) Korxonani  mol-mulkiga solinadigan soliq,  o ‘ rmonchilik daromadi, 

suv  x o ‘jaligi  tizimidan  sanoat  korxonalari 

oladigan  suv  uchun  to‘ lov, 

huquqiy  shaxslardan  olinadigan  ta’ lim  beruvchi  muassasalar  ehtiyoji 

uchun olinadigan soliq.

e )  Jismoniy  shaxslar  mol-mulkiga  solinadigan  soliq,  poygada 

yutganlik  uchun  yig‘ im,  aholi  yashaydigan  hududlami  tozalash  uchun 

y ig ‘ im,  aktsizlar, qo‘ shilgan qiymat soligi.

3.  Rossiya  Federatsiyasida  q o ‘ shilgan  qiymat  solig‘ ini  hisoblashda

qaysi  mexanizmdan  foydalaniladi?:

a) R(B+M )

b) RB+RM

c ) R(O-N)

d) RO-RN

e) Hammasidan foydalaniladi

4. 

Mahalliy soliq va y ig‘ imlami  belgilang:



a)  Jismoniy  shaxslar  mol-mulkiga  solinadigan  soliq,  yer  solig'i, 

tadbirkorlik 

faoliyati 

bilan 


shug‘ ullanuvchi  jismoniy 

shaxslardan 

olinadigan  ro‘ yhatga  olish  y ig‘ imi,  kurort  zonalarida  oromgohlarda  ishlab 

chiqarish  o b ’ ektlarini  qurishga solinadigan  soliq,  kurort oromgohi  yig‘ imi, 

savdo  qilish  huquqi  uchun  y ig ‘ im,  maqsadli  yig‘ imlar  (militsiya  harajati 

tizimi  ehtiyojlari  uchun, hududlarni  obodonlashtirish).

b) 

Reklama 


solig‘ i, 

avtomobillar, 

hisoblash 

texnikasi 

va 

kompyuterlami  qaytadan  sotishga  solinadigan  soliq,  it  egalaridan 



olinadigan  yig‘ im,  vino,  aroq  mahsulotlarini  sotish  huquqi  uchun 

olinadigan  litsenziya  y ig ‘ imi,  mahalliy  auktsion  va  lotoreyalar  o ‘ tkazish 

huquqini  olish  uchun  litsenziya  yig ‘ imi,  kvartiraga  order  berish  uchun 

y ig ‘ im.

c)  Avtotransportni  joylashtirish  uchun  yig‘ im,  mahalliy  simvolika, 

ramziy  belgilardan  foydalanish  uchun  yig ‘ im,  otchoparda  poygada 

yutganlik  uchun  y ig‘ im,  otchoparda  totalizatordagi  o ‘ yinda  qatnashgani 

uchun yig ‘ im.

d)  Birjada  amalga  oshirilgan  bitimdan  yig ‘ im,  kino,  telesur’ atlarga 

olish  huquqi  uchun  yig ‘ im,  aholi  yashaydigan  hududlami  tozalash  uchun 

y ig ‘ im,  o ‘ yin  biznesini  ochish  uchun  yig‘ im,  uy-joy  fondi  va  madaniy 

oqartuv sohasi  o b ’ ektlari ehtiyojini  qoplash uchun soliq.



K o ^ r l   foydasiga  soUnadigan  soliq 

Ы

  qaysi  biri 



korxonalami asosiy faoliyati b o ‘ yicha qoMlanadi.:

a)  15,70%

b) 43%

c) 35%


d ) 9 0 ,6 %

l “



t y

S

yd'soHnadiean  so li,  bo-yicha  toMovchilar, 



faoliyat turlari, soliq solinadigan daromadtarm. ajratib ko  rsatmg.

П

К =



Г Г и “

^

tashkilotlari, birja, broker kontoralari. 



,   .  ,  ,

ft\

  П  Kaoitaldan daromadlar (dividendlar, foizla  ).

’   2 ) Videoko'rsatish, videoprokat, videomahsulo.lam,  ,jara q,l.sh.

сл  n   Oishloq  x o ‘ ialik shirkatlari.

2)  Irrigatsiya va melioratsiya suv x o‘jaligi tashkilotlari.

d)  1)  K a zin o ,  o ‘ yin  biznesi.

2)  Fraxt qilish bo‘ yicha daromad.

7.  Jismoniy  shaxslar daromadidan olinadigan soliqni to‘ lovchilar:

a) Rezidentlar

2   C h S l f t e i y   kompaniyalari  darning  daromadi  uning  egalarini

daromadi hisoblanadi.

g, 


soiigM  olishda  umun,iy  daromaddan

nimalarchiqanladi.  ^   ^

 

^

  уа  ^



  qaromog. idagi

raqamidan o'tkazib  yuborilgan  pu.hr 

Yangi  uy-joy,  kvartira  olish  uchun  bankdan  olingan  kredit  va  uni

S



 S r a i s i y a s i   pensiya fondiga ajra.ma ,a ,

e) a,b,c,d



s o l ^  

-  Т   Г   mamlakatlarda  JJsmoniy  shaxslardan  olinadigan  daromad 

solig  mi  stavkasi taxminan necha foizga boradi?-

a) 30


b) 60

c ) 70


d ) 88

e) 90


10.  Y o ‘ l  fondiga quyidagi  qaysi  soliqlar kiradi?:

a)  Y oq ilg‘ i va moylash  materallarini sotish uchun soliq.

b) Avtomobil yoMlaridan  foydaganlik uchun soliq.

c ) Transport vositalari  egalaridan olinadigan soliq.

d ) 

Avtotransport vositalarini  olish uchun soliq



e) a,b,c,d

anvin! ^ 08  ^   ЬаС1м  4i,ish  tartibida  ° ‘ tadigan  mulkka  solinadigan  soliq 

quyidagi  qaysi  mulklarga qoMlanadi?: 

4

a)  Korxona xodimiga kvartirani tekinga berdi.



b) Mulkni qiymati  eng kam ish haqining 70 tasiga tens.

c ) En  xotiniga avtomobil  hadya qildi.

d) Qarindoshi o ‘ limi  oldidan dala hovlisini hadya qildi.

i "> 


Л

  Huquqiy shaxs xodimiga velosipedni  hadya qildi

b e r ilS ? :*   h° latIarda  t0‘ langan  davlat  N *   tuli4  yoki  qisman  qaytarib 

toMangin  b o ‘ lsa byUdj6ti t0‘ g ‘ risidagi>>  q0mmda belgilangan hajmdan ko‘ p

hni  t Ь)  A d !'yaga,  beriIgan  shik° y at  qaytarilsa,  vakolatli  organlar  notarial 

holatm  amalga oshirishdan bosh tortsa,

d a v I a t 'L H n ? ^   ahai™yatf  

« a t n i   amalga  oshirishdan

aaviat  bojini  to  lagan shaxs  bosh tortsa,

d) Chet el (umumiy  fuqarolik) pastportini berishdan voz kechilsa



e)

 a,b,c,d


13.  CVrmonchilik daromadiga qaysi to‘ lov turlari  kiradi?-


Download 4.32 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   ...   44




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling