Toshkent davlat transport universiteti iqtisodiyot fakulteti


Amaliyot obyektida asosiy ishlab chiqarish harajatlarining sintetik hisobi


Download 129.67 Kb.
bet7/13
Sana09.09.2022
Hajmi129.67 Kb.
#803235
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   13
Bog'liq
JAHONOV MUNIS
'Дарс ишланма ЖИИГ, Doc1, Абдиева 3.1, 11, ЛҲИ-1 Ҳимоя, Choʻkindi togʻ jinslari - Vikipediya, Choʻkindi togʻ jinslari - Vikipediya, ReadMe UzTransLit, LAVOVOZIMLAR, 16-y-Mintaqaviy-iqtisodiyot.Darslik-A.Ishmuhamedov-va-bosh.T-2010, 111Тақриз НФР га Назарий электротехника ЭЭЭ қабул 2021 қабул, дарвозакент 2 тор имзо, LAVOVOZIMLAR, LAVOVOZIMLAR, Qobilov
8.Amaliyot obyektida asosiy ishlab chiqarish harajatlarining sintetik hisobi

Odatda, ishlab chiqarish xarajatlari maxsulot ishlab chiqarishni tayyorlashdan boshlab uni tayyor maxsulot xolida omborga qabul qilingungacha bo`lgan xarajatlar yig`indisidan iborat bo`ladi va ular maxsulot ishlab chiqarish texnologiyasi va ishlab chiqarishning xususiyatiga qarab xar xil bo`ladi.


Xarajatlarning salmog`i ishlab chiqarilgan maxsulot tannarxiga, tannarx esa korxonaning daromadiga ta’sir qiladi. Shu sababli ularni to`g`ri xisobga olish muhim ahamiyatga ega. Shu maqsadda xarajatlarning tarkibi va turlarini bilish zarur.
Sintetik hisoblar iqtisodiy jihatdan bir hil guruhlar uchun pul bilan ifodalangan tashkilotning mulki, majburiyatlari va operatsiyalari to'g'risida umumiy ko'rsatkichlarni o'z ichiga oladi. Sintetik hisob -kitoblar bo'yicha operatsiyalarni aks ettirish sintetik buxgalteriya deb ataladi; uning ma'lumotlari asosida balansning barcha moddalari to'ldiriladi.

Sintetik hisoblar tarkibi va harakati haqidagi ma'lumotlarni yozib olish uchun mo'ljallangan uy mablag'lari korxonalar, ularning manbalari va iqtisodiy jarayonlari umumlashtirilgan shaklda va yagona pul o'lchovida (ifoda). Bu hisoblar bo'yicha olib boriladigan buxgalteriya hisobi sintetik deb ataladi; u hisobot shakllarini, birinchi navbatda, buxgalteriya balansini to'ldirishda va shuning uchun korxonaning iqtisodiy faoliyatini tahlil qilishda ishlatiladi. Sintetik hisoblarga quyidagilar kiradi: 01 "Asosiy vositalar"; 10 "Materiallar"; 50 "Kassir"; 51 "Hisob -kitob hisoblari"; 43 "Tayyor mahsulotlar"; 41 "Mahsulotlar"; 70 "Xodimlarga mehnatga haq to'lash"; 80 " Ustav kapitali" va boshq.




9.Amaliyot obyektida yordamchi va umum ishlab chiqarish harajatlari hisobi

Korxonaning ishlab chiqarish faoliyatining turlari (asosiy, yordamchi).


Korxonalarda xarajatlar ishlab chiqarishda qatnashishiga qarab ishlab chiqarish va ishlab chiqarishdan tashqari xarajatlarga bo`linadi. Ishlab chiqarish xarajatlariga bevosita maxsulotni tayyorlash va qayta ishlash bilan bog`lik xarajatlar, ishlab chiqarishdan tashkari xarajatlarga esa madaniy-maishiy obyektlar xarajatlari kiradi.
Korxonalarda maxsulot tannarxiga qo`shilishiga qarab xarajatlar to`g`ri va egri xarajatlarga bo`linib, to`gri xarajatlarga maxsulotni tayyorlash va qayta ishlash bilan bevosita bog`lik bo`lgan material, ish haqi va boshqa xarajatlar kiradi. Egri xarajatlarga esa maxsulot ishlab chiqarish bilan bevosita bog`lik bo`lmagan xarajatlar, masalan, tsex boshqaruv xarajatlari, asbob-uskunalarni saqlash va foydalanish xarajatlari va boshqalar kiradi.
Maxsulot ishlab chiqarish xajmiga nisbatan o`zgarishiga qarab xarajatlar o`zgaruvchan va doimiy xarajatlarga bo`linadi. O`zgaruvchan xarajatlarga miqdori maxsulot ishlab chiqarish xajmining o`zgarishi bilan o`zgaradigan xarajatlar, masalan, xom ashyo, texnologik maqsadlar uchun mo`ljallangan yoqilgi, energiya va boshqalar kiradi. Doimiy xarajatlarga esa miqdori maxsulot ishlab chiqarish xajmi o`zgarishi bilan o`zgarmaydigan xarajatlar kiradi. Unga boshqaruv xodimlarining ish haqi, boshqaruv binolarini saqlash xarajatlari va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin.
Yuqorida ko‘rsatib o`tilgan ishlab chiqarish xarajatlarining xisobi 2310 –«Yordamchi ishlab chiqarish» schetida xisobga olinadi. Mazkur schetning debetida korxonadagi asosiy ishlab chiqarish bilan bog`lik bo`lgan xarajatlarning ko`payishi aks ettirilsa, kreditida esa, xisobot oyining oxirida omborga berilgan tayyor maxsulotlarning qiymati aks ettiriladi.


Download 129.67 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   13




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling