Toshkent Tibbiyot Akademiyasi “Tibbiy va biologik kimyo” kafedrasi


Download 6.07 Kb.
Sana26.03.2022
Hajmi6.07 Kb.
#615148
Bog'liq
15-Amaliy m
Igamberdiyev Rustam Oylik hisoboti, Igamberdiyev Rustam Oylik hisoboti, 1-2-3-4-5-topshiriqlar, 1-2-3-4-5-topshiriqlar, 1-lob, 1-lob, home-work

Toshkent Tibbiyot Akademiyasi

“Tibbiy va biologik kimyo” kafedrasi

Tibbiy kimyofani

Mavzu: Nuklein kislotalar.Nukleozidpolifosfatlar, ularni tuzilishi,ahamiyati.


Nuklein kislotalar
NK
DNK
RNK
ADENIN
GUANIN
SITOZIN
TIMIN
DEZEKSIRIBOZA
FOSFAT KISLOTA
ADENIN
GUANIN
SITOZIN URATSIL
RIBOZA
FOSFAT KISLOTA
Purin
Pirimidin
Timin, Т
Sitozin, S
Adenin, А
Guanin, G
DNK
Purin
Pirimidin
Тимин, Т
Sitozin, S
Adenin, А
Guanin, G
RNK
Uratsil, U
Nukleotidlar fosfat kislota yordamida uzun zanjirga birikib polikondensatlanishning yuqori molekulyar mahsulotlari - nuklein kislotalarni hosil qiladi. Bunda ribonukleotidlardan RNK, dezoksiribonukleotidlardan esa DNK hosil bo’ladi.
DNК 1 ta molekulasi
xromosoma
Yadro ichida xromosoma
Hujayra
gеn
gen
DNК
1953-yil Djeyms Uotsin va Frensis Krik Tomonidan DNK tarkibi ochildi.
Kovalent bog’lar bilan polinukleotidning tutash zanjiriga bog’langan nukleotid zanjirlarning ketma-ketligi nuklein kislotalarning birlamchi tuzilishi deyiladi
Polinukleotid zanjirning bir uchida boshqa nukleotidi bilan bog’lanmagan fosfat kislota qoldig’i bo’ladi va shuning uchun ham lotincha R harfi bilan belgilanadi, polinukleotid zanjirning ikkinchi uchida shakar molekulasi qoldig’ining uchinchi holatida fosfat kislota bilan bog’lanmagan erkin spirt gidroksili bo’ladi va u zanjirning ON- uchi deyiladi.
DNK ning ikkilamchi tuzilishi bu uning molekulasidagi polinukleotid zanjirlarning fazoviy tuzilishidir. DNK ning ikkilamchi tuzilishini 1953 yili Dj. Uotson va F. Krik taklif qildilar.
Adenin qoldig’i Timin qoldig’i
Guanin qoldig’i Sitozin qoldig’i
I Nukleotid zanjir II Nukleotid zanjir
DNK ning ikkilamchi tuzilishi
1950 Chargaff qonuni
Ervin Chargaff
DNK tarkibidagi nukleotidlarning o’zaro munosabati ma’lum qonuniyatlarga buysunadi. Bu qonuniyatlar amerikllik olim E. Chargaff tomonidan aniqlangan, u Chargaff qoidalari deb yuritiladi.
Bu qoidaga muvofiq:
1) purinli asoslarning soni pirimidinli
asoslarning soniga teng, ya’ni (A+G) = (Ts+T).
2) har qanday DNK tarkibidagi adenin molyar
mikdorini timinning molyar miqdoriga va
guaninning molyar miqdorini sitozinning molyar
miqdoriga nisbati 1 ga teng, ya’ni A/T=G/Ts=1
3) pirimidin halqasining 4-holatida va purin
halqasining 6- holatida aminoguruh saqlagan
asoslarning soni xuddi shu holatlarda
oksoguruh saqlagan asoslarning soniga teng.
Bu A+Ts=G+T ekanligini bildiradi.
Chargaff qonuni
[ А ] + [ Г ] = [ Т ] + [ Ц ] = 50%
Komplimentarlik prinsipi:
А Т
G C
Nukleotidlar ketma-ketligini saqlagan holda uni aniq transkriptsiya qilish genetik informatsiyani xatosiz o’tkazishning garovi (kafolati) dir. Biroq, DNK dagi nukleotidlar ketma-ketligi har xil omillar ta’sirida o’zgartirilishi (ya’ni genetik programmaning o’zgarishi) mumkin. Bu hodisani mutatsiya deb ataladi. Mutatsiyaning eng ko’p tarqalgan turi - bu juft asoslardan birortasining boshqasiga almashtirishdir.
Mutatsiya sodir bo’lishi ning boshqa sabablaridan yana biri - bu kimyoviy omillar, shuningdek nurlanish har xil turlarining ta’siridir.
Adenozin R-riboza koldig’i Inozin
Download 6.07 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling