Urganch davlat universiteti fizika-matematika fakulteti matematika yo’nalishi 203-guruh talabasi gulimbatova pokizaning ehtimollar nazariyasi va matematik statistika fanidan mustaqil ishi platonning tarjimai holi


Ruhning o'lmasligi foydasiga to'rtinchi dalil


Download 19.77 Kb.
bet4/4
Sana18.06.2022
Hajmi19.77 Kb.
#764577
1   2   3   4
Bog'liq
MI falsafa platon
borytko n m solovtsova i a upravlenie obrazovatel nymi siste, borytko n m solovtsova i a upravlenie obrazovatel nymi siste, 1 - лекция, 2, 111111, 111111, 1-маъруза, 1ETRYAT, Kuntug'mish va xolbeka, 1-Raqamli qurulmalarni loyihalashga kirish, Ўз.тарихи тестлар 4 variant 200 , ixtiyor, avtosalonlarning ish jarayonlarini avtomatlashtirish, 6-mustaqil ishi MTA, 24-tajriba ishi
Ruhning o'lmasligi foydasiga to'rtinchi dalil:
Ikkinchi qarama-qarshi dalilga e'tiroz ruhning o'lmasligining mustaqil, to'rtinchi isbotidir. U qarama-qarshiliklarning yanada murakkab ta'limotini beradi. Qarama-qarshiliklar bir-birini istisno qiladi. Demak, agar son juft bo'lsa, u toq bo'lishi mumkin emas, agar biror narsa adolatli bo'lsa, u nohaq bo'lishi mumkin emas.
Agar siz ruhni aniqlasangiz, u tananing mavjudligining haqiqiy sababidir. Bunday sababni Platon eidos yoki g'oya deb ataydi. Suqrot tanasining tuzilishidan uning hozir qamoqqa olingani, o‘limga mahkum etilganligini xulosa qilib bo‘lmaganidek, boshqa har qanday holatda ham jismoniylikning o‘zini inson mavjudligining sababi deb hisoblash mumkin emas.
Xuddi shu Vizantiya Aristofanlari, ehtimol, Platonik Korpusning asarlarini tizimlashtirishga asos solgan, chunki uning nashrida ular trilogiyalarda tuzilgan. Shunday qilib, bir trilogiyada "Davlat", "Timey" va "Kritiyalar", ikkinchisida - "Qonunlar", "Minos" va "Qonundan keyin", uchinchisida - "Kriton", "Fedon" va Hajmi, tuzilishi va badiiy saviyasi jihatidan bir-biridan juda uzoqda boʻlgan asarlarni turkumlashning tematik tamoyilidan dalolat beruvchi “Harflar”. Tematik o'xshashi bo'lmagan asarlar trilogiyaga kiritilmagan va tasodifiy tartiblangan.
Platon korpusi tarixidagi navbatdagi muhim bosqich Tresillus (eramizning 1-asri) faoliyati bilan bog'liq bo'lib, uning to'plami, mohiyatiga ko'ra, zamonaviy fan tomonidan ham qo'llaniladi. Trasillda Platon yozuvlari tetralogiyaga birlashtirildi.
Aristotel ontologiyasi asosida uchta ta’limot yotadi: 

 a) borliqning kategorial tahlili (kategoriyalar haqidagi ta’limot);  b) borliqning kauzal tahlili (borliqning sabablari haqidagi ta’limot); 
v) borliqning imkoniyat va voqelik munosabati orqali tahlili. 
(imkoniy borliqdan voqelikka o‘tish jarayonining tahlili). Demak, 
Aristotel ontologiyasini tushunish uchun ana shu uch ta’limot yoki  tahlil mazmuniga tayanish kerak. Borliq tushunchasini Platon (mil. av. 427-347-yillar) sezilarli darajada kengaytirdi. U nafaqat moddiy, balki ideal narsalar ham  borliqqa ega ekanligini falsafa tarixida birinchi bo‘lib ko‘rsatib berdi. 
Platon «haqiqiy borliq» bo‘lishi «obyektiv mavjud g‘oyalar dunyosi»ni «hissiy borliq»qa qarama-qarshi qo‘ydi. Bunda u inson 
ongida mustaqil mavjud bo‘lgan tushunchalar borlig‘ini ham 
ko‘rsatib o‘tdi va shu tariqa ilk bor «borliq» tushunchasiga amalda 
mavjud bo‘lgan barcha narsalarni kiritdi. 
Borliq muammosiga oid Demokrit va Platon yondashuvi. 
Birinchi Demokrit yondashuvi borliqni turli tarzda namoyon bo‘lishi 
va ongda aks etishi (diskret situativ-empirik) ko‘rinishida tushunishni 
nazarda tutadi hamda naturalizm sifatida namoyon bo‘ladi. Bu holda 
borliq muayyan empirik harakatlarga bog‘liq bo‘ladi va insonning har 
bir kuni nimadan tashkil topsa, shuning o‘zidangina tashkil topadi. 
Ikkinchi Platon yondashuvi borliqning mohiyati xususida alohida 
mushohada yuritishga yo‘naltiradi, bunda borliq g‘oyaga, erishib 
bo‘lmaydigan orzuga, amalga oshmaydigan, noreal jarayonga 
aylanadi. Borliqning mazkur sxolastik talqini shiorlar, dasturlar, 
chorlovlar va deklaratsiyalarda hozirgacha mavjud. Real hayot 
jarayonida bu ikki qarama-qarshi yondashuv yakka, xususiy va 
umumiyning o‘zaro aloqadorligi bilan barham topadi. Zero, o‘zining 
yakkaligida o‘z umumiyligini ifoda etmaydigan, o‘zining mavjudlik 
holati bilan o‘zgarish va yo‘q bo‘lishni nazarda tutmaydigan bironta 
ham narsa va hodisa yo‘q. Voqealar borliqning mohiyatini namoyon 
etadi, haqiqiy hayot faoliyatining parchasi tarzida yangi sifat kasb 
etadi. Ushbu jarayondagi shakllanish, o‘zgarish, rivojlanish hayot 
jarayonining tarkibiy qismlaridir. Keyinchalik falsafa tarixida 
borliqning ko‘p sonli har xil talqinlari shakllandi, lekin ularning 
barchasi borliq haqidagi hissiy va oqilona tasavvurlar atrofiga u yoki 
bu tarzda tiziladi. Bunda fikrlar va yondashuvlar rang-barangligi 
namoyon bo‘ladi.
Download 19.77 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling