14-Ma’ruza. Statistikaning regression modellari


Download 94.29 Kb.
Sana29.03.2023
Hajmi94.29 Kb.
#1305403
Bog'liq
Statistika

14-Ma’ruza. regression va kolyeratsion tahlil

  • Ma’ruza rejasi
  • 1.Statistikada regression tahlil.
  • 2.Korrelyatsion tahlil

Omillarnig har bir qiymatiga turli zamon va makon sharoitlarda natijaviy belgi aniq qiymatlari emas, balki har xil qiymatlari mos keladigan bog`lanish korrelyatsion bog`lanish deyiladi.

  • Omillarnig har bir qiymatiga turli zamon va makon sharoitlarda natijaviy belgi aniq qiymatlari emas, balki har xil qiymatlari mos keladigan bog`lanish korrelyatsion bog`lanish deyiladi.
  • Korrelyatsiya so`zi lotincha “correlation” so`zidan olingan bo`lib, o`zaro munosabat, muvofiqlik, bog`liqlik degan lug`aviy ma’noga ega. Bu atamani statistika faniga ingliz biologi va statistigi Frensis Galton XIXasr oxirida kiritgan.
  • Umuman fan sohasida “korrelyatsiya” atamasi ancha burun, XVIII asr oxirida frantsuz paleontologi Jorj Kuv’e tomonidan qo`llanilgan.
  • Korrelyatsion bog`lanish umumiy holda quyidagicha ta’riflash mumkin.

O`zaro bog`langan ikkita belgidan biri X ning ayrim qiymatlarini yoki orqali, ikkinchi belgi Yning birinchi belgi X ning har bir qiymatiga mos keladigan qiymatlarini yoki deb belgilaylik. Bir belgi X ning har bir qiymatiga ikkinchi o`zgaruvchan Ybelgining taqsimoti mos kelsa, bunday munosabatda korrelyatsion bog`lanish deb yuritiladi.

  • O`zaro bog`langan ikkita belgidan biri X ning ayrim qiymatlarini yoki orqali, ikkinchi belgi Yning birinchi belgi X ning har bir qiymatiga mos keladigan qiymatlarini yoki deb belgilaylik. Bir belgi X ning har bir qiymatiga ikkinchi o`zgaruvchan Ybelgining taqsimoti mos kelsa, bunday munosabatda korrelyatsion bog`lanish deb yuritiladi.
  • Korrelyatsion bog`lanishlarni o`rganishda ikki toifadagi masalalar ko`ndalang bo`ladi. Ulardan biri o`rganilayotgan hodisalar (belgilar) orasida qanchalik zich bog`lanish mavjudligini baholashdan iborat. Bu korrelyatsion tahlil deb atatluvchi usulning vazifasi hisoblanadi.
  • Korrelyatsion tahlil korrelyatsion koeffitsientlarni aniqlash va ularning muhimligini, ishonchliligini baholashga asoslanadi.

Ikki belgi orasida korrelyatsion bog`lanish mavjudligi yoki yo`qligi aniqlash uchun korrelyatsion koeffitsenti topiladi. O`lchanuvlar natijasida olingan o`rganayotgan belgining son qiymatlari yoziladi.

  • Ikki belgi orasida korrelyatsion bog`lanish mavjudligi yoki yo`qligi aniqlash uchun korrelyatsion koeffitsenti topiladi. O`lchanuvlar natijasida olingan o`rganayotgan belgining son qiymatlari yoziladi.
  • bu yerda lar bir belgining son qiymatilari lar 2-chi belgining son qiymatlari.

. . .

. . .

Korrelyatsiyakoeffitsienti larni hisoblamasdan quyidagi formula bilan hisoblash mumkin:

  • Korrelyatsiyakoeffitsienti larni hisoblamasdan quyidagi formula bilan hisoblash mumkin:

Korrelyatsiya koeffitsienti quyidagi xossalarga ega:

  • Korrelyatsiya koeffitsienti quyidagi xossalarga ega:
  • Korrelyatsiya koeffitsienti – 1 va 1 orasida bo`ladi:
  • Agar korrelyatsiya koeffitsienti musbat bo`lsa, kuzatilayotgan 2 belgi orasida to`g`ri proportsional bog`lanish mavjud bo`ladi, ya’ni bir belgining son qiymatlari o`sishi bilan (kamayishi bilan) ikkinchi belgining ham son qiymatlari o`sadi (kamayadi).
  • Agar korrelyatsiya koeffitsienti manfiy bo`lsa, kuzatilayotgan 2 belgi orasida teskari proportsional bog`lanish mavjud bo`ladi, ya’ni bir belgining son qiymatlari o`sishi bilan (kamayishi bilan) ikkinchisining son qiymatlari kamayadi (o`sadi).
  • Agar r = 0 bo`lsa, korrelyatsion bog`lanish mavjud bo`lmaydi.
  • Agar r = 1 yoki r = -1 bo`lsa, kuzatilayotgan 2 belgi orasida funktsional bog`lanish mavjud bo`ladi.

Bu erda regressiya koeffitsentlarini larni hisoblanmasdan ham topsa bo`ladi:

  • Bu erda regressiya koeffitsentlarini larni hisoblanmasdan ham topsa bo`ladi:

Download 94.29 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling