3. Lizing operatsiyalari va uning asosiy elementlari Lizing shartnomasi va turlari
Faktoring xizmati bo‘yicha shartnoma va uning tarkibi
Download 89,48 Kb.
|
1508776499 69445
- Bu sahifa navigatsiya:
- Kreditlash limitini ajratish.
- Har oylik yuk jo‘natish limitini jo‘natish.
2. Faktoring xizmati bo‘yicha shartnoma va uning tarkibi
Dunyo amaliyotida faktoring xizmatlarining narxi 2 elementga bog‘liq:
Mijozga faktoring xizmati shartnoma asosida ko‘rsatiladi. Shartnomada yetkazib beruvchiga regress huquqi berilgani yoki yo‘qligi ko‘rsatiladi. Regress huquqiga ega bo‘lgan shartnomada bank yetkazib beruv chiga har qanday to‘lanmaslik qarzdorlik majburiyatini sotish huqu qiga ega va aksincha regress huquqiga ega bo‘lmagan shartnomada bank to‘lanmaslik tavakkalchiligini o‘z bo‘yniga oladi, agar majburiyatlar noqonuniy deb topilmasa. Jahon amaliyotida faktoring operatsiyalari bo‘yicha chegara viy summalarni belgilashning uch xil usuli mavjud:
Ma’lum holatlarda esa bularning kombinatsiyasi ham qo‘llanilishi mumkin. Faktoring xizmati to‘g‘risida bank yetkazib beruvchi bilan shartnoma imzolashdan oldin yetkazib beruvchi bankka to‘lovchining nomi va adresi, u bilan kelishuv shartlari, barcha qarzdorlik to‘lovlari summasi, har bir qarzdorning summasi, u bilan oradagi munosabat va boshqa tur ma’lumotlarni taqdim etadi. Barcha ma’lumotlarni o‘rganib chiqib, bank kelishuv shartlari to‘g‘risida qaror qabul qiladi. Faktoring xizmatlari to‘g‘risidagi kelishuv, odatda, 1–4 yilga tuziladi. Konvension faktoringda kelishuv to‘liq xizmat amalga oshirilishi uchun, konfi densial faktoringda esa kelishuv faqat schot-fakturalar hisobini (diskontirovka) yuritish uchun tuziladi. To‘liq xizmat ko‘rsatish to‘g‘risidagi kelishuv regress qil ish huquqi bilan tuziladi (ma’lum vaqtga asosan, to‘lov muddatidan so‘ng 90 kun), alohida holatlarda esa, yetkazib beruvchi bankning ishonchini qozongan bo‘lsa, regress huquqi bo‘lmasligi ham mumkin. Davlatlararo savdo-sotiq qiladigan korxonalarga xizmat ko‘rsatishda eksport va import faktoringidan ham foydalaniladi. Faktoring kelishuvida faktoring turidan tashqari, shuningdek, quyidagilar ko‘rsatiladi:
Kelishuvda bank va mijozlarning huquq va majburiyatlari ko‘rsatib o‘tiladi. Bank majburiyatlari:
Mijoz majburiyatlari:
Faktoring operatsiyalari bank balansida aks ettirilib, debet tomonida bank yetkazib beruvchiga to‘lagan summa, kredit tomonida esa to‘lovchi bankka to‘lagan summa aks ettiriladi. Faktoring bo‘limi ishlarni amalga oshirish uchun keyingi moliyaviy yil rejasini tuzadi. Bular:
Faktoring bo‘limlarini bankning bosh bo‘limlarida hamda bank fi liallarida tashkil qilishi mumkin. Uning faoliyati bank ma’muriyati tomonidan kuzatilib boriladi. Faktoring mijoz – yetkazib beruvchi uchun foydalidir. Birinchidan, u umumiy summaning asosiy qismini shu vaqtda oladi va o‘zining yetkazib beruvchilari bilan hisob-kitobda iqtisod qiladi. Ikkinchidan, bank to‘lanmagan majburiyatlarni o‘ziga olgandan so‘ng, ularning to‘lanmaslik tavakkalchiligini oladi. Uchinchidan, yetkazib beruvchi o‘z majburiyatlarini olishining aniq muddatini bilib, o‘z rejalarini amalga oshirishi mumkin. To‘rtinchidan, bank mijozga to‘liq summani to‘laguncha boshqa xil xizmatlarni ham ko‘rsatadi: informatsiya, audit, sug‘urta, statistik ma’lumotlar va boshqalar. Faktoring xizmatlari kichik va o‘rta tashkilotlarga qo‘l keladi, chunki ularning ishlab chiqarishni kengaytirish imkoniyati bor, ammo o‘z vaqtida to‘lanmagan debitor qarzlari hisobiga moliyaviy jihatdan biroz qiynaladilar. Ammo quyidagi yetkazib beruvchilar faktoring operatsiyalari subyekti bo‘la olmaydilar:
Bundan tashqari, quyidagi holatlarda qarz majburiyatlari o‘tkazilmaydi: tashkilotlar to‘lovga qobiliyatsiz deb topilganda, jismoniy shaxslardan, shuningdek, tashkilot fi liallaridan va tashkilot bo‘limlaridan. Buni bankning o‘zi risk darajasiga qarab belgilaydi. Faktoring xizmatlari chuqur tahlildan so‘ng bozorda talabga ega bo‘lgan yuqori sifatli mahsulot ishlab chiqaruvchilarga, ishlab chiqarishni kengaytirishni va foydani ham oshirishni ko‘zda tutuvchilarga xizmatlar ko‘rsatadi, moliyaviy mablag‘lar yetishmasligi bularda vaqtinchalik hol hisoblanadi. Download 89,48 Kb. Do'stlaringiz bilan baham: |
Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2025
ma'muriyatiga murojaat qiling
ma'muriyatiga murojaat qiling