Kirish. Nazariy qism. Kislorod konverter jarayoni. Konverter jarayonining asoslari va maqsadlari


Po‘lat quyishda hosil bo‘lgan asosli va nordon shlaklar va ularning xarakterli xususiyati


Download 150.5 Kb.
bet3/7
Sana19.04.2023
Hajmi150.5 Kb.
#1363828
1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
Nazariy qism

Po‘lat quyishda hosil bo‘lgan asosli va nordon shlaklar va ularning xarakterli xususiyati.
Shlaklarning fizik-kimyovi xususiyatlari eritib olinayotgan metallning sifati va po‘lat quyish agregatining ishi unumdorligini aniqlaydi.
Po‘lat quyida hosil bo‘lgan shlakning tarkibidagi oksidlar kimyoviy xususiyatlariga ko‘ra 3 asosiy guruhga bo‘linadi:

  • Asosli (CaO, MnO, MgO, FeO)

  • Kislotali (SiO2, P2O5, V2O5)

  • Amfoter (Al2O3, Fe2O3, Cr2O3)

Amfoter oksidlarning xususiyati shundaki, asosli shixtalarda o‘zini kislotali oksid kabi, kislotali shixtalarda esa asosli kabi namoyon qiladi.
Tarkibida asosli (CaO, MnO, MgO, FeO) oksidlar ko‘proq bo‘lgan shlaklar asosli shlaklar hisoblanadi. Yuqori asosli shlaklarga asosliligi ≥2,5 bo‘lgan shlaklar kiradi. Nordon shlaklarning asosiy xarakteristikasi SiO2 (FeO+MnO)yoki SiO2/(FeO+MnO+CaO) - kislotali shlak deyiladi.
Nordon po‘lat quyish shlaklari po‘lat quyish agregatlarining futerovkasiga katta ta’sir ko‘rsatadi. 50-60 % ni tashkil qiladigan SiO2 kremniy oksidi nordon shlaklarning asosi hisoblanadi. SiO2 ning nordon shlaklardagi bunday konsentratsiyasi uning erish chegarasiga tegishli va shuning uchun uning erishi 1 ga teng. FeO ning eritishdan oldingi shlakdagi tarkibi 20-30 % ni, erish oxirida esa 10-15 % gacha kamayadi. Nordon shlaklarning asosiy kamchiliklaridan biri shundaki, ular metall vannasini fosfordan tozalay olmaydi.
Asosli po‘lat quyish shlaklari rafinirlovchi xususiyatga ega, ular S va P ni yo‘qotadi. Asosli shlaklarning asosiy komponentlaridan biri kalsiy oksididir. Uning tarkibi jarayon oxiriga borib 45-50 % ga etadi. Agar shlakga CaO ni miqdorini ko‘paytirish uchun ohak qo‘shilsa u geterogen xususiyatga ega bo‘lib qolishi mumkin. U holda fosfor va oltin- gugurtdan tozalash xususiyati kamayishi mumkin. Shlakning geterogen xususiyatini oldini olish uchun turli xil suyultiruvchilar boksit, plavk shpati va boshqalardan foydalaniladi.
Asosli shlaklarning ikkinchi asosiy komponentlaridan biri kremniy oksididir. SiO2 shixtaning metall qismidagi kremniyni oksidlanishidan hosil bo‘ladi. U shixtaning metallmas qismidagi SiO2 va mikser shlakidagi hosil bo‘ladi. Eritish davri boshida SiO2ning miqdori 25-35 % ga teng bo‘lsa, oxiriga borib esa 15-20 % ni tashkil qiladi. Metall chuqurroq fosfor va oltngugurtdan tozalanganda SiO2 miqdori 10-12 % gacha kamayadi.
MgO ning miqdori 8-10 % bo‘lguncha shlakning xususiyatiga yomon ta’sir qilmaydi. Miqdori bu chegaradan oshganda shlakda oxakning erish qiyinlashadi. Uning oltingugurt va fosfordan tozalash xususiyati kamayadi.
Alyuminiy oksidining miqdori 5-10 % etguncha ohakning erishini tezlashtiradi, suyuq oquvchanlikni oshiradi. Shlakning fizik-kimyoviy xususiyatini oshishiga yordam beradi. Yuqori konsentratsiyalarida esa shlakning aktivligini kamaytiradi.
Asosli shlaklarning asosiy texnologik xarakteristikasi ularning oksidlovchi xususiyatidadir. Shlakdan metallga metall vannasidagi elementlarni oksidlash uchun o‘tishi bilan xarakterlanadi. Buni metallda O2 ning konsentratsiyasi ko‘tarilganda amalga oshirish mumkin bo‘ladi. Shlakdan metallga O2 ning konsentratsiyasiga ko’rilganda amalga oshirish mumkin bo’ladi. Shlak xosil qiluvchilar bu metalmas materiallaridir. Ular shlakni hosil bo’lish va uning kimyoviy tarkibini tartibga soluvchi oxaktosh oxak asosli agragatlarga nordon oksidlarini kontrollovchilar oksidli agregatlarda kvarsitlardir. Oxaktosh tarkibida 98% 8°da CaCO3 va S va SiO2 oxaktoshda S 0,05-0,08% gacha cheklangan SiO2≤1,0 % Mg <1% oxaktosh 40-180 mm bo’lakchalarda ishlatiladi.



Download 150.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling