O‘rtacha nisbiy miqdorni oraliqli variatsion qatorlarda hisoblash


O‘rtacha nisbiy miqdorni oraliqli variatsion qatorlarda hisoblash


Download 39.86 Kb.
bet2/2
Sana31.10.2023
Hajmi39.86 Kb.
#1735956
1   2
O‘rtacha nisbiy miqdorni oraliqli variatsion qatorlarda hisoblash



Shartnomani bajarish darajasi bo‘yicha korxonalar guruhi (foizda)

Korxonalar soni
ni

Shartnoma bo‘yicha mahsulot yetkazib berish hajmi (mln.so‘m), fi

Shartnomani o‘rtacha bajarish darajasi %,









A

1

2

3

4

5

6

7

80 gacha
80-90
90-100
100-110
110-120
120-130
130 va undan yuqori

1
3
5
9
7
5
4

20
60
100
180
140
100
80

75
85
95
105
115
125
135

1500
5100
9500
18900
16100
12500
10800

1
3
5
9
7
5
4

75
255
475
945
805
625
540

-3
-2
-1
0
1
2
3

Jami

34

680




74400

34

3720




Birinchi guruhning quyi chegarasi noma’lum, uni shartli ravishda ushbu guruhning yuqori chegarasi (80) dan keyingi guruh oralig‘ining kengligi (90-80=10) ayirmasiga teng deb qabul qilamiz, ya’ni 80-10=70%. Natijada bu guruh uchun shartnomani bajarish o‘rtacha darajasi (70+80)/2=75%. Boshqa guruhlar uchun ham quyi va yuqori darajalar yig‘indisi yarmini hisoblaymiz. Oxirgi guruhda yuqori chegara noma’lum. Uni shartli ravishda bu guruh quyi darajasi (130%) ustiga oldingi guruh oraliq kengligini qo‘shishga teng qilib qabul qilamiz, ya’ni 130+10=140%. U holda oxirgi guruh uchun shartnomani o‘rtacha bajarish darajasi (130+140)/2=135%. Endi o‘rtacha uchun vazn belgilash kerak.


Ma’lumki, shartnomani bajarish darajasini aniqlash uchun haqiqatda yetkazib berilgan mahsulot hajmini shartnomada ko‘zlangan miqdori bilan taqqoslanadi. Demak, shartnomada ko‘zlangan mahsulotni yetkazib berishni o‘rtacha uchun vazn qilib olinadi. U haqida ma’lumotlar 2-ustunda keltirilgan. Shunday qilib:
Agarda ayrim korxonalar yoki ularning guruhi shartnomada bir xil hajmda mahsulot yetkazib berishi ko‘zlangan bo‘lsa, u holda tortilgan arifmetik o‘rtachaning vazni qilib korxonalar sonini olish mumkin. Misolimizda, barcha guruhlarda bir korxonaga nisbatan shartnomalarda o‘rtacha 20 mln. so‘m mahsulot yetkazib berish ko‘zlangan. Shuning uchun umumiy shartnomani o‘rtacha bajarish darajasini quyidagicha aniqlash mumkin:

Download 39.86 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling