Prof. Dr. Oktay belli 


Download 72.65 Kb.
Pdf просмотр
Sana16.11.2017
Hajmi72.65 Kb.

 

 



Prof. Dr. OKTAY BELLİ



 

İstanbul Universiteti 

E-mail: oktaybelli@gmail.com 

 

NAHÇIVAN TOPRAKLARINDA BULUNAN TÜRK-İSLAM ABİDELERİNİN İNSANLIK 

TARİHİ İÇİN ÖNEMİ 

                                                                                                                              

          “Nahçıvan  Türk-İslam  Kültürü  Abideleri:  Tarihte  ve  Günümüzde”  sempozyumun  başlığı 

ve  içeriği,  Nahçıvan  coğrafyası,  Nahçıvan  Mimarlık  Abideleri  ve  Türk  Tarihi  için  çok  büyük  bir 

önem taşımaktadır. 1991 yılına kadar, 70 sene boyunca Nahçıvan topraklarında bulunan Türk-İslam 

Kültürü  Abideleri  ve  Türk  Tarihinin  unutturulmak  istenildiğini  göz  önüne  alacak  olursak, 

düzenlenen  “Nahçıvan  Türk  İslam  Kültürü  Abideleri”nin  ne  kadar  isabetli  ve  yerinde  bir  karar 

olduğu kolayca anlaşılır.  

          Ortalama  5.500  km2’yi  bulan  Nahçıvan  Özerk  Cumhuriyeti  toprakları,  oldukça  zengin  bir 

tarihe  sahiptir.  Tarihin  hemen  her  çağını  köklü  bir  şekilde  yaşayan  Nahçıvan  toprakları,  Eski 

Çağ’da  olduğu  gibi,  Orta  Çağ’da  da  Türk-İslam  dönemine  ait  kültür  abideleriyle  de  büyük  bir 

zenginlik göstermektedir. 

          Nahçıvan  topraklarında  bulunan  Nahçıvan  Kalesi,  Abbasabad  Kalesi,  Efkan  Kalesi,  Alince 

Kalesi, Şahbuz Kalesi, Babek Kalesi, Aza Kalesi, Kuyuludağ Kalesi gibi anıtsal savunma tesisleri, 

Nahçıvan, Han Sarayı, Nahçıvan Zaviye Medresesi, Mümine Hatun Türbesi, Emirhan Türbesi, Pir 

Eyvaz  Türbesi,  Yusuf  bin  Küseyir  Türbesi,  Karabağlar  Türbesi,  Darkend  Türbesi,  Kirna  Türbesi, 

Hanegah Türbesi, Harabe Gilan Türbesi, Gülistan Türbesi, Nuh’un Türbesi, İmamzade Mescidi ve 

Türbesi  gibi  dinsel  yapılar  ile  Kazancı  Köprüsü,  Leketag  Köprüsü,  Aza  Köprüsü,  Ziyaül  Mülk 

Köprüsü, Dedeli Köprüsü, Hanegah Köprüsü, Şah Abbas Köprüsü,  Hacı  Nağı  Köprüsü, Gilançay 

Köprüsü,  Bilev  Köprüsü  gibi  sivil  mimari  yapılar  Culfu  Kervansarayı,  Kiran  Kervansarayı, 

Camaldın Kervansarayı, Selim Kervansarayı, Haraba Kervansarayı, Yukarı Eylis Kervansarayı, Gal 

Kervansarayı  ile  kabir  üstü  mezar  taşları,  Tarihi  Hamamlar  ve  Buzhaneler,  Türk  halkının  bu 

topraklara vurduğu “Türk Damgası”,“Türk Mühründen” sadece birkaçını meydana getirmektedir.  

          Nahçıvan coğrafyasını bir inci gibi süsleyen anıtsal Savunma Kaleleri, Han Sarayı, Mescitler, 

Kümbetler,  Medreseler,  Türbeler,  Kervansaraylar,  Köprüler,  Hamamlar,  Buzhaneler,  at,  koyun  ve 

koç  biçiminde  yapılan  yüzlerce  kabir  üstü  mezar  taşı,  Türklerin  bu  topraklardaki  “Tapu 

Senetleri”dir.  

                                                           

 Prof. Dr. Oktay BELLİ, İstanbul Üniversitesi, e-posta:oktaybelli@gmail.com  



Web site: 

www.oktaybelli.com

  


 

          Nahçıvan  topraklarında  bulunan  Türk  İslam  Abideleri,  Türk  tarihinin  ne  kadar  zengin,  



muhteşem ve köklü olduğunu ispat etmektedir. Türk-İslam abideleri, Türk Tarihinin yüzlerce yıllık 

maddi kültür varlığını meydana getirmektedir. 

          Oldukça stratejik bir konumda bulunan Nahçıvan coğrafyası, bölgede gelişen medeniyetlerin 

yüksek  bir  seviyeye  ulaşmasında  ve  bu  kültürlerin  öğrenilmesinde  de,  bir  anahtar  görevini 

görmüştür. 

          Eski Çağ’da, Nahçıvan  topraklarında  gelişerek  yüksek  bir  seviyeye  ulaşan  medeniyeti 

bilmeden,  Güney  Kafkasya,  Kuzeydoğu  Anadolu  ve  Kuzeybatı  İran  topraklarındaki  kültürleri 

açıklamak mümkün değildir. 

          Bu  yüzden,  Nahçıvan  topraklarında  bulunan  Türk-İslam  abidelerinin  ortaya  çıkaran  Türk 

Tarihinin gelişim evrelerini de iyice bilmeden, Güney Kafkasya, Kuzeydoğu Anadolu ve Kuzeybatı 

İran coğrafyasında gelişen Türk Tarihini de tek başına yorumlamak eksik olacaktır. 

          Olağanüstü görkemli bir sanat eserini yansıtan Türk-İslam Abidelerini uzaydan gelen insanlar 

inşa etmedi. Bunları yapan insanlar, muhteşem bir Türk Tarihini yazan sizlerin atalarıdır. Ne mutlu 

sizlere ki, bu muhteşem kültür abidelerini inşa eden Türklerin torunlarısınız.  

          Nahçıvan’da  bulunan  Türk-İslam  Abideleri,  taş  toprak,  kerpiç  ve  tuğladan  yapılan  basit  bir 

tarihi  anıt  değildir.  Bu  önemli  abideler,  yüzlerce  yıllık  bir  tarihsel  gelişmenin  sonucunda,  ortaya 

çıkan Türk Tarihi ve kültürünün anıtsal sanat eseridir.  

          Yüzlerce yıllık bir tarihsel kültürün sonucunda hayat bulan ve toprağa damgasını vuran Türk-

İslam  abideleri,  Türklerin  manevi  yönden  yetişmesinde,  kişilik  ve  şahsiyetinin  gelişmesinde  çok 

önemli bir görev görmüştür.  

          Nahçıvan  topraklarında  yetişen  insanların  milliyetçi,  zeki,  kararlı,  zorlukları  yenen  dirayetli 

ve  tarihsel  olayları  başarıyla  yönlendiren  büyük  şahsiyetler  olmasında,  şanlı  Türk  tarihi  ve 

kültürünün eseri olan anıtsal Türk-İslam abidelerinin çok büyük etkisi olmuştur.  

          Eğer  sizler,  tarih  ve  kültür  dolu  Nahçıvan  topraklarında  doğup,  yetişmeseydiniz  de,  örneğin 

Kutuplarda doğup bir Eskimo gibi yetişseydiniz, her türlü yokluk ve sıkıntı içinde bile olsa, acaba 

bu  kadar  milliyetçi  ve  sağlam  bir  tarihi  şahsiyete  sahip  olabilirmiydiniz  diye  hep  kendi  kendime 

sorarım. 

          Bundan  20  sene  önce,  Nahçıvan’da  Prof.  Dr.  Veli  Bahşeliyev  ile  birlikte  arkeolojik  yüzey 

araştırması  çalışmalarını  yürüttüğümüz  dönemde,  Şerur  reyonunun  girişindeki  tabela  üzerinde 

okuduğum bir cümleye hiç unutamadım. Bu tabelada, büyük devlet adamı ve Azerbaycan halkının 

milli lideri  rahmetli Haydar Aliyev’in şu ünlü  sözü  yazılıydı:  “Nahçıvan Toprakları,  Her Zaman 

Akıllı, Cesur Ve Büyük Devlet Adamlarının Yetiştiği Bir Coğrafyadır”.  

          Savaş, yokluk ve büyük sıkıntıların çekildiği o dönemlerde yazılan bu deyimin daha sonraki 

yıllarda ne kadar haklı ve doğru olduğu bir kez daha ispatlanmış oldu. 


 

 



NAHÇIVAN TOPRAKLARINDA RESTORE EDİLEN  

TÜRK-İSLAM ABİDELERİ 

 

          Nahçıvan  toprakları,  özellikle  11-13  yüzyıllar  arasında  Selçuklu  Sanatı  Rönesansının  hayat 

bulduğu  ve  yaşadığı  bir  coğrafya  olmuştur.  Bu  görkemli  sanatın  güzel  örnekleri,  Nahçıvan 

topraklarını bir inci gibi süslemektedir.  

          2005 yılından itibaren Nahçıvan topraklarında bulunan tarih ve medeniyet abidelerinin tespit 

ve  korunması  çalışmaları  başlatılmıştır.  Şimdiye  kadar  Nahçıvan  topraklarında  1218  taşınmaz 

kültür varlığı tespit edilerek, bunların kültür envanteri çıkarılmıştır.  

          Bugüne kadar Nahçıvan topraklarında 70’den fazla taşınmaz kültür abidesinin restorasyon ve 

onarım  çalışması  çok  büyük  bir  başarıyla  yapılmıştır.  Bu  önemli  çalışmalardan  dolayı  Nahçıvan 

Muhtar  Respublikası  Ali  Meclisinin  Sedri  Vasıf  Talibov’a,  Türk  Tarihi  ve  Türk  Dünyası  adına 

sonsuz teşekkürlerimi sunarım. 

          Kaleler  

          Çok  büyük  emek  verilerek  restore  edilen  kalelerin  başında,  Nahçıvan  Kale  ile  Alince  Kale 

gelmektedir.  Türk  tarihinin  yüzlerce  yıllık  bir  dönemini  yansıtan  Nahçıvan  Kale  ile  Alince  Kale, 

Türk Dünyasının insanlık medeniyetine kazandırılmıştır.  

          Türklerin en büyük bayramlarından biri olan Nevruz, artık her yıl Nahçıvan Kale’de görkemli 

bir  şekilde  kutlanmaktadır.  Kalelerin  içinde  kurulan  müzeler,  Nahçıvanın  binlerce  yıllık  tarihi 

konusunda  çok  önemli  bilgiler  vermektedir.  Restorasyonu  yapılan  kaleler  ile  Türk  Tarihinin 

ihtişamı, gelecek kuşaklara başarılı bir şekilde aktarılmıştır.  

          Türbeler 



          Onarım  gören,  tamir  edilen  ve  büyük  oranda  restore  edilen  türbelerin  başında  şnlar 

gelmektedir: Yusuf bin Kuseyir Türbesi, Mümine Hatun Türbesi, Karabağlar Türbesi, Nuh Türbesi, 

Gülistan Türbesi ve Hanegah Türbesi. 

          11.-13.  Yüzyıllar  arasında  Selçuklu  Sanatının  en  güzel  örneklerini  yansıtan  Nahçıvan 

Türbeleri, batıda Anadolu topraklarında gelişecek olan türbe mimarisini etkilemiştir.  

          Nahçıvan’ın  Türk-İslam  Medeniyetinin  Payitahtı  olarak  seçilmesinde,  türbelerin  tarihsel  ve 

sanatsal kimliği çok önemli bir rol oynamaktadır. Hatta 12. Yüzyıla ait Yusuf bin Kuseyir Türbesi 

ile  Mümine  Hatun  Türbesi,  Nahçıvan’ın  Türk-İslam  Abidelerinin  sembolünü,  geleceğe  gururla 

taşıyacaktır. 

          Mescitler  



          Aslına  uygun  olarak  restore  edilen  Nahçıvan  Şehir  Cami  Mescidi  ile  Nehrem  Cami,  halkın 

ibadetine sunulmuştur. Her iki mescit içinde bulunan çiniler ve duvar panoları, Türk-İslam sanatının 



 

en  güzel  örneğini  yansıtmaktadır.  Ayrıca  Nahçıvan  Kalede  ihtiyaca  göre  çok  büyük  bir  mescidin 



inşaatı bitmek üzeredir. Bu cami, Nahçıvan Özerk Cumhuriyetinin en büyük ibadethanesi olacaktır. 

          Bunların  yanı  sıra,  Nahçıvan  toprakları  içinde  yeni  inşa  edilen  10  mescit,  halkın  ibadetine 

sunularak büyük bir ihtiyacı karşılamaktadır. 

          Medreseler 



          Restore  edilen  Nahçıvan  Zaviye  Medresesi,  Nahçıvanın  eski  medrese  mimarisi  ve  kültürü 

hakkında  önemli  bilgi  verilmektedir.  Orta  Çağ’ın  en  önemli  ilmi  kurumu  olan  medreseler, 

Nahçıvan’da büyük tefekkür sahibi insanların yetişmesinde büyük bir rol oynamıştır. 

          Cami,  türbe  ve  mescit  mimarisi  ile  büyük  bir  uyum  içinde  gelişen  medreseler,  Nahçıvan’ın 

Türk-İslam  tefekkürünün  gelişmesine  hizmet  etmiştir.  Hatta,  cami,  türbe  ve  mescit  düşüncesinin 

yaratılarak yaşatılmasında, mescitlerde gelişen ilmi düşünce belirleyici olmuştur. Bu ilmi düşünce, 

Nahçıvan’da ortaya çıkan Türk-İslam medeniyetinin temelini meydana getirmiştir. 

          Hamamlar 



          Nahçıvan  topraklarında  bulunan  tarihi  hamamlardan  Nahçıvan  Şark  Hamamı,  Ordubad 

Hamamı  ile  Şerur  şehrindeki  Yengize  Hamamı,  restore  edilerek,  eski  kimliğine  kazandırılmıştır. 

Türk-İslam  medeniyetinin  temizlik  kültürünü  yansıtan  hamamlar,  Selçuklu  Sanatı  ve  mimarisinin 

ayrılmaz bir parçasını oluşturmaktadır.  

          Tarihsel  bir  kimliği  bulunan  hamamlar,  Nahçıvan  Türk-İslam  abideleri  ile  birlikte 

değerlendirildiği  zaman,  mimarlık  tarihi  ve  kültürünün  ayrılmaz  bir  parçası  olduğu  kolayca 

anlaşılır.  Bir  başka  deyişle  hamamlar,  görkemli  Nahçıvan  Türk-İslam  mimarisinin  küçük  bir 

minyatürünü yansıtmaktadır. 

 

          Buzhaneler  



          Restore edilen Nahçıvan Buzhanesi, Ordubad Şehir Buzhanesi ile Celilkent Şehir Buzhanesi, 

halkın sosyal kültürüne ışık tutmaktadır.  

          Günümüzde  düzenlenen  her  türlü  sosyal  faaliyette  kullanılan  buzhanelerin  ilginç  mimarisi, 

Nahçıvan Türk-İslam abidelerinin bilinmeyen bir başka yönünü yansıttığı için, çok büyük bir önem 

taşımaktadır. 

          Köprüler 



          Aslına sadık kalınarak restore edilen Aza Köprüsü, Der Köprüsü ve Tivi Köprüsü, Nahçıvan 

topraklarındaki  bir  başka  Türk-İslam  abidesini  meydana  getirmektedir.  Köprülerin  planı  ve  inşa 

tekniği, Nahçıvan sivil mimarlık abidelerinin ne kadar geliştiğini göstermektedir.  

          Nahçıvan topraklarında bulunan çok sayıdaki köprü, yüzlerce yıllık bir tarihsel geçmişe sahip 

olan Türk-İslam abidelerinin en önemli sivil mimarlık abidelerinin başında gelmektedir. Köprüler, 


 

insanların  yanı  sıra,  ticaret  kervanları  tarafından  da  kullanılmıştır.  Günümüze  kadar  kullanılan 



köprüler, Nahçıvan’da yetişen inşaat mühendislerinin başarılarını yansıtmaktadır. 

          Nahçıvan topraklarından bulunan çok sayıdaki  köprü sayesinde, ekonomi ve ticaret  geliştiği 

gibi, medeniyetin  yayılması  da  çok kolay olmuştur. Köprüler sayesinde,  Nahçıvan kültürü  İran ve 

Türkiye’ye daha kolay yayılmış ve karşılık olarak ticari ve kültürel ilişkiler gelişebilmiştir. 



          Nahçıvan Han Sarayı 

          1787 yılında I. Kerbala Han tarafından inşa ettirilen Nahçıvan Han Sarayı, oldukça ihtişamlı 

bir mimariye sahiptir. Restore edilen ve günümüzde müze olarak kullanılan Nahçıvan Han Sarayı, 

18. yüzyıl Nahçıvan Türk-İslam mimarisinin en güzel örneklerinden birini yansıtmaktadır. Mümine 

Hatun  Açık  Hava  Müzesi  kompleksi  ile  bir  bütün  oluşturan  Nahçıvan  Han  Sarayı,  gerek  orijinal 

mimarisi,  gerekse  içinde  sergilenen  etnografik  eserler  ile  ziyaret  eden  insanları  hayran 

bırakmaktadır. 

          Kehrizler 

          Yüzlerce yıldan beri çalışan Nahçıvan topraklarındaki kehrizler, yeraltı sulama sisteminin en 

güzel  örneklerini  meydana  getirmektedir.  Orta  Asya’dan  Anadolu’nun  batısına  kadar  uzanan 

coğrafi bölgede, binlerce kehriz bulunmaktadır. Orta Asya ve Anadolu’da bulunan yüzlerce kehriz, 

çeşitli nedenlerden dolayı bozularak, işlemez olmuştur. 

          Nahçıvan topraklarında bulunan kehrizlerin çöken ve bozulan kısımları tamir ettirilerek suyun 

başarılı  bir  şekilde  akması  sağlanmıştır.  Türk-İslam  kültür  coğrafyasının  en  karakteristik 

özelliklerinin başında, yüzlerce yıldan beri yer altı sularından kehriz yöntemiyle faydalanılmıştır. 

          Türk-İslam  medeniyetinin  gelişmesinde, kehrizlerin  çok büyük bir  önemi vardır. Bu  yüzden 

tamir ettirilerek başarılı bir şekilde su taşıyan kehrizler, Nahçıvan su mühendisliğinin bir şaheserini 

meydana  getirmektedir.  Kehrizlerin  mimarisi  ve  çalışma  sistemi  sayesinde,  Nahçıvan’ın  sahip 

olduğu eski medeniyet seviyesinin ne kadar geliştiğini öğrenebilmekteyiz. 

          Değirmenler 

          Su ile çalışan değirmenlerden Kirna, Salta ve Cemalettin değirmenleri tamir ettirilerek, halkın 

tarım kültürüne yardımcı olmuştur. Oldukça ekonomik olan ve su ile çalışan değirmenler, Nahçıvan 

topraklarında gelişen tarım kültürünün en faydalı sistemini meydana getirmektedir. Yüzlerce yıldan 

beri su ile çalışan değirmenler, arpa ve buğdayın öğütülerek un haline getirilmesinde çok büyük bir 

iş kolaylığı sağlamıştır. 

          Su  ile  çalışan  değirmenler,  halkın  sosyal  ve  ekonomik  kültürünün  ayrılmaz  bir  parçasını 

oluşturmaktadır. Değirmenler, halkın ekonomik hayatına büyük bir katkı sağladığı  gibi, sosyal  ve 

etnografik  kültürünün  de  ortak  bir  parçası  olmuştur.  Hikaye,  atasözü,  bilmece,  türkü,  mani  ve 

efsanelerin  çok  büyük  bir  kısmı,  su  ile  çalışan  değirmenlerin  çevresinde  geçmiştir.  Bu  yüzden 


 

Nahçıvan  topraklarında  su  ile  çalışan  değirmenler,  Türk-İslam  abidelerinin  küçük  bir  parçasını 



oluşturmaktadır. 

          SONUÇ  

 

        


          Son  olarak  özellikle  türbeler  konusunda  birkaç  cümle  söylemek  istiyorum;  Büyük  Selçuklu 

Devleti’nin  kuruluş  yıllarından  itibaren,  yani  11.  Yüzyılın  başlarından  beri,  Türkmenistan, 

Azerbaycan, Nahçıvan, İran, Irak, Suriye ve Anadolu topraklarında inşa edilmeye başlanan türbeler, 

Türklerin  İslamiyet  öncesi  ölüm  geleneklerinin,  islam  dini  ile  birlikte  yeni  bir  sentezini 

yansıtmaktadır. 

          Türbeler,  Türklerin  sosyal  yaşantısının,  tarihsel  kültürünün,  dinsel  inançlarının  ve  türbe 

sahibine  duyulan  sevgi  ve  saygının,  mimariye  yansıtılmasıdır.  Türbe  sahibine  duyulan  sevgi  ve 

saygının, onların ölümüyle sona ermediğini, tam tersine geleceğe taşındığını göstermektedir. 

          Oldukça  geniş  bir  coğrafi  alanda  inşa  edilen  yüzlerce  türbe,  Türklerin  İslam  dini  ve 

mimarisine kazandırdığı en önemli kültür abideleridir. 

          Türkmenistan’ın  Merv  şehrinde  bulunan  Sultan  Sencer’in  ünlü  türbesi,  nasıl  Unesco  Dünya 

Miras  Listesine  alındıysa,  Nahçıvan’da  bulunan  ünlü  Mümine  Hatun  Türbesi  de,  Unesco  Dünya 

Miras Listesine alınmalıdır.  

          Böylece  bir  benzeri  daha  bulunmayan  ve  ulu  bir  kadın  adına  inşa  edilen  Mümine  Hatun 

Türbesi’nin  ünü,  yalnızca  Nahçıvan  tarihi  ve  Nahçıvan  sınırları  içinde  kalmayacak,  evrensel  bir 

nitelik kazanacaktır. 

          

EDEBİYYAT 

 

Aliyev, G. A. 1992 



:  “The  Form  in  the  Nature  and  the  Harmonic  Structure  of 

the  Mausoleum  Momina  Khatun”,  Artchitecture  and  Art 



of  Near  East  Summaries  of  Papers  of  the  International 

Conference I, Bakü, 24. 

Aliyev, K. 2007 



:  Mimar  Acemi  Nahçıvani  Yaratıcılığında  Ahenkdarlık

Bakü. 

Alincekala 2016 

:  Alincekala, Nahçıvan. 

Aslanapa, O. 1964 



:  “Azerbaycan’da  Mimarlık  Abideleri”  Türk  Kültürü  II, 

No: 19, Ankara, 59-65. 

Aslanapa, O. 1989 

:  Türk Sanatı, İstanbul. 

Aslanov,  G.-B.  İbramigov-S. 

Kaşkay 1997 

:  “Das  mittelalterliche  Haraba-Gilan  (Aserbeidchan)”, 

Archaeologische  Mitteilungen  aus  Iran  und  Turan  29, 

Berlin, 401-425. 

Bahşaliyev, V. 2005 

:  “Nahçıvan’da  Nuhla  Bağlı  Efsaneler”,  Şark  Kapısı 

Gazetesi, 08 Ekim 2005. 

Belli, O.- B. Konyar 2001 



:  “Research  of  Turkic  Monuments  in  the  Nakhichevan 

Autonomus  Republic”,  (ed.  O.  Belli),  Istanbul 



University’s  Contributions  to  Archaeology  in  Turkey, 

(1932-2000), İstanbul, 418-426. 

Belli, O. 2000 



:  “İstanbul 

Üniversitesi  ve  Türkiye’nin  Uluslararası 



 

Arkeoloji Projesi:  Nahçıvan Araştırmaları”, (ed. O. Belli), 



Türkiye  Arkeolojisi  ve  İstanbul  Üniversitesi,  Ankara, 

351-358. 

Belli, O.-V. Sevin 1999 

:  Nahçıvan’da 

Arkeolojik 

Araştırmalar 

1998-

Archaeological  Survey  in  Nakhichevan  1998,  Arkeoloji 

ve Sanat Yayınları, İstanbul. 

Denike, B. B. 1961 

:  “Karabağlar  Mimarlık  Kompleksi”,  Şark  Kapısı,  26  / 

6701. 

Haciyev,  İ.-E.  Amanoğlu 

1998 



:  Tarihte ve Günümüzde Nahçıvan, Ankara. 

İsayev, E. 2012 



:  Büyük İpek Yolu ve Nahçıvan, Bakü. 

Kerimzade, S. 1969 



:  “Karabağlar 

Türbesinin  Kitabeleri  Hakkında  Bazı 

Mülehazalar”  Azerbaycan  İlimler  Akademisi  Haberleri, 

Tarih, Felsefe, Hukuk Serisi, Bakü, 69-78. 

Kerimzade, S. 1967 



:  “Mümine  Hatun  Türbesinin  Öğrenilmemiş  Kitabeleri”, 

Azerbaycan SSR. EA Maruzeleri, XXIII, No: 8, Bakü, 83-

88. 

Memmedov, R. 1962 

:  “Yakın Şark ve Avrupa Seyyahları Nahçıvan Şehrinin Orta 

Asır  Tarihi  Hakkında”,  Azerbaycan  İlimler  Akademisi 



Haberleri, No: 4, Bakü, 11-22. 

Memmedov, R. 1977 



:  Nahçıvan Şehrinin Tarihi İçeriki, Bakü. 

NahçıvanAbideleri 

Ansiklopedisi, 2005 

:  Nahçıvan Abideleri Ansiklopedisi, I, Nahçıvan 2005. 

 

NahçıvanMuhtar 

Respublikası 2009 

:  Nahçıvan  Muhtar  Respublikası  Arazisinde  Dünya,  Ülke 

ve  Yerli  Ehemmiyetli  Taşınmaz  Tarih  ve  Medeniyet 

Abideleri, Nahçıvan. 

Öney, G. 1981 



:  “İran  ve  Anadolu  Selçuklu  Türbelerinin  Mukayesesi” 

Yıllık Araştırma Dergisi, Ankara, 41-46. 

Önkal, H. 1996 



:  Anadolu Selçuklu Türbeleri, Ankara. 

Salamzade, A. 1976 



:  Acemi  Ebubekir  Oğlu  ve  Nahçıvan  Mimarlık  Abideleri

Bakü. 

Seferli, F. 2003 

:  “Emirhan  Türbesinin  Kitabesi”,  Nahçıvan  Regional  İlim 

Merkezinin Eserleri, Bakü, 23-27. 

Seferli, F.-İsayev 2005 



:  “Nahçıvan  Kervansrayları”  Nakşicahan  Eğitim-Bilim-

Kültür ve Araştırma Dergisi, No: 6, 6-9 

Seferli, H. 2007 



:  “Yukarı Eylis Kendi: Tarihi Abideleri”, AMEA Nahçıvan 

Bölmesinin Haberleri, No: 3, 11-17. 

Seferli, H. 2017 



:  Nahçıvan Türk-İslam Medeniyeti Abideleri, Nahçıvan. 

Seferov, F. 1993 



:  Karabağlar  Mimarlık  Kompleksinin  Kitabeleri”,  Ana 

Yurddan  Ata  Yurda  Türk  Dünyası  I,  sayı  3,  Haziran, 

Ankara, 61-63. 

Sözen, M. 1968 

:  “Anadolu’da  Eyvan  Tipi  Türbeler”  Anadolu  Sanatı 

Araştırmaları I, İstanbul, 167-219. 

Tabak, N. 1972: Ahlat Türk Mimarisi, İstanbul. 

Top, M. 2014 

:  “Selçuklularda  Kümbet  Geleneği  ve  Ahlat  Kümbetleri-

Tradition  of  Seljuk  Tombs  and  Ahlat  Toms”,  (ed.  O. 

Belli),  II.  Uluslararası  Ahlat-Avrasya  Bilim  Kültür  ve 

Sanat  Sempozyumu,  Bitlis  Eren  Üniversitesi  Yayını,  No: 

5, İstanbul, 201-217 

Tuncer, O. C. 1986-1992 

:  Anadolu Kümbetleri, I-III, Ankara. 

Velihanlı, N. 2015 



:  Nahçıvanın 

VII-XII.  Asırlar  Devri  Tarihte  ve 

Tarihşünaslığında, Nahçıvan. 

 

Velihanlı, N. 2016 



:  Nahçıvan Tarihi, Nahçıvan. 

Yazar, T. 2007 



:  Nahçıvan’da  Türk  Mimarisi  (Başlangıcından  19. 

Yüzyılın  Sonuna  Kadar),  Türk  Tarih  Kurumu  Yayını, 

Ankara.           



 

 

 

 

 

 

 

   


Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling