Va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali


Download 1.53 Mb.
Pdf ko'rish
bet2/8
Sana13.04.2023
Hajmi1.53 Mb.
#1355512
1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
Xayrullayev Ibrohim Fizika 4-Mustaqil ish compressed (3)

Diffuziya 
Diffuziya (
lotincha
: diffusio — singish, tarqalish) — molekulalar, atomlar, 
ionlar va kolloid zarralarning tar-tibsiz issiklik harakati natijasida bir 
moddaning ikkinchi moddaga oʻz-oʻzidan oʻtishi, birining ikkinchisiga singib 
ketishi. Diffuziya gaz, suyuklik yoki qattiq jismlarda boʻladi va tezligi 
moddaning zichligi va qovushoqligi, temperatura, diffuziyalanuvchi zarraning 
tabiatiga va h. k.ga bogʻliq. Temperatura koʻtarilishi bilan Diffuziya tezlashadi. 
Bir aralashmali sistema (bir modda)dagi Diffuziya oʻz diffuziya, koʻp 
aralashmali sistema (gaz, suyuq yoki qattiq eritmalar)dagi Diffuziya 
geterodiffuziya deyiladi. Fan va texnika sohalarida Diffuziya ning ahamiyati 
katta; kimyoda Diffuziya usuli erigan moddaning molekulyar ogʻirligini 
aniqlashda qoʻllaniladi. Biologiyada oziq moddalarning soʻrilishi va yutilishi 
hamda moddalar almashinuv mahsulotlarining chiqib ketishida Diffuziya ning 
ahamiyati bor. Texnikada terini oshlash, gazlamani boʻyash, metallarni 
sementlash va azotlash, metallarda himoya qrplama hosil qilishda qoʻllaniladi. 
Geologiyada Diffuziya moddalarning quyuqdan suyuqqa, issiqdan sovuqqa, 
namdan quruqqa tarqalishiga aytiladi. Foydali qazilma konlarini izlashda 
Diffuziya ning roli juda muhim. Diffuziya natijasida konlar bor joylarda 
rudalarni birlamchi va ikkilamchi areal (joy) lari hosil boʻladi. Bular oʻz 
navbatida maʼdan konlarini qidirishda asosiy omillardan hisoblanadi. Fizikada 
molekulalar (atomlar) Diffuziya sidan tashqari oʻtkazuvchanlik elektronlari, 
kovaklar, neytronlar va b. zarralar Diffuziya si ham oʻrganiladi. 
 
2-Mavzu : Fizikaviy jarayonlarni modellashtirish imkonini beruvchi 
dasturlar orqali fizikaviy jarayonlarni modellashtirish. 
Reja : 
1. Fizika o’qitishning ahamiyati va uning tuzilishi. Unda kompyuterdan 

Download 1.53 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling