8. 1 Ma’ruza ta’lim texnalogiyasi modeli Ma’ruzaga ajratilgan soat-2


Download 62.13 Kb.
Pdf ko'rish
Sana26.09.2020
Hajmi62.13 Kb.

 

8-Mavzu 

Ta’limni tashkil etish shakllari va turlari

 

8.1



 Ma’ruza ta’lim texnalogiyasi modeli  

Ma’ruzaga ajratilgan soat-2 

 

Talabalar soni 50-65 



O‘quv mashg‘ulotining shakli 

Ma’ruza: Ma’lumotli maruza 

Ma’ruza rejasi 

1.  Ta’limni 

tashkil  etish  shakllari 

tushunchasi va ta’lim turlari.  

2.  Darsning turlari va tuzilishi. 

3.  Nostandart darslar.  

4.  Ta’limni  tashkil  etishning  yordamchi 

shakllari.  

5.  O’qituvchining darsga tayyorlanishi. 

Mashg‘ulotning  maqsadi:  Talabalarda  ta’limni  tashkil  etish  shakllari  va  ta’lim 

turlari, darsning turlari, tuzilishi, ta’limni tashkil etishning yordamchi shakllariga doir 

bilimlarni tarkib toptirish. 

Pedagogik vazifalar 

O‘quv faoliyati natijalari: 

1.  Ta’limni  tashkil  etish  shakllari 

tushunchasi va ta’lim turlarini bayon etish; 

2.  Hozirgi  vaqtda  ta’lim  mazmunini 

belgilashga  doir  asosiy  g’oyalari  haqida 

ma’lumot berish; 

3.  Nostandart  darslar  bilan  talabalarni 

tanishtirish; 

4.  Ta’limni  tashkil  etishning  yordamchi 

shakllarini bayon etish; 

5.  O’qituvchining  darsga  tayyorlanishi 

haqida ma’lumot beradi. 

1  Ta’limni  tashkil  etish  shakllari 

tushunchasi 

va 

ta’lim 


turlarini 

daftarlariga  qayd etadi. 

2.  Hozirgi  vaqtda  ta’lim  mazmunini 

belgilashga  doir  asosiy  g’oyalari  haqida 

tushunchaga ega bo’ladil. 

3. Nostandart darslarni o’rganadi. 

4. 

Ta’limni 



tashkil 

etishning 

yordamchi shakllarini bilib oladi. 

5. O’qituvchining darsga tayyorlanishi 

haqida ma’lumotga ega bo’ladi. 

Ta’lim metodi 

Ma’ruza, grafik organayzerlar: Toifalash 

jadvali va blits so’rov metodlari.  

Ta’limni tashkil etish shakli 

Ma’lumotli ma’ruza 



Didaktik vositalar 

Ma’ruza matni, taqdimot 



O‘qitish shart-sharoiti 

Maxsus 


texnik 

vositalar 

bilan 

jihozlangan xona 



Monitoring va baholash 

O‘z-o‘zini nazorat qilish, savol-javob 



 

 

8-Mavzu 

 

Ta’limni tashkil etish shakllari va turlari 

8.2.Ma’ruzaning texnologik kartasi 

Ish bosqichlari 

va vaqti 

Faoliyat mazmuni 

O‘qituvchi 

Talaba 

1-bosqich. 

O‘quv 

mashg‘ulotiga 

kirish (Da’vat 

bosqichi) 

(5 minut) 

1.1.  Talabalarni mavzuning 

nomlanishi, rejadagi masalalar bilan 

tanishtiradi va mavzuni yoritishda 

foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati 

slaydlar yordamida ko’rsatiladi (1-2-3 

ilova). 

Tinglashadi, yozib borishadi. 



 

1.2. 


Talabalrning avval o’rganilgan 

mavzu yuzasidan bilimlarni 

mustaxkamlash maqsadida Blits 

so’rov o’tkaziladi. (4-ilova). 

Savollarga javob berishadi va 

o’zlarining fikrlariga tuzatish 

kiritishadi. 

2-bosqich. 

Asosiy 

(Anglash 

bosqichi) 

(55 minut) 

2.1 


Ta’lim turlari 

mazmunini 

tushuntirib beradi. 

(5-5A ilova) 

Ta’lim turlari 

mazmunini asosiy 

mohiyatini o’zlashtiradi. 

2.2 

Sinf-dars tizimining о‘ziga xos 

xususiyatlari

ga tavsif beradi  

(6-7-7A-8-ilova). 

Sinf-dars tizimining о‘ziga xos 

xususiyatlari 

haqida asosiy 

ma’lumotlarni daftarlariga qayd 

etib borishadi 

2.3. 


Noan’anaviy dars turlari

ni 


slaydlar yordamida aniqlashtiradi

 

(9-10 ilova). 

Noan’anaviy dars turlari

ni 


daftarlariga qayd etishadi 

2.4. 


O’qituvchining darsga 

tayyorlanishi

 haqida ma’lumot 

beradi. (11-11A-ilova) 

O’qituvchining darsga 

tayyorlanishi

 haqida ma’lumotga 

ega bo’ladilar. 



3-bosqich. 

Yakuniy 

(Fikrlash 

bosqichi) 

(20 minut) 

3.1. Talabalarning mavzu yuzasidan 

tasavvurlarini aniqlashtirish 

maqsadida toifalash  jadvali taqdim 

etiladi.  (12-ilova) 

Talabalar daftarlariga o’rganilgan 

materiallarni qayd etib boradilar 

Aniq tasavvurlar shakllanmagan 

qismlarini qayta tushuntiradi  

O‘z fikrlarini boyitadi va to‘ldiradi. 



 

1-ilova 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

2-ilova 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

3-ilova 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Reja: 

1.  Ta’limni tashkil etish shakllari tushunchasi va ta’lim turlari.  

2.  Darsning turlari va tuzilishi. 

3.  Nostandart darslar.  

4.  Ta’limni tashkil etishning yordamchi shakllari.  

5.  O’qituvchining darsga tayyorlanishi. 

8-MAVZU. Ta’limni tashkil etish shakllari 

va turlari.

 

Adabiyotlar: 

1. Karimov  I.A.  О‘zbekistonninng  о‘z  istiqlol  va  taraqqiyot 

yо‘li. – Toshkent, О‘zbekiston, 1992. 

2. Karimov I.A. Barkamol avlod – О‘zbekiston taraqqiyotining 

poydevori. – Toshkent: Sharq nashriyot-matbaa konserni, 1997. 

3. О‘zRning “Ta’lim tо‘g‘risida”gi Qonuni // Barkamol avlod – 

О‘zbekiston  taraqqiyotining  poydevori.  –  Toshkent:  Sharq 

nashriyot-matbaa konserni, 1997. 

4. Forobiy, Abu  Nasr. Fozil odamlar  shahri.  –  Toshkent:  Xalq 

merosi nashriyoti, 1993. 

5. Pedagogika  nazariyasi  va  tarixi.  1-qism.  Pedagogika 

nazariyasi 

M.X.Toxtaxodjayeva 



va 

boshqalar. 

Prof. 

M.X.Toxtaxodjayevaning  umumiy  tahriri  ostida.  –  Toshkent: 



“Iqtisod-moliya”, 1996. 

 


4-ilova 

 

 

BLITS SO’ROV 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

5-ilova 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



5A-ilova 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Ta’lim turlari (yunoncha “species” alohida, о‘ziga xos 



xususiyatga ega)  

о‘quv jarayonini tashkil etish va amalga oshirishga nisbatan 

turlicha yondashuvlardir 

1.  Ta’lim metodlari va usullari? 

 

2.  Zamonaviy didaktikada ta’lim metodlari?



 

3.  Ta’lim metodlarini tanlab olish shartlari?

 

4.  Ta’lim funktsiyalari?



 

Ta’lim turlari 

Muammoli ta’lim; mujassamlashtirilgan ta’lim; modul ta’limi; rivojlantiruvchi 

ta’lim; tabaqalashtirilgan ta’lim; dasturiy ta’lim; kompyuter ta’limi; mustaqil 

ta’lim, hamkorlik ta’limi, individual ta’lim; faol о‘qitish 

Zamonaviy sharoitda qо‘llanilayotgan ta’lim turlari 

 


6-ilova

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

7-ilova 


 

 

 



 

 

 



 

 

7A-ilova 



 

 

 



 

 

8-ilova 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Dars – о‘quv faoliyatini tashkil etishning asosiy shakli. 

Ta’limning turli shakllaridan samarali foydalanish muhim 

didaktik vazifa sanaladi. Ta’lim amaliyotida ta’limning 

jamoaviy (ommaviy), guruhli va individual shakllaridan 

foydalaniladi. 

 

О‘ziga xos xususiyatlar 

Bir xil yosh va taxminan bir xil tayyorgarlik darajasiga ega bо‘lgan 

о‘quvchilardan tarkib topadi va bu tarkibta’limning umumiy davrida  

doimiy tarkibini saqlaydi; о‘quv faoliyati yagona yillik reja va dasturga 

kо‘ra turg‘un dars jadvali bо‘yicha tashkil etiladi; о‘quvchilar maktabga 

yilning bir vaqtida va belgilangan soatlarida keladilar; о‘quv 

mashg‘ulotining asosiy birligi dars hisoblanadi; dars odatda muayyan 

fanlar bо‘yicha tashkil etiladi; о‘quvchilar sinfda bitta material ustida 

ishlaydilar; о‘qituvchi о‘quvchilar faoliyatiga rahbarlik qiladi; u о‘z fani 

bо‘yicha har bir о‘quvchining BKMni baholaydi va yil oxirida о‘quvchini 

keyingi sinfga о‘tishi haqida qaror qabul qiladi 

Sinf-dars tizimining о‘ziga xos xususiyatlari 

Dars bevosita о‘qituvchi rahbarligida aniq belgilangan vaqt  

davomida muayyan о‘quvchilar guruhi bilan olib boriladigan ta’lim 

jarayonining asosiy shakli sanaladi 

Asosiy turlari 

1) aralash darslar; 2) yangi ma’lumotlarni berish darslari; 

3) bilimlarini mustahkamlash va takrorlash darslari; 

4) о‘rganilganlarni umumlashtirish va tizimlashtirish  darslari;  

5) malaka va kо‘nikmalarni ishlab chiqish va mustahkamlash darslari; 

6) bilimlarni tekshirish va tahlil qilish darslari; 

7) bitta asosiy didaktik maqsadga ega darslar 

 

Zamonaviy darslarning asosiy turlari 


9-ilova 

Noan’anaviy  darslar.    XX  asrning  70-yillarida  о‘quvchilarning  darslarga 

qiziqishlarining  pasayish  xavfi  aniqlandi.  Xavfni  bartaraf  etish  uchun  nostandart 

darslarning tashkil etishga e’tibor qaratildi. Noan’anaviy darsning kо‘plab turlar

bо‘lib, asosiylari quyidagilardir:  

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

10-ilova 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

11-ilova 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Darsga tayyorlanishning texnologik mohiyati. Darsning samaradorligi 

uning puxta tayyorlanganligi va samarali tashkil etilganligi bilan bog‘liq. 

Yaxshi rejalashtirilmagan, yetarlicha о‘ylab chiqilmagan, shoshilinch  

tuzilgan va о‘quvchilar imkoniyatlariga moslashtirilmagan dars sifatli bо‘la 

olmaydi.  

Darsga tayyorgarlik aniq sharoitlarda eng yuqori yakuniy natijaga 

erishishni ta’minlaydigan o‘quv jarayonini tashkil etishning komleks 

choralarini ishlab chiqishdir. 

Asosiy turlari 



Rolli о‘yinlar, matbuot konferensiyalari, ijodiy hisobotlar,  

musobaqalar, KVN turidagi о‘yinlar, tanlovlar, teatrlashtirilgan  

darslar, binar darslar, kompyuterli darslar, fantaziyalar, “sudlar”, haqiqatni izlash, 

“paradokslar”, auksionlar, dialoglar va b.sh. 

 

Noan’anaviy dars turlari



 

Yordamchi turlari 



Tо‘garak; praktikum; seminar; konferensiya; maslahat (konsultatsiya); fakultativ 

mashg‘ulot; о‘quv ekskursiyalari; о‘quvchilarning mustaqil uy ishlari va b.sh. 

Zamonaviy darslarning yordamchi turlari 

 

11A-ilova 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

12-ilova


 

BBB jadvali 

 

 

№ 

 

Mavzu savollari 

 

Bilaman 

 

Bilishni  

istayman 

 

Bilib 

oldim 









1. 


Ta’limni tashkil etish turlari?

 

 



 

 

2. 



Darsga tayyorgarlik qanday 

bosqichlarda kechadi?

 

 

 



 

3. 


Nostandart darslar turlari?

 

 



 

 

4. 



O‘qituvchining darsga tayyorgarligi 

nechi bosqichdan iborat?



 

 

 



 

 

O‘qituvchining darsga tayyorgarligida quyidagi uchta 

bosqich kо‘zga tashlanadi:

 

Tashxislash 

 

Bashoratlash  

 

Loyihalash (rejalashtirish)

 

Download 62.13 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling