Berilgan murakkab zanjirda 3ta kontur mavjud. Va a, b, c, d, e nuqtalar bor. Aniqlanuvchi toklar I


Download 189.5 Kb.
Sana23.05.2020
Hajmi189.5 Kb.

1.Masala 8-variant



Berilgan murakkab zanjirda 3ta kontur mavjud. Va a, b, c, d, e nuqtalar bor. Aniqlanuvchi toklar – I1 , I2 , I3 , I4 , I5 , I6

Avvalo har bir konturda kontur toklari – II, III, IIII ning yo’nalishini ixtiyoriy ko’rsatamiz. Kirx Goffning I qonuni asosida tugunlar uchun tugunlar sonidan bitta kam tenglamalar tuzamiz:

A tugun uchun : I3 – I1 – I2 = 0

B tugun uchun : I1 – I4 – I6 = 0

C tugun uchun : I2 + I4 – I5 = 0

Kirx Goffning II qonuni asosida har bir kontur uchun tenglamalar tuzamiz:

I – kontur uchun : E2 + E3 = I3 * R3 + I2 * R2 + I5 * R5 (1)

II – kontur uchun : E1 – E2 = I4 * R4 - I2 * R2 + I1 * R1 (2)

III –kontur uchun : 0 = I6 * R6 – I5 * R5 – I4 * R4 (3)

2.Kontur toklar usulidan foydalanib tarmoqdagi barcha toklarni aniqlaymiz.

Bunda tarmoqdagi barcha toklar yuq, konturdan faqat bita kontur toki o'tadi deb faraz qilinadi. Kirxgof ning II - qonuni asosida har bir kontur uchun tenglamalar tuzamiz:

I – kontur uchun : E3 + E2 =II * (R2 + R3 + R5) – III * R2 – IIII * R5 (4)

II – kontur uchun : E1 - E2 =III * (R1 + R2 + R4) – II * R1 – IIII * R4 (5)

III – kontur uchun : 0 =IIII * (R4 + R5 + R6) – II * R5 – III * R4 (6)

Endi, masalaning shartida berilganlarni (4), (5) va (6) tenglamalarga qo'yamiz:

24V + 6V = II * (3.5 + 6 +3) – III * 5 – 3 * IIII

10V - 6V = III * (3.5 + 5 + 6) – 3.5 * II - 6* IIII

0 = IIII * (6 + 1 +3) - 3 * II - 6 * III

Endi bularni ixchamlashtirib, quyidagi tenglamalar sistemasini hosil qilamiz:

12.5 II - 5 III - 3*IIII = 30V

– 3 * II + 14.5 III - 6* IIII = 4V

- 3 * II – 6 * III +10.5 IIII =0

Bu formulalar uch nomalumli 3ta tenglamalar sistemasidir. Bu tenglamalar sistemasinin diskerminant usulidan foydalanib yechamiz:



Unda

=2030-90-63-130.5-175-504=1067.5

=4350+72+200-1080=3542

=560+540-36+1050=2114

60+630+1305+336=2331

II===3.318

III===2.198

IIII= = =2.183 bo’ladi.

Endi haqiqiy I1, I2, I3, I4, I5, I6 toklarni aniqlaymiz:

Kontur tashqarisidagi qarshiliklardan o’tayotgan tok kuchlari o’sha kontur toklariga teng bo’ladi.

Konturning abv qismidan faqat I3: kontur toki o'tadi va bu tok zanjirning shu qismidan o'tayotgan haqiqiy II tokiga teng bo'ladi, ya'ni I3=II=3.318 A. Xuddi shunday II va III - kontur toklari I1=III=1.98 A; I6=IIII=2.183 A bo'ladi. Qolgan I2, I4, I5 toklari Kirxgof ning I - qonuni asosida aniqlanadi, ya'ni

I4= IIII - III= 2.183-1.98=0.038

I5= II - III=3.318-2.183=1.135

I2= II - IIII=3.318-1.98=1.338

Izlanayotgan barcha toklar aniqlandi.

3. Quvvatlar balansini tuzish.



Har qanday elektr zanjirida e.yu.k. manbalarining umumiy quvvati iste'molchilarda sarflanadigan quvvatlar yig'indisiga teng bo'lishi kerak, ya'ni:

=*R

    1. mda keltirilgan elektr zanjiri uchun quvvatlar balansini tuzamiz:

E1 I1+ E2 I2+ E3 I3 = R1+ R2+ R3+ R4+ R5+ R6

10*1.98-6*1.338+24*3.318=97.36 Vatt



R1+ R2+ R3+ R4+ R5+ R6 =97.36 Vatt

Demak 97.36=97.36 Vt

4.Potensiallar diagrammasini qurish.

Potensiallar diagrammasi, asosiy murakkab zanjirning tashqi konturi uchun quriladi; zanjirda biror nuqtaning potensiali nolga teng deb olinib, shu nuqtaga nisbatan boshqa nuqtalarning potensiallari hisoblanadi. Buning uchun, soat mili



Harakati yo’nalishida, a nuqtasidan boshlab konturni aylanib chiqiladi

2-rasm


A nuqtaning potensiali nolga teng

a=0;

b nuqtaning potensiali a nuqtaning potensialidan E1 ga kata:



b=a+E1=0+10V=10V

C nuqtaning potensiali b nuqtading potensialidan I6 R6 ga kichik bo’ladi, chunki R6 qarshiligida kuchlanish pasayishi c = b - I6 R6 bo’ladi. Bundan



c= b - I6 R6 =10V- 1*2.183=7.817V

D nuqtaning potensiali C nuqatning potensialidan E3 ga kata boladi:



D=c + E3 =7.817V+24V=31.817V

E nuqtaning potensiali D nuqtaning potensialidan I3 R3 ga kichik bo’ladi:



E=D - I3 R3=31.817-3.318*6=11.909V

Yana A nuqtaning potensailini tekshirsak bunda u E nuqtaning potensialidan I1 R1 ga kichik bo’ladi;



a=E - I1 R1 = 11.909 – 1.98*6 = 0V

Endi, masshtabda potensiallar diagramma a= sini quramiz



3-rasm


Xulosa:

Men bu kurs ishini bajarish davomida online darsda hamda undan oldingi ma’ruza matnlaridan va amaliy mashg’ulot yo’riqnomalaridan foydalanib bajardim.

Har bir iste’mochi toklarinin topib ularni quvvat balanslarini tengladim, ular aniq va to’g’ri natijani ko’rsatdi bular asosida potensial diagramma qurdim.

Kirish qismida esa energiya tejash yo’lalri haqida batafsil yoritib o’tishga harakat qildim chunki bugungi kundagi asosiy muammolardan biri bu energiya muammosidir chunki iste’mol quvvati yildan yilga ortib bormoqda bu esa o’z navbatida bizdan energiyani iloji boricha ozroq va foydali ishlatishni talab etmoqda. Shu nuqtayi nazar bilan bu mavzuga to’xtalishni to’g’ri deb bildim.



Xozirda ko’plab sohalarda bu ishlar bo’yicha izchil ishlar olib boeilmoqda. Men ham bunga o’z hissamni qo’shishga qo’limdan kelganicha harakat qilaman.
Download 189.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling