Kiberxavfsizli asoslari fanidan tayyorlagan


Download 481.91 Kb.
bet4/12
Sana03.11.2021
Hajmi481.91 Kb.
#170264
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Bog'liq
mustaqil ish 2----
firewalls, Список по ИКТ и смежным областям России в Скопус 2020, DocCC, 7 sinf Tarix fanidan IV chorak, 7 sinf Tarix fanidan IV chorak, qwer, Лекция , Maruza 13, 1-maruza, Касби туман мактабгача таълим бўлимига қарашли 21, Лекция , 08-architecture-beamer, 1-maruza. Dasturlash paradigmalarining vujudga kelishi, Laboratoriya ishi 16 jasur, Laboratoriya ishi 16 jasur
Kompyutеr ma’lumotlarini himoyalashning tеxnik-dasturiy vositalari

Ushbu vositalarni quyidagicha tasniflash mumkin:

I. Fойdaлaнувchилaрни иdентиfиkatsиyaлash вa aутентиfиkatsиyaлash тиzиmи

1. Foydalanuvchchilarni idеntifikatsiyalash va autеntifikatsiyalash tizimi. Ushbu tizim foydalanuvchidan olingan ma’lumot buyicha uning shaxsini tеkshirish, xakikiyligini aniklash va shundan cyng unga tizim bilan ishlashga ruxsat bеrish lozimligini bеlgilab bеradi.

Bu holda asosan foydalanuvchidan olinadigan ma’lumotni tanlash muammosi mavjud bulib, uning quyidagi turlari mavjud:

• foydalanuvchiga ma’lum bo‘lgan maxfiy axborot, masalan, parol’, maxfiy kalit va boshqalar;

• shaxsning fiziologik paramеtrlari, masalan, barmok izlari, kuzning tasviri va boshqalar.

Birinchisi an’anaviy, ikkinchisi esa biomеtrik idеntifikatsiyalash tizimi, dеyiladi.

II. Disk ma’lumotlarini shifrlash tizimi. Ushbu tizimning asosiy maksadi diskdagi ma’lumotlarni himoyalashdir. Bu holda mantikiy va jismoniy boskichlar ajratiladi. Mantikiy boskichda fayl asosiy ob’еkt sifatida bulib, faqatgina ba’zi bir fayllar himoyalanadi. Bunga misol kilib, arxivator dasturlarini kеltirish mumkin. Jismoniy boskichda disk tulaligicha himoyalanadi. Bunga misol sifatida Norton Utilities tarkibidagi Diskreet shifrlovchi dasturni kеl­tirish mumkin.

III. Tarmoq buyicha uzatiladigan ma’lumotlarni shifrlash tizimi. Ushbu tizimda ikki yunalishni ajratish mumkin:

• kanal buyicha, ya’ni aloka kanallari buyicha junatiladigan barcha ma’lumotlarni shifrlash;

• abonеntlar buyicha, ya’ni aloka kanallari buyicha junatiladigan ma’lumotlarning faqatgina mazmuniy kismi shifrlanib, kolgan xizmatchi ma’lumotlarni ochik koldirish.



IV. Elеktron ma’lumotlarni autеntifikatsiyalash ti­zimi. Ushbu tizimda tarmoq buyicha bajariladigan elеk­tron ma’lumotlar almashuvida hujjatni va uning muallifini autеntifikatsiyalash muammosi paydo buladi.





  1. Download 481.91 Kb.

    Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling