Mavzu: Chiziqli operatorlar va ularning xossalari Reja


Download 423.73 Kb.
bet1/5
Sana16.06.2023
Hajmi423.73 Kb.
#1515548
  1   2   3   4   5
Bog'liq
10 mavzu matem


Mavzu: Chiziqli operatorlar va ularning xossalari
Reja:



  1. Chiziqli operatorning ta’rifi va misollar.

  2. Chiziqli operatorning matritsasi.

  3. Chiziqli operatorlar ustida arifmetik amallar.

  4. Chiziqli operatorlar fazosi.

  5. Chiziqli operatorlarning otosh matritsasi.

  6. Chiziqli operatorlarning xos son va xos vektorlari.

  7. Xulosa



Tayanch soʻz va iboralar. Operator, chiziqli operator, operatorning matritsasi, operatorning rangi, nol operator, birlik operator, matritsaning xos vektori, matritsaning xos qiymati, xarakteristik tenglama, chiziqli operator matritsasining diagonal shakli.
Matritsalar algebrasining asosiy tushunchalaridan biri – chiziqli operatorlar tushunchasidir. Faraz qilaylik bizga chiziqli fazolar berilgan boʻlsin.
1- ta’rif. Agar biror qoida yoki qonun boʻyicha har bir elementga element mos qoʻyilgan boʻlsa, u holda fazoni fazoga oʻtkazuvchi operator (almashtirish, akslantirish) aniqlangan deyiladi va koʻrinishda belgilanadi.
2- ta’rif. Agar ixtiyoriy uchun:
1) (operatorning additivligi);
2) (operatorning bir jinsliligi) munosabatlar oʻrinli boʻlsa, u holda bu operator chiziqli operator deyiladi.
1- misol. operator qoida bilan aniqlangan boʻlsin, u holda bu operatorning chiziqli operator ekanligini koʻrsating.
Yechish. Maʻlumki, va vektor uchun . U holda elementga operatorni taʻsir ettirsak, quyidagiga ega boʻlamiz:

Bu esa operatorning additivligini koʻrsatadi.
Endi operatorning bir jinsli ekanligini tekshiramiz. Maʻlumki, . U holda

Demak, biz oʻrganayotgan operator chiziqli operatordir.
element elementning aksi, elementning oʻzi esa elementning proobrazi deyiladi. Agar boʻlsa, u holda operator fazoni oʻzini oʻziga akslantiruvchi operator boʻladi. Biz koʻproq fazoni oʻzini oʻziga akslantiruvchi operatorlarni oʻrganamiz.

Download 423.73 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling