8-Mavzu: ishlab chiqarishning iqtisodiy va ijtimoiy samaradorligi ishlab chiqarish samaradorligi


Download 50.5 Kb.
bet2/2
Sana08.11.2023
Hajmi50.5 Kb.
#1754288
1   2
Bog'liq
8-MAVZU

Mehnat qurollari(asosiy fondlar)dan foydalanish samaradorligi mahsulotning fond sig‘imi va fond qaytimi ko‘rsatkichlari yordamida aniqlanadi. Bunda fond qaytimi korxona asosiy fondlarining bir birligiga to‘g‘ri keluvchi ishlab chiqarilgan mahsulotni anglatsa, fond sig‘imi esa fond qaytimiga teskari kattalik bo‘lib, yangi asosiy fondlarni tashkil qilish uchun zarur bo‘lgan kapital qo‘yilmalarni aniqlash vazifasini bajaradi.
Fond qaytimi (fo) va fond sig‘imini (fye) aniqlash formulasi quyidagicha:


fo ФQ

Bu yerda:


Q - mahsulot hajmi, qiymat pul ko‘rinishida; F – asosiy ishlab chiqarish fondlari qiymati.




fe ФQ

Mehnat qurollaridan foydalanish samaradorligi, mahsulotlarning material sig‘imi yordamida sarflangan xom ashyo, material, yoqilg‘i, energiya va mehnat predmetlarining umumiy qiymatini ishlab chiqarilgan mahsulot hajmiga nisbati orqali aniqlanadi. Uning formulasi quyidagicha:




m MQ

Bu yerda:


m - mahsulotlarning material sig‘imi;


M - mahsulot ishlab chiqarish uchun ketgan moddiy xarajatlarning umumiy miqdori pul ko‘rinishida;


Q - ishlab chiqarilgan mahsulot hajmi, qiymat ko‘rinishida.
To‘lov qobiliyati koeffitsiyenti (Kpl) korxonaning debitorlar bilan o‘z vaqtida hisob-kitob qilish hamda tayyor mahsulot va boshqa moddiy vositalarini sotishning qulay sharoitlarda sotish orqali baholanadigan to‘liq imkoniyatlarini ko‘rsatadi. U quyidagi formula asosida hisoblanadi:
Кпл А2 Пдз


П2 Дзк

Bu yerda:


A2 – aylanma aktivlar (ishlab chiqarish zahiralari, tayyor mahsulot, pul mablag‘lari, debitorlik qarzlari va hokazolar);
P2 – majburiyatlar (qisqa muddatli qarzlar, qisqa muddatli kreditlar, byudjet oldidagi qarzlar, kreditorlik qarzlari va hokazo);
Pdz – muddati o‘tib ketgan debitorlik qarzlari; Dzk – uzoq muddatli qarz va kreditlar.
Xususiy va qarzga olingan mablag‘lar nisbati koeffitsiyenti (Kss)

ularning shakllanish manbalarini inobatga olgan holda, pul mablag‘lari bilan ta'minlanganlik darajasini aniqlaydi. U quyidagi formula asosida hisoblanadi:





Ксс






П1

П2

Дзк







Bu yerda:
P1 – xususiy mablag‘lar manbalari (Nizom jamg‘armasi, qo‘shilgan kapital, taqsimlanmagan foyda va hokazo).
Moliyaviy mustaqillik koeffitsiyenti (Kfn) korxona moliyaviy mustaqilligining kamayishi (ko‘payishi), kelajakda moliyaviy qiyinchiliklarga uchrash xavfining kuchayishi (pasayishi) haqida ma'lumot beradi hamda korxona o‘z majburiyatlari oldida javob berishining kafolatlarini belgilab beradi. U quyidagi formula asosida hisoblanadi:
К П1


фн ИБ

Bu yerda:


IB - korxona balansi aktivi yoki passivining yakuni.
Download 50.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling