Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti umumiy huquqshunoslik


Mavzuni o'zlashtirganlik darajasini aniqlash uchun savollar


Download 4.21 Mb.
Pdf просмотр
bet23/48
Sana15.02.2017
Hajmi4.21 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   48

     Mavzuni o'zlashtirganlik darajasini aniqlash uchun savollar: 

1.  O'zbekiston Respublikasida odil sudlovni kim amalga oshiradi? 

2.  Sud hokimiyati tizimini tushuntirib bering? 

3.  Harbiy sudlar faoliti nimalardan iborat? 

4.  Hakamlik sudlari qanday tashkil qilinadi?  

 

 

 


 

248


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

«Huquqshunoslik. O’zbekiston Respublikasi Konstitusiyasini o’rganish» fani 



bo’yicha  

TA’LIM TEXNOLOGIYaSI 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

249


Kirish  

        Ma’lumki,  O’zbekiston  1991  yili  o’z  mustaqilligini  qo’lga  kiritganidan  so’ng  umrini  o’tab 

bo’lgan mustabid, ma’muriy-buyruqbozlik, rejali taqsimot tizimidan voz kechib, «o’zbek modeli» 

deb  nom  olgan  o’z  taraqqiyot  yo’lini  tanlab  oldi.  O’zining  milliy  qonunchilik  tizimi  va 

Konstitusiyasi  yaratildi.  Shular  asnosida  mamlakatda  demokratik  islohotlar  va  fuqarolik 

jamiyatini rivojlantitirish borasidagi ishlar amalga oshirilmoqda. 

        O’zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  I.Karimov  2010  yil  12  noyabrda  O’zbekiston 

Respublikasi 

Oliy 

Majlisi 


Qonunchilik 

palatasi 

va 

Senatining 



qo’shma 

majlisida 

«Mamlakatimizda  demokratik  islohotlarni  yanada  chuqurlashtirish  va  fuqarolik  jamiyatini 

rivojlantirish konsepsiyasi»  mavzusidagi  ma’ruzasida  bu sohada amalga oshirilishi  va  bajarilishi 

lozim bo’lgan vazifalarni qat’iy belgilab berdi. Davlatimiz rahbari umummilliy ahamiyatga molik 

muhim  vazifalarni  hal  etishda  davlat  hokimiyati  tarmoqlarini,  xususan,  parlament  faoliyatini 

yanada  rivojlantirish  va  takomillashtirish,  siyosiy  partiyalarning  rolini  oshirish,  mamlakatimiz 

sud-huquq  tizimini,  saylov  qonunchiligini  mustahkamlash,  fuqarolik  jamiyati  institutlarini, 

ommaviy  axborot  vositalarini  rivojlantirish,  shuningdek,  demokratik  islohotlarni  yanada 

chuqurlashtirish  va  iqtisodiyotni  liberallashtirishga  qaratilgan  bir  qator  qonunchilik 

tashabbuslarini  ilgari  surdi

4

.  Quyidagi  yo’nalishlar  demokratik  o’zgarishlarni  yanada 



chuqurlashtirishning eng muhim ustuvor vazifalari sifatida belgilab berildi: 

1) davlat hokimiyati va boshqaruvini demokratlashtirish; 

2) sud-huquq tizimini isloh etish; 

3) axborot sohasini isloh qilish, axborot va so’z erkinligini ta’minlash; 

4)  O’zbekistonda  saylov  huquqi  erkinligini  ta’minlash  va  saylov  qonunchiligini 

rivojlantirish;  

5) fuqarolik jamiyati institutlarini shakllantirish va rivojlantirish;  

6) demokratik bozor islohotlarini va iqtisodiyotni liberallashtirishni yanada chuqurlashtirish. 

Universitetning 

noyuridik 

fakultetlari 

talabalariga 

«Huquqshunoslik. 

O’zbekiston 

Respublikasi  Konstitusiyasini  o’rganish»  fani  o’zlashtirishda  ushbu  Konsepsiya  mazmuniga 

tayanib, mavzularni ta’lim texnologiyalari asosida tushuntirish maqsadga muvofiqdir.   



       

«Huquqshunoslik.  O’zbekiston  Respublikasi  Konstitusiyasini  o’rganish»  fani  bo’yicha 

ma’ruza  va  seminar  mashg’ulotlarining  ta’lim  berish  texnologiyalarini  ishlab  chiqishning 

konseptual asoslari. 

         Fanning  maqsadi:  huquq  sohalari,  huquq  institutlari,  huquq  normalari,  davlat  va  huquq 

tushunchalari,  Konstitusiya,  qonunlar,  davlat  boshqaruvi,  inson  huquqlari  va  erkinliklari,  davlat 

hokimiyati  va  boshqa  huquqshunoslik  faniga  hamda  O’zbekiston  Respublikasi  Konstitusiyasini 

o’rganishga  oid  masalalar  bo’yicha  talaba  yoshlarda  bilim  va  amaliy  ko’nikmalar  majmuasini 

shakllantirishdan iborat. 

        

Fanning  vazifalari:  Huquqshunoslik.  O’zbekiston  Respublikasi  Konstitusiyasini  o’rganish 

fanining  maqsad-mohiyatini  anglab  olish  uchun  quyidagi  vazifalarni  amalga  oshirish  belgilab 

olingan: 

1)  talabalarda  huquq  sohalari  va  O’zbekiston  Respublikasi  Konstitusiyasini 

o’rganishning ma’no-mazmuni haqida keng tushuncha va tasavvur hosil qilish; 



2)  har  bir  huquq  sohasiga  tegishli  Oliy  Majlis  tomonidan  qabul  qilingan  qonunlarni 

tahlil qilish orqali tushuntirib berish; 



3)  Konstitusiya  va  qonunlarga  kiritilayotgan  qo’shimcha  va  o’gartirishlarni  asoslab, 

talabalarga yetkazish; 



4)  Sud-huquq  tizimida  amalga  oshirilayotgan  islohotlarni  ilmiy  tahlillar  asosida 

talablarga yetkazish 



Shaxsga yo’naltirilgan ta’lim. Bu ta’lim, o’z mohiyatiga ko’ra, ta’lim jarayonining barcha 

ishtirokchilarining to’laqonli rivojlanishini ko’zda tutadi. Bu esa ta’limni loyihalashtirish 

jarayonida ma’lum bir ta’lim oluvchining shaxsini emas, avvalo, kelgusidagi mutaxassislik 

faoliyati bilan bog’liq o’qish maqsadlaridan kelib chiqqan holda yondashishni nazarda tutadi.  

                                                

4

 Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлиси тўғрисида 



ахборот. – “Халқ сўзи” газетаси, 2010 йил 13 ноябрь. 

 

250


 

Tizimli yondashuv. Ta’lim texnologiyasi tizimning barcha belgilarini o’zida mujassam etmog’i lozim:  

jaryonning mantiqiyligi,  uning barcha bo’g’inlarining o’zaro bog’likligi, yaxlitligi. 



Faoliyatga  yo’naltirilgan  yondashuv.  Individning  jarayonli  sifatlarini  shakllantirish, 

ta’lim  oluvchining  faoliyatini  faollashtirish  va  tezlashtirish,  o’quv  jaryonida  uning  barcha 

qobiliyati va imkoniyatlari, tashabbuskorligini ochishga yo’naltirilgan ta’limni ifodalaydi. 

Dialogik  yondashuv.  Bu  yondashuv  o’quv  jarayoni  ishtirokchilarining  psixologik  birligi  va  o’zaro 

munosabatlarini  shakllantirish  zaruratini  bildiradi.  Uning  natijasida  shaxsning  o’z-o’zini  faollashtirishi  va  o’z-

o’zini ko’rsata olishi kabi ijodiy faoliyati kuchayadi. 

Hamkorlikdagi  ta’limni  tashkil  etish.  Ta’lim  beruvchi  va  ta’lim  oluvchi  o’rtasida 

demokratik  tenglik,  hamkorlik  kabi  o’zaro  subyektiv  munosabatlarga,  faoliyat  maqsadi  va 

mazmunini  birgalikda  shakllantirish  va  erishilgan  natijalarni  baholashga  e’tiborni  qaratish 

zarurligini bildiradi.  



Muammoli  ta’lim.  Ta’lim  mazmunini  muammoli  tarzda  taqdim  qilish  asosida  ta’lim  oluvchilarning 

o’zaro faoliyatini tashkil  etish usullaridan  biridir. Bu  jarayon  ilmiy  bilimlarning obyektiv qarama-qarshiligi  va 

ularni hal etish usullarini aniqlagan holda, dialektik tafakkurni  hamda ushbu usullarni  amaliy faoliyatda ijodiy 

qo’llashni shakllantirishni ta’minlaydi. 



Axborotni taqdim qilishning zamonaviy vosita va usullarini qo’llash – bu yangi kompyuter 

va axborot texnologiyalarini o’quv jarayonida qo’llashdir. 



O’qitish  uslublari  va  texnikalari.  Ma’ruza  (kirish,  mavzuli,  ma’lumotli,  ko’rgazmali 

(vizuallashgan) tahlil, ilmiy anjuman, aniq vaziyatlarga yondashuv), munozara, muammoli uslub, 

pinbord, aqliy hujum, tezkor so’rov, savol-javob, amaliy ishlash usullarini o’z ichiga oladi. 

O’qitishni  tashkil  etish  shakllari:  dialog,  polilog,  muloqot,  hamkorlik  va  o’zaro 

o’qitishga asoslangan frontal, jamoaviy va guruhlarda o’qitish. 



O’qitish vositalari: o’qitishning an’anaviy vositalari  (o’quv qo’llanma, ma’ruza matni, tarqatma 

materiallar) bilan bir qatorda – chizmali organayzerlar, kompyuter va axborot texnologiyalari. 



Kommunikasiya  usullari:  talabalar  bilan  tezkor  va  faol  muloqatga  asoslangan  bevosita 

o’zaro munosabatlar. 



Tezkor va faol aloqalarning (ma’lumotning) usul va vositalaritezkor so’rov, o’qitish 

diagnostikasi. 



Boshqarish  usullari  va  vositalari:  o’quv  mashg’uloti  bosqichlarini  belgilab  beradigan 

texnologik  karta  ko’rinishidagi  o’quv  mashg’ulotlarini  rejalashtirish,  qo’yilgan  maqsadga 

erishishda  o’qituvchi  va  tinglovchining  birgalikdagi  harakati,  nafaqat  auditoriya  mashg’ulotlari, 

balki auditoriyadan tashqari mustaqil ishlarning nazorati. 



Monitoring va baholash: o’quv mashg’ulotida va butun kurs davomida  mavzu yuzasidan 

nazorat  savollarini  berib  borish  orqali  o’qitishning  natijalari  rejali  tarzda  kuzatib  boriladi.  Kurs 

oxirida test topshiriqlari yordamida tinglovchilar (talabalar)ning bilimlari baholanadi. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

251


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. «Huquqshunoslik. O’zbekiston Respublikasi Konstitusiyasini o’rganish» 

fanini o’rganishning  

TARKIBIY TUZILISHI 

(noyuridik ta’lim yo’nalishlari) 

 

 

252


 

 

 

Mavzuning 

tartib raqami 

Mavzuning nomi 

 

 

Ajratilgan o’quv 

soatlari 

 

Ma’ruza mashg’ulotlari 

 

1-mavzu 

Davlat va huquq haqida asosiy tushunchalar 



2-mavzu 

Ma'muriy huquq asoslari 



3-mavzu 

Fuqorolik    huquqi asoslari 



4-mavzu 

Iste'molchilar huquqini himoya qilish asoslari 



5-mavzu 

Mehnat      huquqi asoslari 



6-mavzu 

Ekologiya huquqi asoslari 



7-mavzu 

Jinoyat    huquqi asoslari 



8-mavzu 

O’zbekiston          konstitutsiyasini            o’rganishning     

maqsad  va  vazifalari.  Mustaqil    O’zbekistonning  1992 

yilgi  Konstitutsiyasi va uning  asosiy tamoyillari 



9-mavzu 

O’zbekistonda    inson va fuqarolarning asosiy 

huquqlari, erkinliklari va burchlari  



10-mavzu 

O’zbekistonda    jamiyat    va    shaxs    

munosabatlarining    konstitutsiyaviy    belgilari 



11-mavzu 

O’zbekiston    Respublikasining     milliy-davlat    va    

ma’muriy – hududiy tuzilishi 



12-mavzu 

O’zbekistonda     qonun    chiqarish     hokimiyatining 

amalga  oshirilishi    va    uning    konstitutsiyaviy       

asoslari 



13-mavzu 

O’zbekiston     Respublikasi      Prezidenti      - davlat           

boshligi 



14-mavzu 

O’zbekiston     Respublikasi     mahalliy     hokimiyat 

idoralari 



15-mavzu 

O’zbekistonda     sud    hokimiyatining     

konstitutsiyaviy    asoslari 



 

Jami: 

30 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

253


 

 

Amaliy mashg’ulotlar

 

 

1-mavzu 

Davlat va huquq haqida asosiy tushunchalar 

 

2

 

2-mavzu 

Ma'muriy huquq asoslari 

 

2

 

3-mavzu 

Fuqorolik    huquqi asoslari 

 

2

 

4-mavzu 

Iste'molchilar huquqini himoya qilish asoslari 

 

2

 

5-mavzu 

Mehnat      huquqi asoslari 

 

2

 

6-mavzu 

Ekologiya huquqi asoslari 

 

2

 

7-mavzu 

Jinoyat    huquqi asoslari 

 

2

 

8-mavzu 

O’zbekiston          konstitutsiyasini            o’rganishning     

maqsad  va  vazifalari.  Mustaqil    O’zbekistonning  1992 

yilgi  Konstitutsiyasi va uning  asosiy tamoyillari 

 

2

 

9-mavzu 

O’zbekistonda    inson va fuqarolarning asosiy 

huquqlari, erkinliklari va burchlari  

 

2

 

10-mavzu 

O’zbekistonda    jamiyat    va    shaxs     

 

2

 

 

munosabatlarining    konstitutsiyaviy    belgilari

 

 

 

11-mavzu 

O’zbekiston    Respublikasining     milliy-davlat    va    

ma’muriy – hududiy tuzilishi 

 

4

 

12-mavzu 

O’zbekistonda     qonun    chiqarish     hokimiyatining 

amalga  oshirilishi    va    uning    konstitutsiyaviy       

asoslari 

 

2

 

13-mavzu 

O’zbekiston     Respublikasi      Prezidenti      - davlat        

boshligi 

 

2

 

14-mavzu 

O’zbekiston     Respublikasi     mahalliy     hokimiyat 

idoralari 

 

2

 

15-mavzu 

O’zbekistonda     sud    hokimiyatining     

konstitutsiyaviy    asoslari 

 

2

 

 

Jami 

 

32

 

 

Hammasi:        62 soat 

 

 

 

 

 

 

 

 

254


6. Ma’ruza mashg’ulotlari 

 

1-mavzu 

Davlat va huquq haqida asosiy tushunchalar 

 

1.1. Ma’ruzada ta’lim texnologiyasi 

 

 



 

Mashg’ulot vaqti 

2 soat 

 

 

Talabalar soni 80-100 nafargacha  



Mashg’ulot shakli 

 

Kirish-axborotli ma’ruza 

 

Ma’ruza rejasi 

 

 

1. Davlat va huquq tushunchasi, mazmuni va mohiyati 

2. Davlat va huquqning paydo bo'lishi 

3. Davlat va huquqning shakllari 

4. Huquq va aholining o'zaro nisbati 

 

 

 

O’quv mashg’ulotining maqsadi:Davlat va huquq haqida bilimlarni shakllantirish 

Pedagogik vazifalar:  

1.Davlat  va  huquq  tushunchasi, 

mazmuni  va  mohiyati,  paydo 

bo’lishi haqida tushuncha berish: 

2.Davlat  va  huquqning  shakllari, 

huquq va axloqning o’zaro nisbati 

to’g’risida ma’lumotlar berish 

 

O’quv faoliyati natijalari: 

1) Davlat va huquq tushunchasi, mazmuni va mohiyati, 

paydo bo’lishi haqida tushuncha haqida so’zlab berdi. 

2) Davlat va huquqning shakllari, huquq va axloqning o’zaro 

nisbati ma’no – mazmunini yoritib o’tdi. 

   Ta’lim berish usullari 

Ko’rgazmali, ma’ruza, savol-javob, suhbat, tushuntirish 



 

 

   Ta’lim berish shakllari 

Ommaviy, jamoaviy, yakka tartibda 

   Ta’lim berish vositalari 

O’quv qo’llanma, kompyuter texnologiyalari, slaydlar 



   Ta’lim berish sharoiti 

Texnik vositalardan foydalanishga va guruhlarda ishlashga 

mo’ljallangan auditoriya 

   Monitoring va baholash 

Og’zaki nazorat, savol-javob 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

255


1.2. «Davlat va huquq haqida asosiy tushunchalar» mavzusi bo’yicha ma’ruza 

mashg’ulotining texnologik xaritasi 

Ish 

bosqichlari va 

vaqti 

Faoliyat mazmuni 

 

 

Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

 

 

 

 

 

1. Mavzuga 

kirish  

(15 daqiqa) 

1.1.  O’tiladigan  fanning  nomini  aytadi. 

Ekranga  o’quv  kursining  tuzilmaviy  mantiqiy 

chizmasini  chiqaradi,  mavzular  ro’yxati  bilan 

tanishtiradi  va  ularning  mazmunini  qisqacha 

yoritadi. (1-ilova) 

1.2.  Birinchi  mashg’ulot  mavzusi,  uning 

maqsadi  va  o’quv  faoliyati  natijalarini  e’lon 

qiladi.    

 

Tinglaydilar.  



 

 

              



             Tinglaydilar. 

2-bosqich 

Asosiy 

bosqich  

(55 daqiqa) 

2.1. 


Talabalar 

bilimini 

faollashtirish 

maqsadida savol-javob usulini qo’llaydi: 

A. Davlat deganda nimani tushunasiz? 

B.Huquq  va  uning  shakllarini  tushuntirib 

bering? 

V.  Davlat  va  huquqni  paydo  bo’lishi  haqida 

sizning fikringiz? 

G. Sud presidenti nimani anglatadi?  

2.2.  Javoblarni  to’ldiradi,  umumlashtiradi  va 

bugungi 


o’quv 

mashg’ulotida 

ushbu 

savollarga kengroq javob olishlarini aytadi. 



2.3.  Talabalar  diqqatini  mavzuning  asosiy 

jihatlariga  qaratadi,  ularning  dolzarb  va 

ahamiyatli ekanini asoslaydi. 

2.4.Mavzu bo’yicha talabalarda yuzaga kelgan 

savollarga javob beradi. 

Savolga 


javob 

beradilar. 

Fikrlarini bildiradilar. 

 

 



 

 

 



 

Tinglaydilar, 

zarur 

ma’lumotlarni yozib oladilar. 



 

Tinglaydilar, 

zarur 

ma’lumotlarni yozib oladilar. 



3-Yakuniy 

bosqich 

(10 daqiqa) 

3.1. Mavzu bo’yicha yakuniy xulosalar qiladi. 

Mazkur 

mavzu 


bo’yicha 

egallagan 

bilimlarning dolzarbligi  va ahamiyatli  ekanini 

alohida  qayd  etadi  hamda  kelajakda  ushbu 

bilimlardan 

qayerlarda 

foydalanish 

mumkinligi haqida ma’lumot beradi. 

3.2.  Mustaqil  ishlash  uchun  vazifa  beradi:  1) 

o’tilgan  mavzu  asosida  B/B/B  jadvalini 

to’ldirib  kelish  (2-ilova)  2)  ikkinchi  mavzu 

bo’yicha 

keyingi 

o’quv 


mashg’ulotiga 

tayyorlanib kelish. 

 

Savollar beradilar. 



 

 

 



 

 

 



 

 

Va zifani yozib oladilar. 



 

 

 

 

 

 

 

256


2-mavzu 

Ma’muriy huquq asoslari 

 

2.1. Ma’ruzada ta’lim texnologiyasi 

Mashg’ulot vaqti – 80 minut 

Talabalar soni: 80-100 gacha 

Mashg’ulot shakli 

Axborotli ko’rgazmali ma’ruza 

 

 

Ma’ruza rejasi 

1.Ma'muriy huquq tushunchasi 

2.Davlat boshqaruvi uning tamoyillari 

3.Davlat boshqaruvining shakllari va usullari 

4.Ma'muriy huquqbuzarlik va ma'muriy jazo 

 



Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   48


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling