Farg’ona davlat universiteti iqtisod fakulteti


 Yaponiyaning davlat budjeti daromadlari va xarajatlari tizimi


Download 418.34 Kb.
Pdf ko'rish
bet2/4
Sana16.06.2023
Hajmi418.34 Kb.
#1510622
1   2   3   4
Bog'liq
М ва С Abduqahhorov Otabek Abduxayot o’g’li Mustaqil ta\'lim ishi

2. Yaponiyaning davlat budjeti daromadlari va xarajatlari tizimi. 
Yaponiya moliya tizimi kuyidagi moliyaviy munosabatlar buginlarini uz 
ichiga oladi : 
1)davlat budjet tizimi
2)davlat krediti
3)budjetdan tashkari maxsus fondlar
4)mulkiy va shaxsiy sugurta fondlari
5)mulkchilik shakli xar xil bulgan korxonalar moliyasi 
Yaponiya budjeti milliy daromadni va YAIMni kayta taksimlashning asosiy 
kurolidir. Bu budjet okali YAIMning 20% i kayta ishlanadi. 
Budjet-ishlab chikarish kuchlarini ratsional joylashtirish talablarini butun 
Yaponiyada iktisodiyot va madaniyatni rivojlantirishni xisobga olib moliyalashni 


tarmoklaraor va territorial kayta taksimlashni amalga oshiradi. Davlat budjeti 2 
zvenodan : davlat budjeti va maxalliy budjetlardan tashkil topgan . 
Davlat krediti budjet kamomadini koplashda muxim xisoblanadi. Bu 
kreditda davlat karz oluvchi,axoli karz beruvchi bulib ishtirok etadi. Davlatning 
moliyaviy 
resurslarini 
uzlashtirishning 
asosiy 
shakli 
davlat 
zayomi 
obligatsiyalarini chikarishdir. Bunda davlat axoli , bank, sugurta va sanoat 
kompaniyalarining bush mablaglarini jalb etadi. 
Budjetdan tashkari maxsus fondlar zimmasiga iktisodiy va ijtimoiy 
muammolarni xal kilish yuklatiladi.Ular maksadli xarakterga ega bulib, mustakil 
xisoblanadi. Bu fondlar belgilangan maksadli yigimlar ,xujalik yurituvchi 
subyektlar xar-xil daromadlaridan ajratmalari, budjet mablaglari , bank 
kreditlaridan tashkil topdi. 
Sugurtalash jamiyat va shaxsiy manfaatlarni ximoyalanishi kafolatlangan 
bulishi uchun u davlvat boshkaruvi va nazoratida buladi.Mulkiy va shaxsiy sugurta 
fondlari 3 ta asosiy manbaalar xisobidan :sugurtalanganlarning sugurta badallari , 
tadbirkorlarning sugurta badallari va davlat subsidiyalaridan tashkil topadi. 
Xar xil korporatsiyalar va korxonalarning moliyaviy boshkaruvi -ishlab 
chikarish xajmi va maxalliy realizatsiyaning prognozi , ilmiy texnikaviy tarakkiyot 
rivojlanishi prognozi, ishlab chikarish uslublarini tatbik kilish va moliyaviy 
mablaglar bilan ta’minlash prognozini uz ichiga oladigan moliyaviy rejalar ishlab 
chikishni uz ichiga oladigan moliyaviy rejalar ishlab chikishni uz ichiga oladi 
.Bular 1 yildan 5 yilgacha muddatlarga ishlab chikiladi.Bu korxonalar moliyaviy 
faoliyati tegishli bulimlar tomonidan muvofiklashtirib turiladi. 
Yaponiya 
budjeti 
solik 
daromadlari 
mikdorining 
ustunligi 
bilan 
xarakterlanadi. Markaziy budjet daromadlarida ular 80-90% gacha buladi . 
Yaponiya budjetiga asosn kuyidagi yirik daromadlar : axoli daromad 
soliklari , korporsiyalar va korxonalarning foyda soligi , aksiz soliklar, kushilgan 


kiymat soligi , markaziy boshkaruv tomonidan chikarilgan davlat zayomlari 
daromadlari va boshkalar . 
Markaziy budjetlarga muxim fiskal va iktisodiy axamiyatga ega bulgan 
soliklar , ya’ni daromad soligi, bojxona tulovlari , korporativ soliklar va boshkalar 
tushadi. Bu soliklar asosiy davlat soliklar deb xam ataladi. Maxalliy budjetlar 
daromadlari asosan mulk soliklaridan :ya’ni yer soligi , xovli soligi, ov soligi va 
bohshkalardan tashkil topadi. Yaponiya solik sistemasi tugri soliklar , ya’ni 
daromad va mulk soligi, egri soliklar ya’ni tovar va xizmatlar soliklarini uz ichiga 
oladi .Yaponiyada tugri soliklar asosiy urinda turadi. 
Yaponiyada soliklar asosan moliyaviy yil davomida olingan daromadlardan 
olinadi. 
Davlat budjeti daromadlari davlat zayomlari, budjetdan tashkari fondlar va 
maksdli fondlardan olinuvchi tushumlardan , ma’lum mikdorda munitsional 
mulkchiliklardan , uylar renshosidan ,suv bilan ta’minlash daromadlaridan , 
kommunal xujaliklardan xam yigiladi. 
Davlat budjeti xarajatlari kuyidagi gruppalarga : xarbiy, iktisodiy siyosatga 
aralashuv , davlat boshkaruv apparatlarini saklash, rivojlanayotgan davlatlarga 
subsidiyalar va kreditlar berishlarga bulinadi.Davlat byu.djetidagi asosiy xarajatlar 
militarizmga 
sarflar, 
iktisodiyotga 
va 
ijtimoiy 
xayotga 
aralashuv 
xisoblanadi.Xarbiy xarajatlar davlat budjeti xarajatlarining 15-30 % ini tashkil 
etadi.Tugri xarbiy xarajatlar kurollar ishlab chikarishga egri xarbiy xarajatlar 
xarbiy karzlarni tulashga ishlatiladi . 
Davlat 
xarajatlariga 
yunaltiriladigan 
mablaglar 
asosan 
iktisodiy 
rivojlanishga sarflanadi Bundan tashkari ilmiy tadkikotlar , xamkorlik xarajatlari 
va boshka ichki davlat xarajatlari xam ushbu mablaglardan kilinadi. 


- Yaponiyada budjet loyixasin tuzish buyicha ishlar yangi budjet yili 
boshlanishiga kadar boshlanadi. U moliya vazirligi tomonidan ishlab chikiladi .
Budjet loyixasiga kuyidagi maksadlar : 
- iktisodiyotni kutarishda aktiv katnashish, resurslar kelishuvini ta’minlash 
mablaglar xarajatida tenglik va ustivorlikni ta’minlash 
Budjet kamomadini koplash uchun manbaalar yaratish kabilar maksad kilib 
kuyiladi. 
Yaponiyada budjet kalendariga amal kilinadi, bu budjet jarayoni 
xarakatinning vaktlar buyicha taksimlanishi rejasi xisoblanadi. 

Download 418.34 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling