Haqi hisobi reja: Mehnat va ish haqini hisobga olishning asosiy vazifalari


Vazirlar Mahkamasining 2009 yil 21 iyuldagi


Download 22.08 Kb.
bet3/3
Sana05.04.2023
Hajmi22.08 Kb.
#1274059
1   2   3
Bog'liq
2-mavzu. Mehnat va ish haqi hisobi.1- ma\'ruza (1)

Vazirlar Mahkamasining 2009 yil 21 iyuldagi
206-son qaroriga 1-ilova
Mehnatga haq to’lashning yagona tarif
SETKASI

Mehnatga haq to’lash razryadlari

Tarif koeffitsientlari

Mehnatga haq to’lash razryadlari

Tarif koeffitsientlari

O’zR VM 11.01. 2012 y. 6-son Qaroriga muvofiq birinchi sat r o’z kuchini yo’qotgan

0

1,000







1

2,476

12

6,115

2

2,725

13

6,503

3

2,998

14

6,893

4

3,297

15

7,292

5

3,612

16

7,697

6

3,941

17

8,106

7

4,284

18

8,522

8

4,640

19

8,943

9

4,997

20

9,371

10

5,362

21

9,804

11

5,733

22

10,240

Bozor iqtisodiyoti sharoitida korxonalar mexdatga haq to‘lash shakllari, tizimlari. miqdorlarini mustaqil belgilaydilar. Ayni vaqtda korxonalar mehnatga haq to‘lashning qonun bilan kafolatlangan eng kam miqdorini ta’minlashi lozim.
Ish haqi mehnat uchun to‘lanadigan haqning hamma turlarini, shu jumladan, mablag bilan ta’minlash manbaidan katiy nazar, pul yoki natura shaklida hisoblangan har xil mukofotlarni, qo‘shimcha haqlarni, ustama haqni va ijtimoiy imtiyozlarni, shuningdeq xodimga ishlanmagan vaqt uchun to‘lanadigan haqlarni (ta’til haqi, bayram kunlari va xokazolar uchun) o‘z ichiga oladi.
Ish haqi o‘z tarkibiga ko‘ra ikkiga bo‘linadi:
♦ asosiy ish haqi;
♦ qo‘shimcha ish haqi.
Asosiy ish haqi ishchi va xodimlarning ishlagan vaqtlari uchun to‘lanadigan haq bulib, uning tarkibiga quyidagilar kiradi:
tarif stavkalari va maoshlar, ishbay narxlar uchun to‘lanadigan xaq ishchilarning aybi bulmagan va bekor turib kolishlar uchun to‘lanadigan xaq tunda ishlaganlik uchun qo‘shimcha xaq akkord usulida to‘lanadigan xaq ish haqi fondidan to‘lanadigan mukofotlar;
dam olish kunlari, bayram kunlari, ish vaqtidan tashqari soatlarda ishlaganlik uchun odatdagi ish shart-sharoitidan chetga chiqkanlik va boshqalar uchun ishchilarga yukori narxlar bo‘yicha to‘lanadigan qo‘shimcha haq-
Qo‘shimcha ish haqi xodimlarning ishlamagan vaqtlari uchun to‘lanadigan haq bulib, uning tarkibiga quyidagilar kiradi:
ta’tillarga to‘lanadigan asosiy va qo‘shimcha xaq
usmirlarga imtiyozli soatlar uchun to‘lanadigan xaq
davlat va jamoat burchlarini bajarganlik uchun to‘lanadigan xaq
tekinga beriladigan kvartiralar, kommunal xizmatlar va boshqalar qiymati.
Xrzirgi sharoitda ishchi va xodimlarga to‘lanadigan ish haqi shakllari ham rang barangdir. Quyidagi jadvalda ish haqi to‘lashning shakllari keltirilgan:


Ish haqi to‘lash shakllari
shakllari

Ishbay




Vaqtbay

Oddiy ishbay




Oddiy vaqtbay

Ishbay-mukofot




Vaqtbay-mukofot

Ishbay-progressiv







Bilvosita ishbay







Akkord







Mehnatga haq to‘lashning ishbay shaklida ish haqi haqikatda bajarilgan ishg amaldagi narxlar asosida ish birligi uchun hisoblanadi.
Oddiy ishbay shaklida ishlab chiqarilgan mahsulot sonini ishbay narxig ko‘paytirish yuli bilan ish haqi miqdori aniqlanadi
Ishbay-mukofot shaklida bevosita ishbay narxlar bo‘yicha ish haqidan tashqari ma’lum ishlab chiqarish yutukdariga erishilganligi uchun haq oladi. Masalan, ish sifatining yaxshiligi, moddiy boyliklar tejalgani va xrkazolar.
Ishbay-progressiv shaklida ishchilar mehnatiga belgilangan boshlangich me’yor doirasida bevosita ishbay narxlar bo‘yicha, bu me’yordan ortiqchasiga esa oshirilgan narx bo‘yicha xaq tulanadi. Ishbay narxlar oshishi har bir holda maxsus shkala bo‘yicha aiiklanadi.
Bilvosita ishbay shakli ishbay narxlari bo‘yicha belgilanib, xizmat ko‘rsatayotgan uchastkadagi o‘rtacha ish me’yorining bajarilish foiziga ko‘paytirilishi mumkin.
Akkord shakli butun ish hajmi uchun ish haqi miqdorini belgilaydi hamda akkord topshiriqlarni bajarish muddatlarini qisqartirganlik uchun mukofotlashni o‘z ichiga oladi. Bunda ishlarning umumiy qiymati vaqt me’yorlari va narx asosida aniqlanadi. Ishbay akkord shakli asosan mavsumiy ishlarni hamda ayrim buyurtmalarni bajarishda ($llaniladi. Ish haqining vaqtbay shaklida xodimning malakasiga va ishlagan vaqtiga Mrab xaq tulanadi.
Oddiy vatstbay shaklida xodimlar ishlagan vaqtiga karab belgilangan maosh asosida olishadi.
Vaqtbay-mukofot shaklida tarif stavkalari bo‘yicha ish haddan tashqari muayyan miqdor va sifat ko‘rsatkichlariga erishganlik uchun qo‘shimcha ravishda mukofot tulanadi.
Korxona va tashkilotlarda xodimlarga ish haqidan tashqari turli xil pul to‘lovlari ragbatlantirish to‘lovlari ham beriladi. Ularga quyidagilar kiradi: yillik ish yakunlari bo‘yicha ragbatlantirish;
muhim ishlab chiqarish topshiriqlarini bajarganlik uchun ragbatlantirish; ; korxonalarning uqishga yuborilgan talabalarga beradigan stipendiyalari; ; davolanish uchun beriladigan yullanmalar qiymati; mehnat jamoasi a’zolariga aksiyalar uchun to‘lanadigan dividendlar va boshqalar.
Download 22.08 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling