Fuqarolik jamiyatining ichki tizimini quyidagicha tasniflash mumkin:
birinchidan, iqtisodiy sohadagi manfaatlarni qanoatlantiruvchi tuzilmalar:
a) xususiy mulk asosida vujudga keladigan va faoliyat yuritadigan nodavlat tashkilotlari;
b) shirkat xo‘jaliklari va ularning uyushmalari;
v) ijara asosida ishlovchi jamoalar;
g) hissadorlik jamiyatlari;
d) moliyaviy jamg‘arma hamda uyushmalar;
ye) ishlab chiqarish korporatsiya, konsernlari va birlashmalari;
j) tadbirkorlar uyushmalari (palatasi) va h.k.;
ikkinchidan, ijtimoiy sohadagi manfaatlarni ifodalovchi tuzilmalar:
oila hamda uning manfaatlarini aks ettiruvchi maxsus tashkilotlar;
ta’lim-tarbiya muassasalari (maktab, o‘rta-maxsus va oliy ta’lim muassasalari);
jamoat birlashmalari, nodavlat tashkilotlar;
ye) fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari;
f) mustaqil ommaviy axborot vositalari;
g) diniy tashkilotlar;
h) milliy-madaniy markazlar;
i) ko‘ngilli jamiyatlar;
j) jamoatchilik fikrini aniqlash va o‘rganish institutlari; k) turli ijtimoiy ixtiloflarni adolatli hal etuvchi tuzilmalar va hokazo;
uchinchidan, siyosiy sohadagi manfaatlarni aks ettiruvchi institutlar va tuzilmalar: a) huquqiy davlatning mavjudligi;
b) siyosiy partiyalar;
d) ijtimoiy-siyosiy harakatlar;
ye) siyosiy muxolafatning mavjudligi;
f) inson huquqlarini himoyalovchi institutlar va hokazo.
Yuqorida keltirilgan tasnif umumiy bo‘lib, u eng asosiy tarkibiy tuzilmalarni ifodalaydi. Albatta, fuqarolik jamiyati o‘zining rangbarangligi, turli-tumanligi bilan tavsiflanadi. Unda turfa ko‘rinishdagi ma’rifiy, madaniy va boshqa mazmundagi tashkilotlar faoliyat ko‘rsatishi mumkin.
Do'stlaringiz bilan baham: |