Matematik va axborotli modellashtirish. Matematik modellar. Ob’ektiv borliqni o‘rganish va unga ta’sir etish vositasi sifatida


Download 158.16 Kb.
bet5/12
Sana07.05.2023
Hajmi158.16 Kb.
#1440515
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Bog'liq
2-amaliy

Agar tizimning ichki tuzilishi noma’lum bo‘lsa, u "qora quti" deb hisoblanadi va unga kirish-chiqish holatini bog‘laydigan funktsiya o‘rnatiladi. Bunday tizim kibernetik yondashuvli tizimdir. Shu bilan birga, ko‘rib chiqilayotgan tizimning xatti-harakati, uning tashqi ta’sirlarga va atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga munosabati tahlil qilinadi.

Ta’lim olish obyekti tarkibi va tuzilishini o‘rganish tizimli tahlil deb ataladi. Uning metodologiyasi quyidagi printsiplarda o‘z ifodasini topadi: ​

​1) jismoniy printsip: tizimning xatti-harakati ma’lum jismoniy (psixologik, iqtisodiy va boshqalar) qonunlar bilan tavsiflanadi;

2) modellashtirish printsipi: tizim bo‘lishi cheklangan miqdordagi usullar bilan modellashtirilgan, ularning har biri o‘zining muhim tomonlarini aks ettiradi;

3) maqsadlilik printsipi: ancha murakkab tizimlarning ishlashi muayyan maqsadga, holatga va jarayonning saqlanishiga olib keladi.

Yuqorida aytib o‘tilganidek, tizim tuzilishga ega - bu asosiyni belgilaydigan elementlar orasidagi ichki barqaror aloqalar to‘plami ushbu tizimning xususiyatlarini ifodalaydi. U grafik, diagramma, kimyoviy yoki matematik formula yoki grafik shaklida taqdim etilishi mumkin. Ushbu grafik tasvir elementlarning fazoviy joylashishini, ularning joylashishi yoki bo‘ysunishini, murakkab hodisaning turli qismlarining xronologik ketma-ketligini tavsiflaydi. Modelni qurishda o‘rganilayotgan obyektning juda murakkab bo‘lsa strukturaviy diagrammalarini tuzish tavsiya etiladi. Bu sizga umumiylikni tushunishga imkon beradi. Tizimning tarkibiy qismlariga ega bo‘lmagan obyektning barcha xususiyalari integrativ xususiyatlar hisoblanadi.

Yuqorida aytib o‘tilganidek, tizim tuzilishga ega - bu asosiyni belgilaydigan elementlar orasidagi ichki barqaror aloqalar to‘plami ushbu tizimning xususiyatlarini ifodalaydi. U grafik, diagramma, kimyoviy yoki matematik formula yoki grafik shaklida taqdim etilishi mumkin. Ushbu grafik tasvir elementlarning fazoviy joylashishini, ularning joylashishi yoki bo‘ysunishini, murakkab hodisaning turli qismlarining xronologik ketma-ketligini tavsiflaydi. Modelni qurishda o‘rganilayotgan obyektning juda murakkab bo‘lsa strukturaviy diagrammalarini tuzish tavsiya etiladi. Bu sizga umumiylikni tushunishga imkon beradi. Tizimning tarkibiy qismlariga ega bo‘lmagan obyektning barcha xususiyalari integrativ xususiyatlar hisoblanadi.


Download 158.16 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling