Boshqa turkumlarga oid so'zlarning olmoshlar o'rnida ishiarilishi
Quyidagi turkuni so'zlarga tegishli ayrim so'zlar olmoshga ko'chadi: 1) ot: odam, kishi, inson, narsa, ish; 2) sifat: ba'zi, boshqa, ayrim, hibandagi, quyidagi; 3) son: bir. Umuman olganda, bir, har, hech so'zlari bilan keladigan ko'pgina so'zlar olmoshga ko'chishi mumkin: hech narsa, bir narsa.
Eski o'zbek tilida men olmoshi o'rnida kamina (hozir ham ishlatiladi), faqir, kaminai kamtarin, qulingiz, bandai ojizingiz kabi so'zlar qo'ilangan.
Olmoshlarning tuzilish jihatdan turlari
-
Sodda olmoshlar bir asosdangina iborat boigan olmoshlardir. Bularga men. sen, kim, shu, qachon, nima, hamma, barcha kabi tub olmoshlar, kimdir, qaqysidir, allakim kabi yasama olmoshlar kiradi.
-
Qo'shma olmoshlar ikkita asosdan iborat boigan olmoshlardir: ana shu, har kim. hech nima. Bunday olmoshlar ajratib yoziladi.
3. Juft olmoshlar rna'nosi jihatdan bir-birga yaqin bo'Sgan oimoshlarning
birikishidan hosil bo'ladi: ii-bii, imga-bnnga, siz-biz, uncha-munclm.
4. Takroriy olmoshlar bir olmoshiing aynan yoki ba'zi tovush
o'zganshlari bilan takrorlanishidan hosil bo' ladi: uncha-immcha, kim-kim.
Do'stlaringiz bilan baham: |