Nafas olish va qon aylanish a’zolari gigiyenasi. Reja


Bolalarda o‘pkanin'g tiriklik sig‘imi


Download 25.76 Kb.
bet2/6
Sana08.05.2023
Hajmi25.76 Kb.
#1442118
1   2   3   4   5   6
Bog'liq
NAFAS OLISH VA QON AYLANISH A’ZOLARI GIGIYENASI

Bolalarda o‘pkanin'g tiriklik sig‘imi

1

Bolaning yoshi

O‘pkaning tiriklik sig‘imi




2

3- 4 yosh

400-500 ml




3

5-7 yosh

800- 1000 ml




4

8- 10 yosh

1350ml




5

14 yosh

1800 ml




6

15 yosh

2500 ml







Kattalarda

30000- 5000 mlga teng




O‘pkalarda orqali (intersitsial) tuima g‘ovak , tomirlarga va klechatkalarga boy, biriktiruvchi va yelatsik tolalar juda kam. Surfaktant yuzaki aktiv modda bo‘l ib, alveolalarning ichki avaqtini yupa parda olida oplaydi. Surfaktant yetishmovchiligida alveolalar tqo‘l i ochilmaydi va nafas yetishmovchiligi rivojlanadi. O‘pka ildizi yirik bronxlar, tomirlar va limfatik tugunlardan tuzilgan. Limfatik tugunlar infeksiya kirishiga to‘sqinlik qiladi. Plevro limfatik va on tomirlar bilan yaxshi ta'minlangan, nisbatan qalin , oson cho‘ziluvchan.





Bolalarda 1 daqiada nafas arkati




Bolalar yoshi

Bir minutda nafas soni

1

Chaqaloq

40- 50 marta

2

1-2 oylik

35- 48 marta

3

1-3 yosh

28-35 marta

4

4-6 yosh

24 – 26 marta

5

7-9 yosh

21- 23 marta

6

10-12 yosh

18-20 marta

7

13-15yosh

17-18 marta

9. Emadigan bolalarga pilevra yupa, uning varalari oson cho‘ziladigan diafragma kattalarnikiga araganda yuqoriroda joylashgan va isarishlar zaif bo‘ladi.
10. Diafragma. Diafragma yuqori joylashgan. Uning isarishi ko‘krak bo‘l i ini vertikal qo‘l chamini kattalashtiradi. O‘pkalarning ventilyasiyasini diafragma xarakatlarining qiyinlashishi (meteorizm,parenximatoz organlar qo‘l chamining kattalashishi) sharoiti yomonlashtiradi.


Fiziologik farlar quyidagilardan iborat:

Emadigan bolalarga nafas yuza bo‘ladi (kattalarnikiga araganda 8-10 baravar sayoz ).


Ular chuqur-chuqur nafas oladi.
2.Bolaancha kichik bo‘lsa, 1 daqiqada nafas harakatlari soni ko‘p bo‘ladi(fiziologik hansirash).
3. bola hayotining dastlabki haftalarida nafas aritmiyasi kuzatiladi, ya'ni nafas olish va chiqarish maromi har xil bo‘ladi.
4.Bolalarning nafas olish ularning yoshi va jinsiga bir qadar bog‘liq bo‘ladi :Chaqaloq ko‘proq qorni nafas oladi, emizikli davrida ko‘krak-qorin tipida , 3-4 yoshga kelib yana ko‘krak tipida, 7-14 yoshga kelib yesa jinsiga qarab – o‘g‘il bolalar qorin, qiz bolalar ko‘krak tipidan nafas oladigan bo‘lib oladi.
5. Bola hayotining dastlabki oylarida yo‘tal reflikisi sust rivojlangan bo‘ladi.

Nafas olish a'zolari kasalliklari, bular orasida zotiljam (pnevmoniya) bolalarda, aynisa, kichik yoshdagi bolarlarda uchraydigan kasalliklar orasida asosiy o‘rinlardan birini egallaydi. Davolash muassasalariga va poliklinikalarga keladigan go‘dak bolalarni aksariyati foizlari nafas olish a'zolari kasalliklari to‘g‘ri keladi. Bunga sabab bola organizmining anatom-fiziologik xususiyatlari, ya'ni burun yo‘llari tor, burun-halqum bo‘shlig‘i kichik va qisqa, burun shilliq pardasining pastki qismi, shilliq osti g‘ovaklari sohasi yaxshi rivojlanmagan, qo‘shimcha bo‘shliqlar zaif rivojlanganligi tufayli, havo burundan asosiy bo‘shliqlarga o‘tmay to‘g‘ridan-to‘g‘ri burun-halqumga o‘tadi. Biz bilamizki qo‘shimcha bo‘shliqlar havoni ilitib berish xususiyatiga ega.


Anatom-fiziologik xususiyatlardan tashqari bola organizmining immunologik reaktivligining holati, yo‘ldosh kasalliklar – raxit, konsituttsiya anatomiyalari, gipotrofiyalar, shuningdek bolaning boqilishi atrof-muit omillari ta'siri, iqlim sharoitlar va boshqalar ta'sirida pnevmoniyalar bolalarda aynisa go‘dak bolalarda ko‘proq uchraydi va og‘irroq kechadi.
Bugungi kunda go‘dak bolalar orasida o‘lim holatlarining aksariyati nafas a'zolari kasalliklari hisobiga to‘g‘ri keladi. Chunki organizmning barcha faoliyati uning nechog‘li kislorod bilan ta'minlanishiga bog‘liq. Nafas olish a'zolari kasalliklarida a'zo va to‘qimalarda moddalar almashinuvi izdan chiqadi va o‘sib rivojlanuvchi bola organizmida boshqa patologiyalar kelib chiqishiga sharoit yaratadi.

Download 25.76 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling