Yuborilsa, uning o`qi fazodagi joyini o`zgartiradi. Buni holatini saqlab qolish uchun podshipniklardan foydalaniladi


Kosmik tezliklar. Sun’iy yo’ldoshlar


Download 53.85 Kb.
bet5/11
Sana02.12.2023
Hajmi53.85 Kb.
#1780455
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Bog'liq
Yuborilsa, uning o`qi fazodagi joyini o`zgartiradi. Buni holatin-fayllar.org

Kosmik tezliklar. Sun’iy yo’ldoshlar 
Kosmik tezlik - jism Yer sunʼiy yoʻldoshi, sunʼiy sayyora boʻlishi uchun
yoki u Quyosh sistemasini butunlay tark etishi uchun unga beriladigan uchta eng
kichik tezlik. Birinchi Kosmik tezlik (~ 7,91 km/s) jismning Yer sirtidan nolinchi
balandlikda doiraviy orbita boʻylab harakatlanishi uchun kerak boʻladigan
energiyani ifodalaydi. Tezlik osha borgan sari jism elliptik orbita boʻylab
harakatlana boshlaydi. Jism ikkinchi Kosmik tezlik (-11,2 km/s) da Yerga nisbatan
parabolik trayektoriya boʻyicha harakatlanadi. Ikkinchi Kosmik tezlik dan yuqori
tezlikda jism giperbolik trayektoriya boʻyicha harakatlanadi va u Yerning tortish
kuchini yengib, Quyoshning sunʼiy yoʻldoshiga aylanadi.
Jism Yer sirtida uchinchi Kosmik tezlik (-16,7 km/s)ni olib, Quyoshga
nisbatan parabola boʻylab harakatlanadi (Yer orbitasi yaqinida bu tezlik 42,1 km/s
ga teng) va Quyosh sistemasining tortish kuchi doirasidan chiqib ketadi. Kosmik
tezlik kattaliklari Yer atmosferasi qarshiligi, Yer siqilishi va boshqa ni hisobga
olmagan holda keltirilgan. Kosmik tezlikni barcha osmon jismlariga nisbatan



qoʻllash mumkin. Mas, Oy uchun birinchi Kosmik tezlik-1,7 km/s, ikkinchi Kosmik


tezlik~2,4 km/s
Tabiiy sun'iy yo'ldoshlar haqida gap ketganda, biz kattaroq boshqa osmon
jismi orbitasida bo'lgan osmon jismlarini nazarda tutmaymiz. Biroq, biz murojaat
qilganimizda sun'iy yo'ldoshlar biz samoviy jism atrofida aylanib yuradigan har
qanday g'ayritabiiy narsa haqida gapiramiz. Ushbu ob'ektlar odatda koinotni
yaxshiroq anglash kabi aniq maqsadga ega. Ular insoniyatning texnologiyasi
natijasida dunyoga keladi va u o'rganadigan samoviy jism haqida ma'lumot olish
uchun ishlatiladi. Sun'iy yo'ldoshlarning aksariyati Yer sayyorasi atrofida
aylanmoqda. Ular inson texnologiyasini rivojlantirish uchun katta ahamiyatga ega
va bugungi kunda biz ularsiz yashay olmadik.
Shuning uchun, biz ushbu maqolani sun'iy yo'ldoshlar haqida bilishingiz
kerak bo'lgan hamma narsani aytib berishga bag'ishlaymiz.
Oy kabi tabiiy sun'iy yo'ldoshlar bilan sodir bo'ladigan voqealardan farqli
o'laroq, sun'iy sun'iy yo'ldoshlar inson tomonidan yaratilgan. Ular tortishish kuchi
bilan jalb qilinganligi sababli o'zlaridan kattaroq ob'ekt atrofida harakat qilishadi.
Ular odatda inqilobiy texnologiyalarga ega bo'lgan juda murakkab mashinalardir.
Ular bizning sayyoramiz haqida juda ko'p ma'lumot olish uchun kosmosga
yuboriladi. Aytishimiz mumkinki, boshqa mashinalarning qoldiqlari yoki qoldiqlari,
kosmonavtlar boshqaradigan kosmik kemalar, orbital stantsiyalar va sayyoralararo
zondlar sun'iy yo'ldosh deb hisoblanmaydi.
Ushbu ob'ektlar orqali topadigan asosiy xususiyatlar orasida ular raketalar
yordamida uchirilishidir. Raketalar - bu sun'iy yo'ldoshni yuqoriga ko'taradigan
raketa, kosmik kemalar yoki samolyotlar kabi boshqa vositalardan boshqa narsa
emas. Ular belgilangan narsaga muvofiq marshrutni ta'qib qilishlari uchun
dasturlashtirilgan. Ular, masalan, bulutlarni kuzatish kabi asosiy vazifa yoki
vazifaga ega. Ko'pchilik sun'iy yo'ldoshlar sayyoramiz atrofida doimiy aylanib 

Download 53.85 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling