Samarqand viloyati xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazi


Tinglovchining malaka oshiish davrida o’z-o’zini rivojlantirishi va mustaqil bilim orttirish bo’yicha bajargan ishlari


Download 325.43 Kb.
bet8/8
Sana29.09.2020
Hajmi325.43 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Tinglovchining malaka oshiish davrida o’z-o’zini rivojlantirishi va mustaqil bilim orttirish bo’yicha bajargan ishlari:



E S S E

O’tkir Hoshimov Dunyoning ishlari

O’zbekiston xalq yozuvchisi O’tkir Hoshimovning qirqdan ortiq asarlari ming- minglab kitobxonlarning ma’naviy mulkiga aylanishga ulgurgan. Yozuvchi asarlari ko’pgina xorijiy tillarga tarjima qilingan. Bu natijalar har qanday ijodkor orzu qiladigan, intiladigan marradir.


Biz qachon kitobni sevib o’qiymiz? Unda tanish qismatlar aks etgan bo’lsa, qahramonlar bilan darddosh, baxtdosh bo’la olsakkina. Shu nuqtai nazarda O’tkir Hoshimovning “Dunyoning ishlari” qissasi o’quvchilar qalbidan chuqur o’rin egallagan asar sifatida qadrli. Qissa haqida O’zbekiston xalq yozuvchisi Said Ahmad shunday degandi: “Dunyoning ishlari” asarini qissa emas, doston deb atashni istardim. U qo’shiqday o’qiladi. Uni o’qib turib, o’z onalarimizni o’ylab ketamiz. Shu mushfiq, shu jafokash onalarimiz oldidagi bir umr uzib bo’lmas qarzlarimizning aqalli bittasini uza oldikmi, degan bir andisha, bir savol ko’z oldimizda ko’ndalang turib oladi. Qissa bizni insofga, insonni qadrlashga, hurmat qilishga chaqiradi”.

“Dunyoning ishlari” asaridan ko’pchiligimizga qadrdon bo’lgan parchalarni misol tariqasida…


Yulduzlar to’la osmonga tikilaman. Ehtimol, osmondagi eng yorug’ yulduzlar onalarning jonidir. Ehtimol, onalarning so’ngan yulduzlari birlashib quyoshga aylangandir. Oftobni ona deyishlari, ehtimol, shundandir.
— Volidai mehriboningiz xo’p yarlaqagan odam ekanlar. To’shakda yotmabdilar, birovga zoriqmabdilar… Bunaqa beozor o’lim har kimga ham nasib etavermaydi.

Ehtimol shundaydir. Onam bu dunyoda kamsuqumgina yashardi. Hech kimga ozor bermasdi. Hech kim bilan hech narsani talashmasdi. Ehtimol tabiatning eng shafqatsiz elchisi bilan ham olishib o’tirishni xohlamagandir.


Ilgari bir haqiqatni bilardim. Ona uchun bolaning katta-kichigi bo’lmaydi. Endi yana bir haqiqatni angladim. Bola uchun ham onaning katta-kichigi bo’lmas ekan. Ona ona ekan. Unga boshqa sifat kerak emas.

Onalar farzandlari hamisha birga bo’lishini istaydilar. Qismat esa ularni qanot chiqarishi bilan har yoqqa uchirib ketadi. Hayot loaqal shu masalada ham onalarga shafqat qilmaydi.


  • Onalar farzandlari hamisha birga bo’lishini istaydilar. Qismat esa ularni qanot chiqarishi bilan har yoqqa uchirib ketadi. Hayot loaqal shu masalada ham onalarga shafqat qilmaydi.

  • Haqiqat havoga o’xshaydi. Nafas olib turasizu o’zini ko’rmaysiz. Onam aytgan afsonalar ham hayotdek oddiy, hayotdek chuqur haqiqat ekan.

  • — Nimaga birovning bolasi bo’lar ekan! – to’satdan onamning jahli chiqib ketdi. – Yig’lab turgan bolaning begonasi bo’ladimi? Uyalmaysanmi shunaqa degani? Yig’lab turgan norasidaga rahmi kelmagan odam – odammi?

  • Indamadim. Ammo baribir o’shanda onamni nohaq hisoblagan edim. Yo’q, chamamda, onalarning biz tushunmaydigan, bizning o’lchovimizga sig’maydigan o’z olami borga o’xshaydi.

  • Har kim har kimning ko’ziga cho’p solishi mumkin, har kim har kimga xiyonat qilishi mumkin. Faqat ona o’z bolasiga hech qachon xiyonat qilmaydi. Ehtimol, inson hayotining shuncha yillardan buyon davom etib kelayotgani shundandir.

Ehtimol, dunyoning bu chetida turib bir odam aytgan qo’shiqni dunyoning narigi chekkasidagi boshqa bir odam tushunmas. Ehtimol, dunyoning bu chekkasida turib bir odam aytgan eng oqilona fikrni dunyoning narigi chekkasidagi boshqa bir odam tushunmas. Biroq dunyoning bu chekkasida turib ona aytgan allaga dunyoning narigi chekkasidagi go’dak bemalol orom oladi. Nega shunaqa? Nahotki, go’dak tushungan narsaga biz tushunmasak? Ehtimol, buning boisi boshqa joydadir. Ehtimol ona tushungan narsani bizlar tushunmasmiz. Balki shuning uchun ham ona – tabiatning eng buyuk ixtirosidir.


  • Ehtimol, dunyoning bu chetida turib bir odam aytgan qo’shiqni dunyoning narigi chekkasidagi boshqa bir odam tushunmas. Ehtimol, dunyoning bu chekkasida turib bir odam aytgan eng oqilona fikrni dunyoning narigi chekkasidagi boshqa bir odam tushunmas. Biroq dunyoning bu chekkasida turib ona aytgan allaga dunyoning narigi chekkasidagi go’dak bemalol orom oladi. Nega shunaqa? Nahotki, go’dak tushungan narsaga biz tushunmasak? Ehtimol, buning boisi boshqa joydadir. Ehtimol ona tushungan narsani bizlar tushunmasmiz. Balki shuning uchun ham ona – tabiatning eng buyuk ixtirosidir.

  • Oq marmar, qora marmar… Bu so’zlarning har bitta harfiga qanchadan qancha ko’zyoshi tomganini bilaman. Ehtimol bular inson bolasining hayotda eng rost so’zlaridir. Faqat… har gal ularni o’qiganda bir narsani o’ylayman: mana shu so’zlarni yurak-yurakdan, iztirob bilan aytgan farzand onasi hayot ekanligida qanchalik ko’nglini ololdi ekan?

  • Faqat bir narsani aniq aytishim mumkin. Mabodo Tangri marhumlarga qayta jon

ato qilsa-yu onalar tirilib qolsa, hayot paytida mehr berganmi, bermaganmi – baribir farzandlarini maqtab gapirgan bo’lardi. Onalar hatto vafotidan keyin ham onaligicha qoladi.
Bahor devorining oftobro’ya etaklaridan boshlanmaydi. Bahor ariqlarning kungay sohillaridan boshlanmaydi. Bahor mana shu yerdan boshlanadi. Qabrlar ustida qo’ng’iroq chalgan chuchmomalar, lovillab yongan qizg’aldoqlar onalarning farzandini yupatish uchun taqdim etgan chechaklari bo’lsa ajab emas…


  • Bahor devorining oftobro’ya etaklaridan boshlanmaydi. Bahor ariqlarning kungay sohillaridan boshlanmaydi. Bahor mana shu yerdan boshlanadi. Qabrlar ustida qo’ng’iroq chalgan chuchmomalar, lovillab yongan qizg’aldoqlar onalarning farzandini yupatish uchun taqdim etgan chechaklari bo’lsa ajab emas…

Tinglovchining malaka oshirish davrida ingliz tilida o’zlashtigan so’z (tarjimasi bilan)


LUG’AT




O’zbekcha

Inglizcha

1.

Metod

Method




Innavatsion ta’lim

Innavation education




Ta’lim

Education

2.

Dars

Lesson

3.

Bilim

Knowledge




Ko’nikma

Skill, practice




Burchak

Angle




Yoy

Arc




Yuza

Area




Qavariq

convex , concave up




Xulosa

Corollary




Yechim

Decision




Gradus

degree




Yasalgan burchak

developed angle




O’lchov

dimension




Nuqta

dot, point




Teng tomonli

equilateral




Geometriya

geometry




Gipotenuza

hypotenuse




Kesma

intercept, segment, line segment




Teng yonli

isosceles




Katet

Leg

4.

Uzunlik

Length




5.

( to’g’ri ) chiziq

Line

6.

Perpendikulyar

normal, perpendicular

7.

Og’ma

oblique

8.

Isbot

proof

9.

Matematika

Mathematics

10.

Axborot

information

11.

Texnalogiya

Texnalogy

12.

Mustaqil ta`lim

Independent education

13.

Kompyuter

computer

14.

Chizma

Draft

15.

Mavzu

Theme

16.

Obyekt

Obyekt

17.

O’quv yili

School year

18.

Til

Language

19.

Savol

Question

20.

Javob

Ansver

Tinglovchi o‘z kasbiy mahoratini uzluksiz
a o

d


oshirib borishga qaratilgan YO‘L XARITASI




Amalga oshiriladigan tadbir (muammo)

Amalga oshirish mexanizmi

Amalga oshirish muddati (yil,

oy)

Kutilayotgan natijalar diagnostikasi

1-yil

1

M








O’quvchilarga interfaol metodlar yordamida matematik savodxonligini

oshirish





metodlarni qo’llab dars rejasini loyihalash

mavzusi





2

n

dars o’taman.

o’tkazaman



yil br

O’qituvchilar bilan o’zaro fikr almashish

2-yil

3

8 –sinf

o’quv tadq



maqsad vazifalari haqida ma’lumotlar berish

Onlayn yoki

2021 yil

O’quvchilarining







r,

Pisa tadqiqoti







r

bo’yicha










savodxonligini










oshirish

4

Maktabning 10-11

Onlayn yoki

2021 yil

O’quvchilarda




sinflariga ochiq

namoyishli

fevral

bilim ko’nikma




darslarni







va malaka hosil




noan’anaviy tarzda







qilish




o’tkazish













O l



3-yil

5










arning larini li

sh, li


o’quvchilar bilimini oshirish




m



ishlash. “Matematika” to’garagi faoliyatini yuritish



6

Maktab

AKT

2022 yil

O’quvchilarning




o’quvchilariga

texnologiyasi va

fevral

bilimini oshirish




interfaol

zamonaviy ped










metodlardan

texnologiyalar










foydalanib ochiq

asosida










darslar o’tish










4-yil

7

o

tayyorlash





l

,

,



Fan olimpiadalari uchun iqtidorli o’quvchilarni

tayyorlash



8

PISA tadqiqotlari va

Onlayn va

2023 yil

Matematikadan




PISA topshiriqlari

namoyishli

fevral oyi

o’quvchilarni




asosida noan’anaviy







funksional




ochiq dars o’tkazish







savodxonligini













oshirish

5-yil

9


mavzusida viloyatimizdagi namunali ixtisoslashtirilgan maktablarga

sayohatlar o’tkazish




el


Matematika faniga iqtidorli o’quvchilarni yanada qiziqtirish

10

Iqtidorli o’quvchilar

Onlayn yoki

2025 yil yil

Maktabda




bilan mukammal

namoyishli

davomida

iqtidorli




ishlash OTM ga







o’quvchilar




kirishi uchun







bilimini oshirish




tayyorlash










MUNDARIJA

Irrasional ifodalarni ayniy almashtirish metodikasi REJA:


    1. Kirish 3

    2. Funksiya Tushunchasi 6

    3. Funksiyalar girafiklarini o`rganish 10

    4. O`quvchilarda funksional tafakkarini rivojlahtirish 22

  1. Xulosa 36

  2. Foydalanilgan adabiyotlar 38


0



Download 325.43 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling