Bobur mirzoning hayoti va faoliyatiga oid mavzular ummonday cheksiz. Bu ummonda o‘nlab, yuzlab adabiy kemalar suzishi mumkin
Download 1.14 Mb. Pdf ko'rish
|
yulduzli tunlar ziyouz com
www.ziyouz.com kutubxonasi
212 qarab ketgan ser-qamish botqoqlik joyda nafas olish og‘irlashib, birdan havoning rutubati kuchayib ketdi. Xonzoda begim endi o‘sha yomon bezgakni eslab, o‘g‘ilchasiga yana xavotir-lanib qarab qo‘ydi. U ilgari «o‘lging kelsa Qunduzga bor» degan af-g‘oncha maqol eshitgan va buni hazil gap deb kulgan edi. Endi bu maqol unga chindek tuyula boshladi. U o‘zidan ham ko‘ra murg‘ak bolasidan — xon haramida o‘n yil asoratda yashab orttirgan mana shu yagona jigarporasidan xavotirlanardi. «Bordi-yu, Bobur mirzo Qunduzda bo‘lmasalar, tog‘ oshib Andijonga o‘tgan bo‘lsalar yoki Kobulga qaytgan bo‘lsalar, unda ne qilurmiz?» derdi Xonzoda begim o‘zicha. Shu o‘y ta’sirida Pomir va Hindikush tog‘lari bilan qurshalgan, Amudaryo va uning asov irmoqlari bo‘yiga joylashgan Qunduz vohasi Xonzoda begimning ko‘ziga juda badvahima ko‘rinardi. Kechki payt yo‘l daryodan uzoqlashib balandlikka ko‘tarilib borayotganda qarshilaridan bir to‘p qurolli kishilar chiqib, ularni to‘xtatishdi. So‘rab-surishtirishlardan so‘ng bular — Bobur tomonidan yo‘llarga qo‘yilgan qorovullar ekani ma’lum bo‘ldi-yu, Xonzoda begim birdan yengil tortdi. Qorovullarning boshlig‘i mehmonlarning oldiga tushib, ularni Qunduzning baland bir joyidagi qal’aga boshlab borar ekan, endi atrof Xonzoda begim- ga allanechuk boshqacha ko‘rinib ketdi. Moviy tog‘lardan esayotgan shabada yuzini yoqimli silab o‘tdi. Amudaryo bo‘yidagi o‘rmonlar uzoqdan nechog‘lik xushmanzara ko‘rinishini u endi payqadi. Qunduzning ilgarigi xonlari bahavo bir joyga qurdirgan mustahkam qal’a va uning ichidagi qasr ham Xonzoda begimga uzoqdan xiyla fayzli ko‘rindi. Bu qasr ichida hozir u o‘zining suyukli inisi bilan uchrashishini o‘ylaganda shodligi ko‘ksiga sig‘may entikdi. Ularni kutib olgan mulozimlar Xonzoda begimni o‘g‘li va kanizlari bilan birga mehmonxonaning yaxshi bezatilgan alohida bir xonasiga kiritib qo‘ydilaru Boburga xabar berish uchun qo‘rg‘onning to‘riga qarab ketdilar. Anchadan keyin Xonzoda begim o‘tirgan xonaning eshigidan chiroyli soqol-mo‘ylov qo‘ygan o‘ttiz yoshlardagi yigit shoshilib kirib keldi. Begim uni Boburning mulozimlaridan deb o‘yladi, sekin o‘rnidan turib, salomiga alik oldi. Yigit unga tomon yurib kelar ekan, ovozi titrab: — Begim, qadamingiz qutlug‘ bo‘lsin! — dedi. Bu — Bobur edi. Lekin Xonzoda begim ukasini soqol-mo‘ylov qo‘ymagan o‘n to‘qqiz yoshli silliqqina yigit qiyofasida eslab qolgan edi. Hozir uning qarshisida turgan keng yelkali, soqol-mo‘ylovi tekis tarashlangan yigitning kiyimlari ham shohona emas edi: boshida bezaksiz oddiy simobi salla, egnida zira beqasam to‘n. Begim yana uni Boburning beklaridan biri deb o‘yladi-yu, hayajonlanib aytgan so‘zlariga bosiq javob qildi: — Qulluq! Devoni xosda yozuv-chizuv ishlarini qilib o‘tirgan Bobur opasining xabarini eshitib xonaki kiyimda chopib kelgan edi. Xonzoda begim esa hali ham podshoh ukasining kirishini kutib, eshikka olazarak bo‘lib qarar edi. Bobur opasiga ag‘rayib qarab qoldi. Eshikdan Muhammad Ko‘kaldosh degan mulozim kirganda begim undan: — Amirzodam qanilar? — deb so‘radi. Muhammad Ko‘kaldosh hayron bo‘lib Boburga qaradi. Bobur gap nimadaligini endi tushundi-yu, tomog‘iga bir narsa tiqilib, ovozi bo‘g‘ildi: — Meni tanimadingizmi? — Siz... Siz... — Men Boburmen! — Nahot?! — Men sizning iningizmen! Gunohkor iningiz Bobur! |
Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2025
ma'muriyatiga murojaat qiling
ma'muriyatiga murojaat qiling