Farmasevtika instituti farmakologiya va klinik farmatsiya kafedrasi


Download 5.01 Kb.
Pdf просмотр
bet1/13
Sana11.12.2017
Hajmi5.01 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG`LIQNI SAQLASH VAZIRLIGI TOSHKENT 
FARMASEVTIKA INSTITUTI 
FARMAKOLOGIYA VA KLINIK FARMATSIYA KAFEDRASI  
 
 
 
 
 
 
 
Katta o‗qituvchisi Rajapov Alisher Jumabaevich 
 
FIZIOLOGIYA VA ANATOMIYA ASOSLARI FANIDAN FARMATSIYA  
FAKULTETI  FARMATSIYA VA KASBIY TA‘LIM  YO`NALISHLARI SANOAT 
FARMATSIYASI  FAKULTETI  SANOAT  FARMATSIYASI, BIOTEXNOLOGIYA 
VA METROLOGIYA YO‘NALISHLARI UCHUN 
O`QUV- USLUBIY MAJMUA 
 
 
 
 
 
Toshkent – 2016 

 
MUNDARIJA 
 
 
1. Sillabus (o`qituvchining ish dasturi) .........................................................................  3 
 
2. O`tilayotgan fanning asosiy nazariy materiali ......................................................... 14 
 
 
3. Prezentastiya ................................................................................................................ 38 
 
4. Tarqatma materiallar, mustaqil  ta‘lim uchun materiallar..................................... 48 
 
5. Amaliy mashg`ulot uchun materiallar.........................................................................81 
 
6. Laboratoriya mashg`ulotlari uchun materiallar ......................................................98 
 
7. Glossariy......................................................................................................................110 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
―FIZIOLOGIYAVA ANATOMIYA ASOSLARI‖ fani bo`yicha katta o‗qituvchi 
A.J.Rajapovning 
  
2016/2017 o`quv yili uchun mo`ljallangan 
SILLABUSI
 
 
Fanning qisqacha tavsifi 
OTMning nomi va 
joylashgan manzili: 
Toshkent farmatsevtika instituti 
Oybek ko`chasi, 45 
Kafedra: 
Farmakologiya va klinik farmatsiya kafedrasi  
 
―farmatsiya‖ fakulteti tarkibida  
 
Ta‘lim sohasi va 
yo`nalishi: 
5510500 – 
Farmatsiya    
5111000
 – 
Kasb  
ta‘limi
 
 
Bakalavriat bosqichining farmatsiya va kasbiy ta‘lim 
yo`nalishlari talabalari uchun mo`ljallangan  
 
Fanni (kursni) olib 
boradigan o`qituvchi 
to`g`risida ma‘lumot:  
Katta o‗qituvchi 
Rajapov Alisher 
Jumabaevich 
 
e-mail: 
 
alisherrajapov @ mail.ru  
Dars mashg`ulotlarini 
o`tkazishning vaqti va 
joyi: 
O`quv bo`limi 
tomonidan ishlab 
chiqilgan jadval asosida 
institut o`quv binolarida  
10-xona,11-xona 
Kursning 
boshlanishi va 
davom etish 
muddati: 
Bakalavriat ta‘lim yo`nalishi 
o`quv rejasiga muvofiq birinchi 
semestrda  
Individual grafik asosida 
professor-o`qituvchining 
talabalar bilan ishlash 
vaqti:  
Haftaning seshanba, payshanba va shanba kunlari soat 14.00 dan 18.00 gacha 
Fanga ajratilgan o`quv 
soatlarining o`quv 
turlari bo`yicha 
taqsimoti  
Auditoriya soatlari 
Mustaqil ta‘lim: 
74(61) 
Ma‘ruza: 
36 
Laborato-
riya  
72 
Fanning boshqa fanlar 
bilan uzviy aloqasi 
(prerekvizitlari): 
―Odam  anatomiyasi‖,  ―  patologik  fiziologiya‖,  ―  anorganik  kimyo‖,  ―Organik 
kimyo‖,    ―analitik  kimyo  ‖,  ―fizkolloid  kimyo‖,    ―farmakologiya‖    ―Birinchi 
tibbiy yordam‖ 
 
 
Fanning mazmuni 
Fanning dolzarbligi 
va qisqacha 
mazmuni: 
Fanni o‗qitishdan maqsad – talabalarni farmatsiya mutaxassisligi 
bo`yicha  o`quv  reja  asosida  bo`lajak  provizorlarning  tibbiy  biologik 
bilimini  sifatini  yaxshilashga  qaratilgan.  Dastur  I-II  semestrga 
mo`ljallangan. 
Fanning  vazifasi  -  ushbu  dastur  odam  organizmida  kechadigan 
fiziologik  jarayonlarning  vazifasini,  a‘zolar  tuzilishi,  ularda  kechadigan 
moddalar almashinuvi, a‘zolarning asab va gumoral boshqarish mexanizmlari 
va  ahamiyati,  a‘zolarning  vazifasi  roli,  Odam  organizmining  barcha  to‗qima 
va a‘zolari bir-biri bilan chambarchas bog‗liqdir.  
Inson  organizmining  tuzilish  va  funksiyasi  boshqa  barcha  tirik 

mavjudotlarnikiga  nisbatan  nihoyatda  murakkab  va  yuksak  darajada 
takomillashgandir.  Ma‘lumki,  inson  organizmining  rivojlanishida  uning 
yashash  uchun  kurashi,  o‗ziga  sharoit  yaratishi,  bir-biri  bilan  munosabat 
zarurati  muhim  ahamiyat  kasb  etgan.  Binobarin,  odam  bir  necha  evalyusion 
rivojlanish  jarayonida  yuzaga  kelgan  biologik  va  ijtimoiy  o‗zgarishlar 
mahsulidir.  Odam  organizmining  barcha  to‗qima  va  a‘zolari  bir-biri  bilan 
chambarchas  bog‗liqdir.  SHuningdek,  ular  tevarak-atrof  muhiti  bilan  xam 
doimiy  aloqadadir.  Bu  ikkala  bog‗lanish  asab  va  endokrin  tizimlari  orqali 
boshqariladi.  
Fiziologiya,  anatomiya  asoslari  bilan  kursi  bo‗yicha  farmatsevtika 
institutining  talabalari  umumiy  biologik  qonuniyatlarini  va  tizimlarini 
anatomik  va  gistologik  tuzilishi,  sog‗lom  organizmdagi  fiziologik 
jarayonlarini mukammal o‗rganadi. 
Farmatsevtika  institutida  odam  fiziologiyasi  va  odam  anatomiyasi 
asoslari  fanini  o‗qitishda  anatomiya,  gistologik  va  morfologik  ma‘lumotlarni 
a‘zo  va  tizimlarning  funksiyalari  bilan  bog‗liq,  holda  tushuncha  berish 
maqsadga  muvofiqdir.  Bunday  tushuntirish  usuli  fiziologik  qonuniyatlarini 
chuqurroq o‗rganishda, ayniqsa a‘zo funksiyalari uning tuzilishi bilan yaqqol 
bog‗liqligi  morfologik  ma‘lumotlarni talabalar uchun qiziqarli qilib,  ularning 
o‗zlashtirishini osonlashtiradi. 

 
Talabalar uchun 
talablar 
 
Institutning odob-ahloq kodeksi talablarigi qat‘iy rioya qilish, shuningdek: 
-professor-o‗qituvchi  auditoriga  kirganida  o‗tirgan  joydan  turib  ―Assalomu 
alaykum‖ deb kutib olish; 
- uyali aloqa vositalarini o‗chirib qo‗yish; 
-  professor-o‗qituvchidan  so‗ng  dars  mashg‗ulotiga  kech  kelgan  talaba 
auditoriyaga kiritilmaydi; 
-  professor-o‗qituvchi  va  guruhdoshlarga  qo‗pollik  qilmaslik,  so‗z 
talashmaslik, hurmat bilan munosabatda bo‗lish; 
- institut ichki tartib - intizom qoidalariga rioya qilish; 
-kiyinish talablari (madaniyati) ga rioya qilish; 
-mashg‗ulotlar  vaqtida  o‗qituvchining  ruxsatisiz  auditoriyadan  chiqmaslik 
(umuman dars jarayonida auditoriyadan sababsiz chiqishga ruxsat berilmaydi); 
- uy vazifasi va mustaqil ish topshiriqlarini o‗z vaqtida va sifatli bajarish
- ko‗chirmachilik (plagiat) qilmaslik, qat‘iyan man etiladi; 
- darslarga qatnashish majburiy, sababsiz 3 (uch) va undan ortiq dars qoldirgan 
talaba keyingi mashg‗ulotlarga fakultet dekani ruxsati bilan kiritiladi; 
-  sababli  dars  qoldirilgan  taqdirda,  professor-o‗qituvchiga  ma‘lumotnoma 
(spravka) taqdim etish;  
- har qanday holatlarda ham qoldirilgan darslar qayta o‗zlashtirilishi shart; 
-  ma‘ruza va amaliyot darslariga oldindan tayyorlanib kelish va faol ishtirok 
etish; 
- qo‗shimcha ravishda bajarilgan taqdimot, mustaqil ish, esse, referat, kreativ 
fikrlash  darajasi,  turli  xil  tadbirlar  va  ilmiy-amaliy  anjumanlarda  ma‘ruzalar 
bilan ishtirok etish; 
- talabaga o‗z vaqtida bajarilmagan mustaqil ish, uy vazifasi, tartib – intizomi 

bo‗yicha choralar ko`rish; 
-  talaba  reyting  ballidan  norozi  bo‗lsa    fan  bo‗yicha  nazorat  turlari  e‘lon 
qilingan  vaqtdan  boshlab  1  kun  mobaynida  fakultet  dekaniga  ariza  bilan 
murojaat  qiladi  va  apellyasiya  komissiyasi  shu  kunning  o‗zida  talabaning 
arizasini ko‗rib chiqib xulosa chiqaradi. 
 
Elektron pochta 
orqali 
munosabatlar 
tartibi 
 
Professor-o‗qituvchi  va  talaba  o‗rtasidagi  aloqa  elektron  pochta  orqali  ham 
amalga  oshirilishi  mumkin,  telefon  orqali  baho  masalasi  muhokama 
qilinmaydi, lekin oraliq, joriy va yakuniy baholash faqatgina institut hududida, 
ajratilgan  xonalarda  va  dars  davomida  amalga  oshiriladi.    Elektron  pochtani 
ochish vaqti soat 15.00 dan 20.00 gacha. 
 
Fiziologia fanidan mashg‗ulotlarning mavzular va soatlar bo‗yicha taqsimlanishi: 
/r 
Mavzular nomi 
 
Jami soat 
Ma‘ruza 
Amaliy 
mashg‗ul ot 
Mustaqil ta‘lim 
Farm
a
ts
iya. 
 
K
asb 
ta‘
li
m
 
(t
ur
lar
i bo
‗yi
cha)
 
San
oat
 f
ar
m
at
si
ya

 
biot
exnol
ogi
y
a
 
Farm
a
ts
iya. 
 
K
asb 
ta‘
li
m
 
(t
ur
lar
i bo
‗yi
cha)
 
San
oat
 f
ar
m
at
si
ya

 
biot
exnol
ogi
y
a
 
Farm
a
ts
iya. 
 
K
asb 
ta‘
li
m
 
(t
ur
lar
i bo
‗yi
cha)
 
San
oat
 f
ar
m
at
si
ya

 
biot
exnol
ogi
y
a
 
Farm
a
ts
iya. 
 
K
asb 
ta‘
li
m
 
(t
ur
lar
i bo
‗yi
cha)
 
San
oat
 f
ar
m
at
si
ya

 
biot
exnol
ogi
y
a
 

Kirish.  Fiziologiya 
va  anatomiya  fani, 
provizorlar  uchun 
ahamiyati. 
Laboratoriya 
darslarida 
ishlatiladigan 
asbob-uskunalar. 
Hujayra. 
Embriologiya 
elementlari. 
 
10  
10 















To‗qimalar 
tuzilishi,    xossalari 
va vazifasi.  
 
10 
10 















Tayanch-xarakat 
tizimi. 
Xususiy 
osteologiya. 
Xususiy 
miologiya. 
Dars 
muzeyda 
olib 
boriladi. 
10 
10 






 










Qon 
va 
limfa. 
Qonning 
fizik-
kimyoviy 
xossalari.  Qonning 
shaklli  elementlari. 
Qon 
plazmasi. 
Limfa.  
 
10 
10 















Gemostaz 
mexanizmlari. Qon 
guruxlari.  Rezus  - 
faktor. 
Qon 
tomirlari  tuzilishi.  
Arterial 
bosim, 
puls. 
Gemodinamika 
qonuni. 
10 
10 















Qon 
aylanish 
tizimi. 
Yurak, 
tuzilishi  vazifasi.‖ 
Bor  yoki  yo‗q 
qonuni‖. 
Ekstrasistoliya  va 
kompensator  
pauza. 
10 
10 















Nafas.  Nafas  olish 
a‘zolari  tuzilish  va 
vazifasi.  Tashqi  va 
ichki  nafas  olish. 
Nafas 
olish 
va 
chiqarish. 
 
10 
10 















Ovqat 
hazmi. 
Me‘da-ichak 
yo‗lining  tuzilishi. 
Og‗iz  bo‗shlig‗ida, 
ovqat 
hazmi, 
me‘da. 
Me‘da 
sekretsiyasi  
tekshirish  usullari. 
Basov 
hamda 
I.P.Pavlov  ishlari.  
Hazm  shirasining  
tarkibi. 
10 
10 
















Ichaklarda 
hazmlanish.  Jigar, 
me‘da osti bezi. 
10 
10 














1

Modda va energiya 
almashinuvi. 
Ovqatlanish. 
Termoregulyasiya. 
Kalorimetriya. 
10 
10 














1

Ajratish 
tizimi. 
Buyraklar,  Siydik, 
ter,  ayruv  a‘zolari 
tomonidan 
ajraladigan 
ekskretor 
moddalar. 
10 
10 














1

Ichki 
sekretsiya 
bezlari.  To‗qima 
gormonlari.  Erkak 
va  ayollar  jinsiy 
a‘zolari 
tuzilishi 
vazivasi. 
10 
10 














1

Mushaklar 
fiziologiyasi. 
Qo‗zg‗aluvchan 
to‗qima. 
Qo‗zg‗aluvchan 
to‗qimalar  
membranasi. 
10 















1

Asab  tizimi.  Asab  
xujayrasi, 
to‗qimasi. 
Markaziy 
asab 
tizimi. 
10 















1

MAT  to‘mizlanish 
I.N.Sechenov. 
Tormozlanish    va 
qo‗zg‗aluvchanlik.     
10 















1

Vegetativ 
va 
periferik 
asab 
tizimi. 
Xayot 
faoliyati 
jarayonlarining 
vegetativ 
asab 
tizimi 
tomonidan 
10 
















idora etilishi.  
1

Sezgi 
a‘zolari. 
Ko‗ruv  va  eshituv 
a‘zolari tuzilishi va 
faoliyati. 
Teri 
sezuvchanligi.  Xid 
va ta‘m bilish.  
10 















1

Oliy asab faoliyati. 
Katta yarim sharlar 
po‗stlog‗ining 
fiziologiyasi. 
Shartli 
refleks. 
Miya  po‗stlog‗ida 
tormozlanish.  Oliy 
asab  faoliyatining 
tiplari. 
Uyqu 
fiziologiyasi. 
10 















 
Jami  
18
2       
17

151 
15

36 
36 
36 
36 
7

7

54 
54 
74 
62 
61 
61 
 
 
 
 
 
BAXOLASH MEZONLARI 
 
Talabalarning  fan  bo‗yicha  o‗zlashtirishini  baholash  semestr  davomida  muntazam  ravishda 
olib boriladi va quyidagi turlar orqali amalga oshiriladi: joriy baholash (JB), oraliq baholash (OB), 
talabaning mustaqil ishi (TMI), yakuniy baholash (YAB). 
Muayyan  fan  bo‗yicha  talabaning  semestr  (yil)  davomida  o‗zlashtirish  ko‗rsatkichi  100  ballik 
tizimda baholanadi. Ushbu 100 ball baholash turlari bo‗yicha quyidagicha taqsimlanadi: 
 
№  Baholash turi 
Maksimal ball 
Saralash bali 

Auditoriyadagi o‗quv 
mashg‗ulotida baholash 
45 
24,75 

Talabaning mustaqil ishi 

2,75 

Oraliq baholash 
20 
11,0 

YAkuniy baholash 
30 
16,5 
 
         JAMI 
100 
55,0 
 
Talabalarning  bilim  saviyasi  va  o‗zlashtirish  darajasining  Davlat  ta‘lim  standartlariga 
muvofiqligini ta‘minlash uchun quyidagi nazorat turlarini o‗tkazish nazarda tutiladi: 
JORIY  BAHOLASH  (JB)  -  talabaning  fan  mavzulari  bo‗yicha  bilim  va  amaliy  ko‗nikma 

darajasini  aniqlash  va  baholash  usuli.  JB  fanning  xususiyatidan  kelib  chiqqan  holda,  seminar, 
laboratoriya  va  amaliy  mashg‗ulotlarida  og‗zaki  so‗rov,  test  o‗tkazish,  suhbat,  nazorat  ishi, 
kollokvium,  uy  vazifalarini  tekshirish  shakllarida  o‗tkaziladi.  klinik  farmatsiya  fanidan  joriy 
baholash 100 balli reyting tizimiga binoan muhokamasida va ta‘limning interaktiv uslublarida faol 
qatnashishi  uchun  quyidagi  tartibda  amalga  oshiriladi:  20%  (1  ball)  -  vazifasini  bajarilishi  uchun 
beriladi,  60%  (3  ball)  -  nazariy  materiallarni  muxokamasida  faol  qatnashishiga  beriladi,  20%  (1 
ball)  -  kuzatilgan  natijalar,  chiqarilgan  xulosalar  bilan  amaliy  ishni  bayonini  to‗ldirish  va  ishni 
himoya qilish uchun beriladi. JB da maksimal ball – 5 ball. 
Mashg‗ulot  darslarida  №  1,  2,  4,  6,  8,  12,  14,  16,  18  talabalar  joriy  baxolanmaydi.    9  ta  JB 
o‗tkaziladi, umumiy JB da maksimal ball 45. 
 
№  Ballar  
Baho  
Talabaning bilim darajasi 


A‘lo  
 
Xulosa  va qaror  qabul  qilish;  ijodiy  fikrlash  olish;  mustaqil 
mushohada  yurita  olish;  olgan  bilimlarini  amalda  qo‗llay 
olish;  mohiyatini  tushunish;  bilish,  aytib  berish;  tasavvurga 
ega bo‗lish. 


Yaxshi  
Mustaqil  mushohada  yurita  olish;  olgan  bilimlarini  amalda 
qo‗llay  olish;  mohiyatini  tushunish;  bilish,  aytib  berish; 
tasavvurga ega bo‗lish. 


Qoniqarli  
Mohiyatini  tushunish;  bilish,  aytib  berish;  tasavvurga  ega 



Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling