Jamiyat va inson


Jamiyatning shaxs rivojlanishiga ta'siri


Download 239.08 Kb.
bet3/8
Sana19.06.2023
Hajmi239.08 Kb.
#1607868
1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
wcShNX9rbrlqU3c7PggjgJg4calZ7g2U

Jamiyatning shaxs rivojlanishiga ta'siri.
Jamiyat insonga katta ta'sir ko'rsatadi.
Ijtimoiy muhit-bu shaxsga, uning rivojlanishiga va individual fazilatlarning shakllanishiga ta'sir qiluvchi asosiy omil. Ammo, shaxsiyat tug'ilishdan oldin, bachadonda bo'lganida shakllana boshlaydi. Irsiyat nafaqat shaxsning shakllanishi va xarakteriga ta'sir qiladi, balki tashqi omillar asab tizimi va jismoniy fazilatlarning xususiyatlariga ham ta'sir qiladi. Masalan, onaning qanday musiqa tinglashi, nima yeyishi, o'zini qanday tutishi, qanday his - tuyg'ularni boshdan kechirishi-bularning barchasi homila ichidagi rivojlanish jarayonlariga va natijada psixikaning shakllanishiga ta'sir qiladi.
Ijtimoiy muhit, tug'ma shartlar bilan bir qatorda, rivojlanishning eng muhim omili sifatida qaraldi, chunki normalar va qadriyatlar tizimining shakllanishi aynan jamiyat ichida sodir bo'ladi.
Shaxsning shakllanishida muhim rol o'ynaydi: ta'lim va tarbiya xususiyatlari, madaniyat, oiladagi aloqa uslubi.
Sotsiolog M. TIV insoniyat tarixidagi madaniyatlarning uch turini aniqladi:
1) postfigurativ, bolalar o'z vakillaridan o'rganganda
2) bolalar va kattalar tengdoshlaridan, zamondoshlaridan o'rganganda kofinurativ.
3) prefigurativ, kattalar imkoni bo'lganda, o'z farzandlaridan o'rganadi.
An'anaga ko'ra, shaxsning shakllanishi uch davrga bo'linadi: bolalik, o'smirlik va yoshlik.
Bolalik. 
Yangi tug'ilgan chaqaloqdan ijtimoiy va psixologik etuklikka qadar davom etadigan davr. Bola insoniyat jamiyatining to'laqonli a'zosiga aylanadi. Bolalikning davomiyligi moddiy va ma'naviy madaniyat darajasiga bevosita bog'liq. Bolalik 4 davrni o'z ichiga oladi, shundan so'ng bolada butun umri davomida uning shaxsiyatiga ta'sir qiladigan asosiy xarakter xususiyatlari yotadi.
Birinchi davr-Go'daklik (0 oydan 12 oygacha);
Ikkinchi davr-erta yosh (1 yoshdan 6-7 yoshgacha);
Uchinchi davr-Maktabgacha (3 yoshdan 6-7 yoshgacha);
To'rtinchi, oxirgi davr-kichik maktab yoshi (6-7 yoshdan 10-11 yoshgacha);
Shaxsiyatning barcha shakllanishini va tashqi ta'sirni, tug'ilishning boshidanoq ko'rib chiqish kerak.

Download 239.08 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling