Kredit siyosati bankning kredit operatsiyalari sohasidagi strategiyasi va taktikasidir


Download 445 b.
Sana15.07.2017
Hajmi445 b.



Kredit siyosati - bankning kredit operatsiyalari sohasidagi strategiyasi va taktikasidir

  • Kredit siyosati - bankning kredit operatsiyalari sohasidagi strategiyasi va taktikasidir

  • Kredit siyosati – bu kredit berish borasida (kreditlash, ssuda shakllari) bo‘lgani kabi, uni olish (qarzlar) borasidagi ham siyosatdir

  • Bank siyosati kreditlash, qimmatli qog‘ozlar va sho‘ba kompaniyalariga investitsiyalar, kapital qo‘yilmalarni moliyalash-tirishga odatda asosiy funksiyalarni qamrab oladi:

  • xarajatlar;

  • personal;

  • ichki nazorat va moliyaviy boshqaruv.



Bank siyosati va uning tarkibiy qismlari

  • Bank siyosati va uning tarkibiy qismlari

  • Depozit siyosat.

  • Kredit siyosati.

  • Bank mijozlariga hisob kassa xizmatlarini ko‘rsatishni tashkil etish sohasidagi siyosat.

  • Foiz siyosati.

  • Valyuta siyosati.

  • Alohida bank operatsiyalari va xizmatlarini o‘tkazish bo‘yicha siyosat.

  • Bank risklarini boshqarish sohasidagi siyosat.

  • Bank foydaliligi, rentabelligiga nisbatan siyosat.

  • Xodimlarni boshqarish bo‘yicha siyosat.

  • Raqiblarga nisbatan siyosat va x.k.



Kredit siyosatini ishlab chiqishda banklar kredit portfelini shakllantirishning, uning diversifikatsiyasiga optimal kredit siyosati-ni belgilash nuqtai - nazaridan qarab, uning ustivor tomonlarini belgilab oladilar.

  • Kredit siyosatini ishlab chiqishda banklar kredit portfelini shakllantirishning, uning diversifikatsiyasiga optimal kredit siyosati-ni belgilash nuqtai - nazaridan qarab, uning ustivor tomonlarini belgilab oladilar.

  • Bank kredit siyosatining tamoyillari



G‘arb iqtisodiy adabiyotida bank kredit siyosati quyidagi asosiy mezonlardan iborat bo‘lishi maqsadga muvofiq hisoblanadi:

  • G‘arb iqtisodiy adabiyotida bank kredit siyosati quyidagi asosiy mezonlardan iborat bo‘lishi maqsadga muvofiq hisoblanadi:

  • 1. Kredit portfelini shakllantiradigan maqsad (ya'ni, yaxshi kredit portfelining xususiyatlarini ko‘rsatish; kredit turlari, so‘ndirish muddatlari, miqdori va sifati).

  • 2. Kredit faoliyati doirasida har bir kredit inspektori va kredit xayatiga yuklangan vakolatlar ro‘yxati (ma'sul xodim tomonidan ma'qullanishi mumkin bo‘lgan kreditning maksimal summasi va turi, hamda zarur imzolar).

  • 3. Bank kredit xizmati huquqlarini o‘tkazish va axborot taqdim etish bo‘yicha jami majburiyatlar.



4. Kredit arizalari bo‘yicha tekshirish, baholash va qaror chiqarish tizimi bayoni.

  • 4. Kredit arizalari bo‘yicha tekshirish, baholash va qaror chiqarish tizimi bayoni.

  • 5. Kredit arizasiga ilova qilinadigan zaruriy hujjatlar va kredit ishida albatta saqlanadigan hujjatlar ro‘yxati (qarzdor moliyaviy hisoboti, kredit shartnomasi, garov, kafolat haqida shartnoma va h..k. lar).

  • 6. Kredit ishlari saqlanishi va tekshirilishi uchun kim javobgarligi, kim va qanday holatda ularni olish huquqiga egaligi to‘g‘risidagi batafsil ma'lumotlar.

  • 7. Kredit ta'minotini qabul qilish, baholash va realizatsiyasining asosiy qoidalari.

  • 8. Fond stavkalari va kreditlar bo‘yicha komissiyalar, hamda kreditlarni so‘ndirish shartlarini belgilash siyosati va amaliyoti bayoni.



9. Barcha kreditlarga qo‘llaniladigan sifat standartlari bayoni.

  • 9. Barcha kreditlarga qo‘llaniladigan sifat standartlari bayoni.

  • 10. Kredit qo‘yilmalarining maksimal miqdorini belgilash va ko‘rsatish (ya'ni, kredit qo‘yilmalari va bank yalpi aktivlari nisbatining yo‘l qo‘yiladigan maksimal darajasi).

  • 11. Bank xizmat ko‘rsatadigan mintaqada kredit qo‘yilmalarining asosiy qismi joriy etiladigan tarmoq, iqtisodiyot sohasi yoki sektori.

  • 12. Muammoli kreditlar tashxisi, tahlili va u bilan bog‘liq bo‘lgan holatlar yechimi amaliyot bayoni.



Jahon tajribasida hamda kredit siyosatini metodologik jihatdan optimallashtirish talablarini shakllantirishning quyidagi sxemasini tavsiya etadi:

  • Jahon tajribasida hamda kredit siyosatini metodologik jihatdan optimallashtirish talablarini shakllantirishning quyidagi sxemasini tavsiya etadi:

  • Kredit siyosatining asosiy qoidalari va maqsadlari;

  • Kredit operatsiyalarini boshqarish apparati hamda bank xizmatchilari mas'uliyati;

  • Kredit shartnomasining turli bosqichlarida kredit jarayonini tashkil qilish;

  • Bank nazorati va kredit jarayonini boshqarish.



Kredit paketini tayyorlash va uni tahlil qilish jarayoni quyidagi bosqichlarga bo‘linadi:

  • Kredit paketini tayyorlash va uni tahlil qilish jarayoni quyidagi bosqichlarga bo‘linadi:

  • 1. Bunda qarz oluvchi mijoz rahbarining mutaxasisligi, ishbilarmonlik qobiliyati, xo‘jalikning boshqa xo‘jaliklar bilan munosabatlari va so‘ralayotgan kreditni ishlatishdan maqsad kabi holatlari aniqlanadi.

  • 2. Qarz oluvchining kreditga layoqatliligini aniqlash va baholash. Bu bilan so‘ralgan kreditning tavakkalchilik darajasini aniqlash, uning qaytarilmaslik imkoniyatlari va boshqa moliyaviy holatlar aniqlanadi.

  • 3. So‘ralayotgan kreditning bahosini aniqlash (foiz o‘rnatish)

  • 4. Kredit shartnomasini tayyorlash va uning kuchga kiritilishi.



















Hozirgi kunda Doyche bank kredit siyosatida ssudalar sifatini baholashda ikki asosiy mezon qo‘llanilmoqda: ssudalar qaytishining ta'minlanish darajasi va oldingi berilgan ssudalarni so‘ndirishning haqiqiy holati.

  • Hozirgi kunda Doyche bank kredit siyosatida ssudalar sifatini baholashda ikki asosiy mezon qo‘llanilmoqda: ssudalar qaytishining ta'minlanish darajasi va oldingi berilgan ssudalarni so‘ndirishning haqiqiy holati.

  • Ssudalarning qaytarilishini ta'minlash nuqtai nazaridan, kreditlar risk darajalari bo‘yicha uch guruhga ajratiladi:

  • Birinchi guruh -“ta'minlangan ssudalar” deb nomlanib,ssuda qarziga teng qiymatga ega bo‘lgan garov yoki hukumat va banklar bergan kafolat ta'minotiga ega bo‘lgan ssudalar kiradi.

  • Ikkinchi guruh- “yetarli ta'minlanmagan ssudalar”- olingan kreditning bir qismini ta'minlaydi, ya'ni ta'minot ssuda hajmining 60%idan kam bo‘lmagan qismini qoplaydi.

  • Uchinchi guruh- “ta'minlanmagan ssudalar”. Bunday ssudalar yoki ta'minotga ega emas yoki ta'minotning real bahosi ssuda hajmining 60%idan kam.



Tasniflashning ikkinchi mezoni oldin berilgan ssudalar so‘ndirilishining haqiqiy holatini aks ettiradi. Bunga bog‘liq holda kreditlar 5 guruhga ajratiladi:

  • Tasniflashning ikkinchi mezoni oldin berilgan ssudalar so‘ndirilishining haqiqiy holatini aks ettiradi. Bunga bog‘liq holda kreditlar 5 guruhga ajratiladi:

  • 1-muddatida qaytgan ssudalar,

  • 2-to‘lash muddati 30 kungacha kechikkan ssudalar

  • 3-to‘lash muddati 30 kundan-60 kungacha kechikkan ssudalar,

  • 4-kechikish muddati 60 kundan 180 kungacha bo‘lgan ssudalar,

  • 5-kechikish muddati 180 kundan oshgan ssudalar.

  • Doyche bank amaliyotida balansdan tashqari aktivlar uchun qayta baholash hamda ehtimoliy yo‘qotishlar zaxirasini shakllantirilishini ko‘rish mumkin. Ular II darajali kapitalning elementlari sanaladi.



Doyche bank kredit olayotgan korxonaning kreditga layoqatliligi bahosini o‘z ichiga oluvchi kredit reytingi metodini qo‘llaydi. Unda mijozning kreditga layoqatliligi 17ta kriteriy bo‘yicha 5 ta guruhga bo‘lib o‘rganiladi:

  • Doyche bank kredit olayotgan korxonaning kreditga layoqatliligi bahosini o‘z ichiga oluvchi kredit reytingi metodini qo‘llaydi. Unda mijozning kreditga layoqatliligi 17ta kriteriy bo‘yicha 5 ta guruhga bo‘lib o‘rganiladi:

  • menedjment: menedjment sifati, moliyaviy hajjatlashtirishning to‘g‘riligi;

  • bozor (tarmoq): bozor va tarmoqning rivojlanishi, kon'yunktura dinamikasining ta'siri, xaridor va sotuvchining jo‘g‘rofiy joylashuvi, eksport va import risklari, raqobat, mahsulot va uning turlari, standartlar;

  • mijozga bo‘lgan munosabat: hisob yuritish, mijozning o‘z faoliyatini aniq ko‘rsatib berishga tayyorligi;

  • iqtisodiy shartlar: yillik balansning bahosi, umumiy mulkchilik shartlari;

  • korxonaning rivojlanishi istiqbollari: oxirgi yillik balansini nashr etgandan keyingi rivojlanishi, rejalashtirilgan ishlab chiqarish, foyda olishni rejalashtirish, ishlab chiqarishning maxsus risklari.



Angliya (HSBC, Barclays, Royal Bank of Scotland) banklari PARSER va CAMPARI metodlarini qo‘llaydi.

  • Angliya (HSBC, Barclays, Royal Bank of Scotland) banklari PARSER va CAMPARI metodlarini qo‘llaydi.

  • PARSER metodi:

  • P – Person – mijoz to‘g‘risidagi ma'lumotlar;

  • A – Amount – so‘ralgan kredit summasi;

  • R – Repayment – qaytarib berish imkoniyati;

  • S – Security – ta'minlanganlik;

  • E – Expediency – kreditning maqsadliligi;

  • R – Remuneration – kredit foiz stavkasi.



Baholash tizimida CAMPARI metodi ko‘proq qo‘llaniladi:

  • Baholash tizimida CAMPARI metodi ko‘proq qo‘llaniladi:

  • C – Character – mijoz;

  • A – Ability – kredit oluvchi faoliiyatining bahosi;

  • M – Means – ssudaga zarur muomala tahlili;

  • P – Purpose – kredit maqsadi;

  • A – Amount – kredit summasi;

  • R – Repayment – kreditni qaytarib berish;

  • I – Insurance – kredit riskini sug‘urtalash.



Amerikadagi ko‘pgina banklar (Citigroup, Bank of America, JP Morgan Chase) mijozning kreditni to‘lay olish qobiliyatini baholashda quyidagi 4 ta moliyaviy ko‘rsatkichlar guruhidan foydalanadilar:

  • Amerikadagi ko‘pgina banklar (Citigroup, Bank of America, JP Morgan Chase) mijozning kreditni to‘lay olish qobiliyatini baholashda quyidagi 4 ta moliyaviy ko‘rsatkichlar guruhidan foydalanadilar:

  • aktivlarning likvidligi

  • kapital aylanishi

  • mablag‘ni jalb qilish

  • foyda olish.



Fransiya tijorat banklarida (BNP Paribas, Credit Agricole) kreditlashga umumiy baho berishda quyidagi ko‘rsatkichlardan foydalaniladi:

  • Fransiya tijorat banklarida (BNP Paribas, Credit Agricole) kreditlashga umumiy baho berishda quyidagi ko‘rsatkichlardan foydalaniladi:

  • Korxonaning moliviy-iqtisodiy bahosi va ishlab chiqarish faktorlari:

  • mehnat resurslari (ta'lim, boshqaruvchining faoliyati va yoshi, uning izdoshlari, boshqaruvchilarning ish joylari bo‘yicha ko‘chish harakatlari, ishchilar strukturasi, ish haqi va qo‘shilgan qiymatning o‘zaro ta'siri);

  • Ishlab chiqarish resurslari (amortizatsiya va inflyasiya darajasi);

  • Moliyaviy resurslar;

  • Iqtisodiy muhit




Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling