Молиявий рискларни бошқариш


Download 75.04 Kb.
bet1/2
Sana26.01.2023
Hajmi75.04 Kb.
#1125760
  1   2
Bog'liq
Документ Microsoft Word


1. “Молиявий рискларни бошқариш” фанининг предмети, мақсади ва вазифалари.
рискларнинг моҳияти, уларнинг юзага келиш сабаблари ва ўзаро боқлиқлиги, шунингдек, оқибатларини камайтиришга қаратилган фаолият, яъни риск-менежмент имкониятларинитадқиқ этиш иқтисодий фанларнинг долзарб мавзуларидан бири ҳисобланишиниқайд этиш ўринлидир.
“Молиявий рискларни бошқариш” фанининг предмети иқтисодиётнинг турли соҳаларининг молиявий фаолиятида рискларни таҳлил қилиш, баҳолаш, пасайтириш ва самарали бошқариш билан боғлиқ бўлган молиявий-иқтисодий муносабатлар ташкил қилади.

Молиявий рискларини бошқариш” фанининг вазифалари:

  • Молиявий рискларнинг моҳиятини;

  • Риск-менежмент ва унинг моҳиятини;

  • Молия бозори рисклари: турлари ва табиатини;

  • Фонд бозори рискларни бошқаришни;

  • Банк рискларини;

  • Кредит рискларини бошқаришни;

  • Валюта рискларини бошқаришни;

  • Фоиз рискларини бошқаришни;

  • Инфляция рискларини бошқаришни;

  • Инвестиция рискларини бошқаришни;

Молиявий рискларни пасайтириш усулларини ўргатишдан иборат.

2. Молиявий рискларнинг моҳияти.


Рискларни ўрганиш жараёнида, бир томондан, риск-менежменти имкониятлари бирмунча орттириб кўрсатилиши молиявий рисклар назарияси яратилишигабўлган талабни оширган бўлса, бошқа томондан, шу кунга қадар «молиявий риск»тушунчасининг моҳияти тўлалигича очиб берилмаганлиги, бу йўналишда тадқиқотлар олиб борилиши кераклигини таъкидлаш лозим.
Молиявий риск тушунчасига берилган турли талқинларга асосланиб ва тадқиқотчиларнинг назарий қарашларига мувофиқ рискларни қуйидаги3 гуруҳ кесимида туркумлаш мумкин (чизма):
Молиявий рисклар гуруҳланиши

биринчи гуруҳ риски. Тадқиқотчиларнинг талқинига кўра, риск кенг маънода номаълум воқелик бўлиб, унинг юз бериши оқибатида фаолиятга ижобийёки салбий таъсир етказилиши мумкин;
иккинчи гуруҳ риски. Олимларнинг қарашларига кўра, риск фаолият сифатида ютуқли натижага эришиш мақсадида амалга оширилган саъй-ҳаракат ҳисобланади;
учинчи гуруҳ риски. Тадқиқотчилар бу рискни муқобил вариантларданбирини танлаш жараёнида ютуққа эришиш ёки хатога йўл қўйиш эҳтимоли сифатида талқин этишади.
Бундай қарашлар доирасидаги тадқиқотлар салмоқли бўлиб, муаллифларнингасосий қисми молиявий риск - бу молиявий инструментларга эгалик билан боқлиқ, шунингдек, молия институтлари актив ва пассивларининг параметрлари ўзаромос эмаслиги оқибатида йўқотиш(зарар кўриш) эҳтимоли эканлигини таъкидлашади. Кейинги вақтда тадқиқотчилар «эҳтимол» тушунчасининг ўрнига «имконият» сўзини кўпроққўлланилаётганлигини маъқуллаб бўлмайди.
Рискнинг моҳияти фойда олиш ёки зарар кўриш, мол-мулкни йўқотиш, жойлаштирилган инвестициядан олинадиган даромаднинг кутилганидан фарқланишикаби эҳтимол бўлган натижаларга асосланади. Хусусан, молия соҳасида риск нисбатан кенг талқинда тушунилади. Шу боис риск нафақат даромадни қўлдан чиқариш, унинг кутилганидан пастлиги, яъни салбий натижа, балки фойданинг кутилганидан юқорилиги, яъни ижобий кўрсаткич сифатида ҳам намоён бўлишимумкин.
Юқоридаги мулоҳазаларга асосланиб, молиявий рискларининг асосий белгиларини ажратиб кўрсатиш мумкин:
— мазкур рисклар ноаниқлик ҳолатида юзага келади ва уларнинг асосий мезони эҳтимолликка асосланади;
— рискнинг пировард натижаси (оқибати) мол-мулкни йўқотиш, фойданиқўлдан чиқариш ҳисобланиши молия институтлари фаолияти бевосита риск қамровида кечишини англатади.



молиявий рискларининг асосий белгилари

мазкур рисклар ноаниқлик ҳолатида юзага келади ва уларнинг асосий мезони эҳтимолликка асосланади

рискнинг пировард натижаси (оқибати) мол-мулкни йўқотиш, фойданиқўлдан чиқариш ҳисобланиши молия институтлари фаолияти бевосита риск қамровида кечишини англатади

Юқорида келтирилган белгиларга асосланиб, қайд этиш лозимки, молия институтлари рисклари эҳтимоликка кўра, асосий фаолиятидан кутилган даражадагифойдага эриша олмаслик ёхуд уни йўқотиш ҳисобланади. Бу ўринда таъкидлашлозимки, молиявий рискларни таснифлашга бўлган ёндашувлар хилма-хилдир.


Умуман олганда, молиявий рисклар ўзига хос тузилмага эга. Улар бозор риски,ликвидлик риски, фоиз риски, кредит риски ва валюта рисклари кабилардан иборатлиги қайд этган тасниф бирмунча илмий асосланган ҳисобланади (чизма).

Download 75.04 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling