Nutqning fonetik birliklari. Bo`g`in va urg`u


Download 309 Kb.
bet1/3
Sana25.12.2022
Hajmi309 Kb.
#1065195
  1   2   3
Bog'liq
IKKINCHI DARAJALI BO`LAKLAR (1)

Ikkinchi darajali bo`laklar. To`ldiruvchi va uning ifodalanishi.

  • Muhammadaliyeva Madina

Grammatik topishmoqlar

  • 1. Gap mazmunin to`ldirar,
  • O`z ishini do`ndirar.
  • Kesimga ergashadi,
  • Ergash bo`lakdir o`zi.
  • 2. To`ldiruvchidir gapda.
  • Bir-birini izohlar.
  • Izohlagani gapda,
  • Vergul-la ajratilar.
  • Bundayin to`ldiruvchi,
  • Qanaqa to`ldiruvchi.
  • 3. Belgisi chiziqchalar.
  • Kesimlarga ergashar?
  • 4. Yegin sholg`om, ismaloq,
  • Sog`liq sen bilan mutloq,
  • Sholg`om, ismaloq gapda
  • Kelgan qaysi bo`lakda?

Takrorlash - bilimlarning onasi

  • 1. To’ldiruvchi deb nimaga aytiladi?
  • 2. Nima sababdan to’ldiruvchini ikkinchi darajali bo’laklarga kiritamiz?
  • 3. To’ldiruvchi gapda qanday vazifa bajaradi?
  • 4. To’ldiruvchi gapda qaysi so’z turkumlari bilan ifodalanadi?
  • 5. To’ldiruvchi qanday turlarga ajratiladi?
  • 6. Vositali to’ldiruvchilar qaysi ko’makchilar bilan birgalikda keladi?
  • 7. Mustaqil va nomustaqil to’ldiruvchi deganda nimani tushunasiz?
  • 8. Birikmali holda keluvchi to’ldiruvchilar to’g’risida gapiring.

Gapning ikkinchi darajali bo`laklari. To`ldiruvchi

  • Reja:
  • 1. Gapning ikkinchi darajali bo`laklari.
  • 2. To`ldiruvchi va uning ifodalanishi.

To`ldiruvchi

  • Ko`pincha fe’l bilan ifodalangan, ba’zan fe’ldan boshqa ayrim so`zlar bilan ifodalangan bo`lakka boshqaruv yo`li bilan bog`lanib, uning ma’nosini to`ldirib keladigan ikkinchi darajali bo`lak to`ldiruvchi deyiladi.
  • To`ldiruvchi boshqaruvchi so`zning talabiga ko`ra kelishik affikslari (qaratqich kelishigidan tashqari) yoki ko`makchilar orqali shakllanadi. Masalan: Aql va idrok quyoshga o`xshaydi, ular dog`larni bekitadi. («Oz-oz o`rganib dono bo`lur»). To`g`rilik bilan xiyonat, yolg`onchilik bilan diyonat chiqisha olmaydi. («Oz-oz o`rganib dono bo`lur»).

Download 309 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling