O‘zbekiston tarixi (XIX asrning ikkinchI yARmI – XX asr boshlari)


«XIX asr o‘rtalarida O‘rta Osiyo xonliklarining iqtisodiy-ijtimoiy, har- biy-siyosiy holati» mavzusida «debat» mashg‘uloti uyushtiring. 4


Download 5.41 Mb.
Pdf ko'rish
bet4/143
Sana01.11.2023
Hajmi5.41 Mb.
#1738115
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   143
Bog'liq
l32MmY01DL7iLbVLIVEmcDPgpD4LasJXjJapnzXy

3. «XIX asr o‘rtalarida O‘rta Osiyo xonliklarining iqtisodiy-ijtimoiy, har-
biy-siyosiy holati» mavzusida «debat» mashg‘uloti uyushtiring.
4. 8-sinfda olgan bilimlaringizga tayanib, O‘rta Osiyoda Rossiya–Angliya 
raqobatida Rossiya imperiyasi imkoniyatlarining yuqoriligi nimalarda 
namoyon bo‘ldi?
?
?


5
I B O‘ l I m
XIX ASR O‘RTAlARIDA O‘ZBEK XONlIKlARINING
SIyOSIy, IQTISODIy VA mADANIy hAyOTI
Bo‘limni o‘rganish natijasida:

O‘rta Osiyo xonliklarining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli;

qishloq xo‘jalik, savdo-sotiq va hunarmandchilikning rivojlanishi; 
► 
yer egaligi shakllari, soliq va majburiyatlar;

XIX asr o‘rtalarida Turkiston aholisi madaniy hayoti haqida bilib 
olasiz.
1-§. XIX ASR O‘RTAlARIDA O‘RTA OSIyO 
DAVlATlARINING hUDUDI VA AhOlISI
XIX asrda O‘rta Osiyoda uchta mustaqil davlat mav-
jud bo‘lib, bular Buxoro amirligi, Xiva va Qo‘qon 
xonliklaridir. Bu davlatlarda ishlab chiqa rish, ijtimo-
iy-iqtisodiy munosabatlar, savdo-sotiq va boshqa sohalar rivojlangan bo‘lsa-
da, biroq ularning taraqqiyoti ilg‘or Yevropa davlatlari dara jasidan past edi.
Amirlik poytaxti islom dini markazlaridan biri bo‘lib, «Buxo-
roi Sharif», ya’ni «Muqaddas Buxoro» nomiga ega bo‘lgan. Amirlik 
chega ralari janubda Amudaryoning chap qirg‘og‘idan boshlanib shi-
molda Sirdaryogacha, sharqda Pomir tog‘laridan g‘arbda Xiva xonligi 
yerlarigacha cho‘zilgan. Davlat hududi XIX asrning o‘rtalarida Eron, 
Afg‘oniston, Qo‘qon va Xiva xonliklari, qozoq juz lari yerlari bilan che -
garadosh bo‘lgan. Amirlikning markaziy qismi Buxoro va Samarqand 
shaharlari joylashgan Zarafshon vodiysi hisoblangan. Amirlikda Buxoro, 
Samarqand, Shahrisabz, Qarshi, Kitob, G‘uzor, Termiz, Sherobod, Hi-
sor, Ko‘lob kabi yirik savdo-sotiq, hunarmandchilik va madaniy markaz-
lar hisoblangan shaharlar ham mavjud edi. Unga hozirgi Tojikis tondagi 
Vaxsh, Kofarnihon, Panj daryolari vodiysidagi yerlar, Turkmanistondagi 
Murg‘ob daryosi vohalaridagi joylar qarashli bo‘lgan. Shu bilan birga 
hududiy jihatdan beklik va tumanlarga bo‘linib, ularni amir tomonidan 
tayinlangan beklar boshqargan. Amirlikda 40 ta beklik bo‘lgan.
Xiva xonligi XIX asrning ikkinchi yarmida janubda Eron, sharqda 
Buxoro amirligi, g‘arbda Kaspiy dengizi, shimolda qozoq juzlari yer lari 

Download 5.41 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   143




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling