Tayanch tushunchalar


Download 22.47 Kb.
Pdf просмотр
Sana14.09.2018
Hajmi22.47 Kb.

Tayanch tushunchalar 

O‘zbekiston tarixi, Vatan tarixi, Mustaqillik, o‘zbek xalqi, fanning predmeti 

va ob’ekti, moddiy va yozma manbalar, ijtimoiy-siyosiy fan, vatanparvarlik, 

uslubiy asos, tarixiylik tamoyili, tarixiy haqiqatning ustivorligi, ilmiy yondashuv, 

xolislik, haqqoniylik, ma’naviyat va ma’rifat, tarixiy xotira 

Tayanch tushunchalar 

TSivilizatsiya, antropogenez jarayonlari (pitekantrop, sinantrop, fergantrop, 

neandertalь, kromanьon), paleolit, mezolit, neolit, eneolit, matriarxat, patriarxat, 

manzilgoh, makon, olov, Temur, dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik, 

Avesto, zardushtiylik, moniylik, madaniyat, san’at, yozuv. 

Tayanch tushunchalar 

Entogenez, urug‘, qabila, elat, millat, xorazmiylar, so‘g‘diylar, baqtriylar, 

saklar, massagetlar, Turklar, qorlkqlar, Dashti qipchoq, “Ikki daryo oralig‘i tipi”, 

“O‘zbek” atamasi, O‘zbekxon.  

 

Tayanch tushunchalar 

Davlat tushunchasi, Katta Xorazm. Baktriya podsholigi, Avesto, Behistun 

yozuvlari, Xvarazmish, Xorazmiya, Syovushiylar sulolasi, Yunon-Rim 

manbalarida yurtimizda vujudga kelgan eng qadimgi davlatlar haqidagi 

ma’lumotlar, Abu Rayxon Beruniyning “Osorul boqiya” asari. Sug‘d davlati,   

Arosiyob, Sug‘d tili, yozuvi, Salavkiylar davlati, Yunon-Baqtriya davlati, 

Satrapiya, Ellinizm,  Arshakiylar davlati — Parfiya, qang‘ davlati Davon (Parkana, 

Farg‘ona) davlati, samoviy otlar, Kushonlar davlati, Yuechji qabilalari, Kujula 

Kadfiz, Kanishka, Budda dini.  

Tayanch tushunchalar 

1. Renessans, Islom, xalifa, xalifalik, masjid, madrasa, qur’oni Karim, Hadisi 

shariflar,   markazlashgan davlatlar, Bayt-ul hikma, buyuk allomalar, algebra, 

algoritm, Avitsenna, Al-Fraganus, Muallim as-soniy, SHayx ur-rais, “Buxoro 

tarixi” Devoni Lug‘atit turk, qutadg‘u bilig, Hiybat-ul haqoyiq, “qubbatul islom”, 

“Al Jome’ as-Sahih”, “Jome’ at-Termiziy”, “Al Hidoya”, “Dil ba yoru, dastba 

kor”.  

 

Tayanch tushunchalar 



Xorazmshohlar davlati, Muhammad Xorazmshoh, CHingizxon, xoqon, 

qoraqurum, O‘tror fojeasi, Inolchiq, Jaloliddin Manguberdi, Temur Malik, 

Najmiddin Kubro, Urganch fojeasi,  Mahmud Torobiy, CHig‘atoy ulusi, Mahmud 

Yalovoch, Ma’sudbek, Kepakxon, qarshi, Bahouddin Naqshband, Jaloliddin 

Rumiy, Sa’diy SHe’roziy, Pahlavon Mahmud, Sayfi Saroyi. 

Tayanch tushunchalar 

Amir Temur, feodal tarqoqlik, markazlashgan kuchli davlat,“Loy jangi”, 

Sarbadorlar, suyurg‘ol (sovg‘a), ijtimoiy tabaqalar, qurultoy, Devon, Raiyat (xalq), 

Vazir, oliy lavozimlar, qonun ustivorligi, “Temur Tuzuklari”, O‘zbek davlatchiligi, 

Zafarnoma, Mirzo Ulug‘bek, Ulug‘bek Akademiyasi, Ali qushchi, ikkinchi 

renessans, Rasadxona, Xuroson, Husayn Boyqaro, Abdurahmon Jomiy, Lutfiy, 

Alisher Navoiy,  Kamoliddin Behzod, Temuriylar saltanatining tanazzuli.   


Tayanch tushunchalar. 

Dashti  Qipchoq.  Ko’chmanch  o’zbeklar  davlati.  Safaviylar.  Xiva  xonligi. 

Qo’ng’irotlar. Mang’itlar.  Buxoro xonligi. Shayboniylar. Ashtarxoniylar. Buxoro 

amirligi.  Qo’qon  xonligi.  Minglar.  Toshkent  bekligi.  Davlat  boshqaruvi.  Davlat 

lavozimlari. O’zaro va ichki kurash. Qoloqlik sabablari. 

 

Tayanch so’z va iboralar: 

«Sharqni  egalla»  siyosati.  Rossiya  harbiy  ekspeditsiyalari.  Angliya-Rossiya 

raqobati.  Harbiy  istehkomlar.  Oqmasjid  qal’asi.  Toshkentga  hujum.  Mulla 

Alimqul.  Turkiston  general-gubernatorligi.  Fon  Kaufman.  «Yarim  podsho». 

Zirabuloq  jangi.  Samarqand  qo’zg’oloni.  Vassal.  Xivaga  yurish.  Gandimiyon 

shartnomasi.  Qo’qon  xonligining  tugatilishi.  Boshqaruv  tizimi.  Mustamlakachilik 

siyosati.  Toshkent  qo’zg’oloni.  “Vabo  isyoni”.  Dukchi  eshon.  1916-yilgi 

qo’zg’olon. Jadidchilik. Mahmudxo’ja Behbudiy. 



 

Tayanch so’z va iboralar 

1917-yil  fevral  inqilobi.  Ikki  hokimiyatchilik.  Muvaqqat  hukumat.  Turkiston 

Qo’mitasi. Jadidlarning faollashuvi. «Sho’roi Islom». «Sho’roi ulamo». Turkiston 

o’lka musulmonlari Sho’rosi. Oktabr davlat to’ntarilishi. Xalq Komissarlari Soveti. 

Turkiston  Xalq  Komissarlari  Soveti.  Shovinistik  siyosat.  Turkiston  Muxtoriyati. 

TASSR.  Turkiston  Kompartiyasi.  Osipov  isyoni.  Turkkomissiya.  Qurolli  harakat. 

Qo’rboshi.  Yosh  xivaliklar.  Xiva  xonligining  ag’darilishi,  XXSR.  XSSR.  Yosh 

buxoroliklar. “Kolesov voqeasi”. Buxoro amirligining ag’darilishi. BXSR. BSSR. 

Oziq-ovqat  razverstkasi.  Fuqarolar  urushi.  «Harbiy  kommunizm».  Yangi 

iqtisodiy  siyosat  (NEP).  Shovinistik  milliy  siyosat.  Milliy  davlat  chegaralanishi. 

O’zbekiston  SSR.  Industrlashtirish.  Yer-suv  islohoti.  «Qo’shchi»  uyushmasi. 

Yoppasiga  jamoalashtirish.  Katta  Farg’ona  kanali.  «Quloqlashtirish».  Madaniy 

siyosat. Xalq ta’limi. Oliy ta’lim. O’rta maxsus ta’lim. Ilm-fan. “Hujum” harakati. 

«Xudosizlar  jamiyatlari».  Ateistik  targ’ibot.  Adabiyot  va  san’at.  Kommunistik 

mafkura tazyiqi. Totalitar tizim. Milliy kuchlarni bo’lish. «O’n sakkizlar guruhi». 

«Inog’omovchilar».  «Qosimovchilar».  Ziyolilar  qatag’oni.  «Milliy  istiqlol» 

tashkiloti. Qatag’onlikning yangi to’lqini. Fan va madaniyatga bosim. 

 

Tayanch so’z va iboralar: 

Fashizm.  Urushni  keltirib  chiqargan  sabablar.  O’zbekistondagi  safarbarlik. 

Urush yillarida sanoat. Qishloq xo’jaligi. Fan. Maorif. Madaniyat. Baynalmilallik 

yordami. O’zbekistonlik jangchilarning jasoratlari. Xotira va qadrlash kuni. 

Fan-texnika inqilobi. Intensiv va ekstensiv yo’l. Turg’unlik holati. «Qayta qurish». 

Oshkoralik. «Kadrlar to’dasi». «Paxta ishi». Milliy qadriyatlarning toptalishi. 

Norasmiy tashkilotlar. «Birlik» xalq harakati. Farg’ona fojiasi. Davlat tili haqida 

Qonun. O’zbekistonda Prezident lavozimi. «Mustaqillik Deklaratsiyasi». 1991-yil 

17-mart referendumi. Mustaqil davlatlar ittifoqini tuzish masalasi. FHDQ, uning 

bostirilishi 

 

Tayanch so’z va iboralar: 



O’zbekiston  –  mustaqil  davlat.  1991-yil  29-dekabrdagi  referendum.  Davlat 

bayrog’i.  Davlat  gerbi.  Davlat  madhiyasi.  Konstitutsiya.  Konstitutsiyaviy 

tamoyillar.  Milliy  valyuta.  Taraqqiyotning  «O’zbek  modeli».  Huquqiy  davlat. 

Fuqarolik jamiyati. Siyosiy partiyalar. Nodavlat tashkilotlari.  

 

 

Tayanch so’z va iboralar: 



Iqtisodiy  islohotlar.  Strategik  maqsadlar.  Taraqqiyotning  “O’zbek  modeli”. 

Xususiylashtirish.  Kichik  va  o’rta  biznes.  Agrar  islohotlar.  Bozor  infratuzilmasi. 

Mashinasozlik sanoati. Yoqilg’i mustaqilligi. G’alla mustaqilligi. Ma’naviy islohotlar. 

Ma’naviy  merosning  tiklanishi.  Diniy  qatriyatlar.  Madaniyat  ravnaqi.  Kadrlar 

tayyorlash milliy dasturi. Milliy istiqlol g’oyasi.

 

 



Tayanch so’z va iboralar: 

Xalqaro  ahvol.  “Sovuq  urush”.  Tinchlikka  xavf  soluvchi  tahdidlar. 

O’zbekistonning  geosiyosiy  o’rni.  Tashqi  siyosat  tamoyillari.  O’zbekiston  va 

BMT. YEXHT. YUNESKO. YUNISEF. O’zbekiston va Yevropa Ittifoqi. SHHT. 

O’zbekiston  va  MDH.  MOIH.  MOH.  O’zbekiston  va  Osiyo  mamlakatlari. 

O’zbekiston va AQSH. O’zbekiston va Yevropa mamlakatlari hamkorligi.  



 

 



Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling