Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги 3


Download 1.74 Mb.
Pdf ko'rish
bet55/182
Sana31.01.2023
Hajmi1.74 Mb.
#1143234
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   182
Bog'liq
бизнес ва тадбиркорлик2010

Маркетингнинг асосий 
категориялари 
Товар 
Қондирилганлик 
Айирбошлаш 


94 
· бозор таркибини аниқлаш; 
· товарни ўрганиш; 
· рақобат шароитларини тадқиқ қилиш; 
· сотиш шакли ва услубларини таҳлил этиш. 
Маркетинг қуйидагиларни ўргатади: 
· бозорни ўрганишни; 
· уни тақсимлашни; 
· товарларни жойлаштиришни
· маркетинг сиёсатини олиб боришни; 
· товар сиёсатини; 
· нарх сиёсатини; 
· тақсимот сиёсатини; 
· силжитиш (йўналтириш) сиёсатини; 
· юксалиш, қўшимча хизматларни (Plus) - (бунга марка, сотишдан 
кейинги хизмат, кафолат ва техник ёрдам, етказиб бериш, 
ассортимент, шахсий истеъмол ва бошқаларни киритиш мумкин). 
Маркетинг корхоналарнинг бозорда ишлаш услуби, бозор 
методологияси бўлиб, истеъмолчилар ва уларнинг талаб истакларини 
ўрганиш, уларга мос товарлар яратиш, нарх белгилаш, товарларни етказиб 
бериш, тақдим этиш, сотиш, хизмат кўрсатишни уюштириш усуллари, 
воситалари, тартиб-қоидалари мажмуи ҳисобланади. Буларнинг ҳаммаси 
биринчи 
асосий 
мақсадга 
талаб 
билан 
таклифни 
ўзаро 
мувофиқлаштиришга хизмат қилади. 
Маркетинг тамойиллари маркетинг асосини ва унинг моҳиятини 
очиб берувчи ҳолат, талабдир. Маркетингни моҳияти – товар ишлаб 
чиқариш ва хизмат кўрсатиш албатта истеъмолчига, талаб ишлаб чиқариш 
имкониятларини доимо бозор талабига мўлжаллашдан иборат. Маркетинг 
моҳиятидан қуйидаги асосий тамойиллар келиб чиқади. 
Маркетингнинг асосий тамойиллари: 
· бозорни билиш; 
· унга мослашиш; 
· бозорга таъсир ўтказиш. 
Хулоса қилиб айтганда, маркетингнинг моҳияти ва мақсадларидан 
қуйидагича асосий тамойиллари келиб чиқади: 
· истеъмолчиларга йўналтирилган тамойил, яъни истеъмолчи шоҳдир; 
· истиқболга йўналтирилган тамойил, яъни субъект фаолияти 
истиқболга йўналтирилган бўлиши зарур; 
пировард кўрсаткичга эришишга йўналтирилган тамойил, яъни бозор 
ҳиссасини, фойдани ошиши ва ҳоказолар. 


95 
Маркетинг концепциясининг мазмуни унинг функцияларини амалга 
ошириш орқали ҳал этилади. Маркетинг функциялари қуйидаги 
гуруҳларга бўлинади: 
· маркетинг тадқиқотлари; 
· маҳсулот ассортименти ишлаб чиқариш соҳасини ривожлантириш; 
· сотиш ва тақсимот функцияси; 
· товарни силжитиш; 
· нархни ташкил этиш функцияси
· маркетинг-менежмент функцияси. 
Маркетинг функциялари фирмани бошқа функциялари, яъни ишлаб 
чиқариш, кадрлар, моддий техника таъминоти, молиявий, бухгалтерия 
ҳисоби функциялари билан бирга амалга оширилади. 
Маркетингнинг функциялари хўжалик юритувчи субъектларнинг 
бошқа функцияларидан фарқи шундан иборатки, маркетинг функциялари 
хўжалик юритувчи субъектлар, унинг истеъмолчилари, мижозлари 
ўртасида айирбошлаш жараёнини амалга ошириш ва ташкил этишга 
қаратилгандир. Шунинг учун ҳам маркетинг функциялари доимо ўзгариб 
борадиган эҳтиёж ҳамда талабни шаклланиши, яратилиши ва 
ривожланишига таъсир этади. 

Download 1.74 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   182




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling