Ayiqtovonkabilar kichik ajdodi referat


Download 272.43 Kb.
bet1/11
Sana18.06.2023
Hajmi272.43 Kb.
#1574202
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Bog'liq
AYIQTOVONDOSHLAR



Kirish
AYIQTOVONDOSHLAR (Ranunculaseaye)—ikkipallalilar sinfining ayritojlilar kenja sinfiga mansub oʻsimliklar oilasi. Ayiqtovondoshlar asosan koʻp yillik (baʼzilari bir yillik) oʻt. Buta yoki chala buta turlari ham uchraydi. Barglari ketma-ket (baʼzi turlarida qaramaqarshi) oʻrnashgan, koʻpincha yon bargchasiz, panjasimon — oʻyma yoki qirqma, oddiy (baʼzilarida murakkab). Gullari ikki jinsli, koʻpchilik turlarida toʻgʻri (aktinomorf), ayrim turlarida qiyshiq (zigomorf). Gulqoʻrgʻoni oddiy yoki qoʻshqavat. Sallagul (Paeonia), suvyigʻar (Aquilegia), parpi (Aconitum), isfarak (Delphinium), ayiktovon (Ranunculus) kabi turkumlarga mansub oʻsimliklarning gulkosasi, koʻpchilik turlarida esa gultojlari ham besh bargli. Aksariyat turlarida changchi va urugʻchilar koʻp. Mevalari — bargak yoki yongʻoqcha, kamdan-kam hollarda koʻsakcha shaklida. Ayiqtovondoshlarning 1500 ga yaqin turi bor. Tropik zonadan boshlab shim. dagi barcha mintaqalarda uchraydi. Markaziy Osiyoda 200 dan ziyod turi (25 turkumi) bor. Oʻzbekistonda Ayiqtovondoshlarning ayiktovon, isfarak, pufanak (Anemone), adonis (Adonis), suvyigʻar kabi turkumlariga mansub juda koʻp turlari oʻsadi. Baʼzilari, mas, sallagul, isfarak, suvyigʻar xushmanzara oʻsimlik, ayrimlari esa, mas, adonis, ayiqtovon, parpilar dorivor oʻsimlik. Ayiqtovondoshlarning ayiqtovon, parpi singari turkumlariga mansub turlarning tarkibida zaharli moddalar (alkaloid va glikozidlar) bor. Shu sababli bundam oʻsimliklar oʻsgan oʻtloqlarda mol boqish xavfli. Yog'och ayiqtovon - deb atalmish o'simlik ayiqtovon oila bilan bir nozik gul. ularning borib taqaladi, chunki ular ham, shamolda chayqalib, juda nozik bo'ladi, va sepals yo'q. O'simliklar erta bahorda gul. Snowdrops qanday kabi, ko'pincha issiqlik kelishi bilan bog'liq, Anemone foto, kuchli sovuq keyin darhol paydo bo'ladi.
Yog'och ayiqtovon Bibliya An'anaga ko'ra, jannat, Odam Ato va Momo Havoning haydash vaqtida Xudo tomonidan yaratilgan. Qodir g'azab jannatda kelgan shiddatli sovuq sabab bo'ldi. qor tushgan qadimgi odamlar va rahmati Xudoning yelkasiga yumshoq oq gullar bilan qor o'girdi. O'shandan beri, yog'och ayiqtovon kelayotgan bahor ramzi, og'ir ulushini kamaytirish umidi bo'lgan. Bu gullar ham Snowdrops chaqirdi - anemon Belarus juda ko'p uchraydi. O'tgan bo'lganlar, bu mamlakatda o'smaydi. Tabiiy sharoitda, bu gullar osti o'sadi aralash o'rmonlar bo'lib, archa o'rmonlari. Bu zaharli o'simliklar - bu ko'rlikni olib kelishi mumkin. Shuning uchun, odamlar uni boshqa nom berdi - kuroslep. Bu faqat erta gullash, balki yashin tezligida rivojlantirish, uning davrini ishlaydi emas. Yog'och ayiqtovon daraxtlar barglari bilan qoplangan oldin urug'ini berib, o'rmonda soyalar paydo oldin yo'qoladi. Ko'pincha o'simliklar achchiq sovuq qishda nobud - ularning ildizlari, faqat bir oz tayanadigan, chunki tuproqning yuqori qatlamida. Anemone (foto gul, tez-tez bir butunlay yalang'och er chalib amalga oshiriladi) ularning yuqori kislotalilik uchun, hijob tuproq uchun javob beradi. chumolilar va asalarilar va boshqa hasharotlar orqali to'liq changlanadi


Download 272.43 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling